Trong bối cảnh TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số giai đoạn mới, việc tháo gỡ các dự án tồn đọng kéo dài không chỉ là yêu cầu cấp bách nhằm giải phóng nguồn lực đất đai, vốn đầu tư mà còn là phép thử đối với hiệu quả phối hợp giữa chính quyền, doanh nghiệp và các tổ chức đại diện cộng đồng doanh nghiệp. Trong tiến trình đó, Hiệp hội Bất động sản TP. Hồ Chí Minh (HoREA) đang cho thấy vai trò ngày càng rõ nét như một “cầu nối chính sách”, tham gia từ phản ánh thực tiễn, kiến nghị giải pháp đến hỗ trợ triển khai thực thi chính sách.
Theo tham luận của HoREA vào ngày 2/6, tại hội nghị triển khai Kết luận số 24-KL/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 29/2026/QH16 của Quốc hội thì hiện tại Thành phố hiện ghi nhận 838 dự án, đất đai thuộc nhiều nhóm lĩnh vực còn tồn đọng, kéo dài, bao gồm đầu tư tư nhân, PPP, đầu tư công, tài sản công và các dự án liên quan quá trình thanh tra, điều tra, xét xử.
Đáng chú ý, riêng nhóm dự án đầu tư tư nhân có tới 265 dự án; đầu tư công 116 dự án; cơ sở nhà đất thuộc quản lý Nhà nước 194 cơ sở; cùng hàng chục dự án PPP, tài sản công và dự án liên quan thanh tra, điều tra. Tuy nhiên, theo đánh giá của HoREA, việc sử dụng các cụm từ như “đã cơ bản hoàn thành tháo gỡ”, “đang tháo gỡ theo chỉ đạo”, “tiếp tục xử lý” cho thấy vẫn còn khoảng 303 dự án chưa thực sự được giải quyết dứt điểm, tương đương 36,1% tổng số dự án trong danh mục.
Từ phản ánh thực tiễn đến kiến tạo dữ liệu chính sách
Một trong những vai trò nổi bật của HoREA chính là khả năng tập hợp tiếng nói thị trường và chuyển hóa thành dữ liệu phục vụ hoạch định chính sách. Thực tế cho thấy, ngay sau khi UBND TP. Hồ Chí Minh ban hành Chỉ thị 45/CT-UBND và giao nhiệm vụ phối hợp rà soát, HoREA đã nhanh chóng tổ chức hội nghị quán triệt đến cộng đồng doanh nghiệp và gần 100 cơ quan báo chí, qua đó tổng hợp thêm hơn 120 dự án khó khăn, vướng mắc chưa từng được đưa vào danh mục rà soát trước đó.
Điều này đã nâng tổng số dự án vướng mắc, tồn đọng kéo dài lên khoảng 975 dự án sau khi tính toán các dự án thành phần và mô hình chủ đầu tư cấp I, cấp II. Theo HoREA, việc phát hiện thêm số lượng lớn dự án chưa được thống kê phản ánh nhu cầu cần có một cơ chế rà soát mở, liên tục và có sự tham gia của các tổ chức trung gian đại diện doanh nghiệp.
Phát biểu trong tham luận tại hội nghị, ông Lê Hoàng Châu – Chủ tịch HoREA nhận định “không để xảy ra trường hợp còn có dự án tồn đọng nhưng không được tổng hợp, xem xét xử lý, tháo gỡ”. Quan điểm này cũng trở thành định hướng xuyên suốt trong quá trình hiệp hội phối hợp cùng cơ quan quản lý mở rộng thu thập dữ liệu dự án.
HoREA không chỉ phản ánh mà còn đồng hành thực thi chính sách
Nếu trước đây vai trò của hiệp hội chủ yếu gắn với kiến nghị cơ chế, thì hiện nay các tổ chức hội đang tham gia ngày càng sâu vào quá trình triển khai chính sách trên thực tế.
Sau hội nghị ngày 2/6/2026, HoREA tiếp tục ban hành văn bản hỏa tốc đề nghị các tập đoàn, doanh nghiệp, chủ đầu tư khẩn trương cập nhật thông tin dự án lên “Hệ thống 45” của Sở Tài chính trước thời hạn 24 giờ ngày 7/6/2026 – thời điểm hệ thống dừng tiếp nhận đăng ký.
Trong văn bản này, Hiệp hội nhấn mạnh: “Để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của mình, Hiệp hội Bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh kính đề nghị các Tập đoàn, Doanh nghiệp và các Chủ đầu tư khẩn trương đăng ký vào Hệ thống 45 của Sở Tài chính”.
Động thái trên cho thấy vai trò của hiệp hội đã vượt ra khỏi phạm vi đại diện quyền lợi hội viên đơn thuần, chuyển sang hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận công cụ quản trị mới, chuẩn hóa dữ liệu và thúc đẩy tính minh bạch trong quá trình xử lý hồ sơ dự án.
Khơi thông nguồn lực phát triển đô thị và tăng trưởng dài hạn
Theo tính toán của HoREA, riêng 838 dự án tồn đọng đã được tổng hợp trước đây đã liên quan đến khoảng 17.000 ha đất với tổng mức đầu tư khoảng 206.000 tỷ đồng. Khi cộng thêm các dự án mới được doanh nghiệp phản ánh, lượng nguồn lực bị “chôn” trong các dự án kéo dài còn lớn hơn đáng kể.
Chủ tịch HoREA ông Lê Hoàng Châu cho rằng việc thực hiện đồng bộ Kết luận số 24-KL/TW, Nghị quyết số 29/2026/QH16, Nghị định 147/2026/NĐ-CP cùng các kế hoạch của Thành phố sẽ giúp giải phóng hiệu quả nguồn lực đất đai và vốn đầu tư đang bị đình trệ, qua đó đóng góp trực tiếp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn tới.
Trong bối cảnh các bài toán phát triển đô thị ngày càng phức tạp, vai trò của các tổ chức hội vì vậy cũng đang thay đổi. Không chỉ đại diện tiếng nói doanh nghiệp, các hiệp hội ngành nghề ngày nay còn trở thành kênh phản biện, trung gian dữ liệu và đối tác đồng hành cùng chính quyền trong quá trình thực thi chính sách. Câu chuyện HoREA tham gia tháo gỡ gần 1.000 dự án tồn đọng tại TP. Hồ Chí Minh là một ví dụ cho thấy khi khoảng cách giữa chính sách và thực tiễn được rút ngắn, nguồn lực phát triển mới có cơ hội được khơi thông nhanh hơn và hiệu quả hơn.
Nart Thái
