TP.HCM đang từng bước khẳng định vai trò là trung tâm đổi mới sáng tạo và phát triển công nghệ cao của cả nước. Trong bối cảnh ngành công nghiệp bán dẫn được xác định là một trong những lĩnh vực chiến lược của nền kinh tế số, việc Hội Khoa học Kinh tế và Quản lý TP.HCM (HASEM) chính thức thành lập Chi hội Kinh tế Bán dẫn HASEMI được kỳ vọng sẽ tạo thêm một đầu mối kết nối giữa giới khoa học, doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo, góp phần hoàn thiện hệ sinh thái bán dẫn của Thành phố và Việt Nam.
Sự kiện diễn ra ngày 30/6 trong khuôn khổ Hội nghị sơ kết hoạt động 6 tháng đầu năm 2026 của HASEM. Bên cạnh việc đánh giá kết quả hoạt động và triển khai phương hướng trong thời gian tới, hội nghị còn tập trung trao đổi chuyên đề “Kinh tế bán dẫn trong thời kỳ chuyển đổi số”, phản ánh sự quan tâm ngày càng lớn đối với lĩnh vực đang trở thành tâm điểm của cuộc cạnh tranh công nghệ toàn cầu.
Hoàn thiện mắt xích còn thiếu của hệ sinh thái bán dẫn
Trong những năm gần đây, Việt Nam liên tục thu hút các dự án đầu tư vào lĩnh vực điện tử và bán dẫn. Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia, để nâng cao giá trị tham gia trong chuỗi cung ứng toàn cầu, bên cạnh thu hút đầu tư, Việt Nam cần hình thành một hệ sinh thái có sự liên kết chặt chẽ giữa nghiên cứu, đào tạo, doanh nghiệp và cơ quan hoạch định chính sách.
Việc Hội Khoa học Kinh tế và Quản lý TP.HCM ra mắt Chi hội Kinh tế Bán dẫn HASEMI trực thuộc Hội được xem là bước đi nhằm bổ sung mắt xích kết nối này. Không chỉ tập hợp các chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực bán dẫn, HASEMI còn hướng đến xây dựng diễn đàn trao đổi học thuật, tư vấn chính sách, phát triển nguồn nhân lực và thúc đẩy hợp tác giữa các thành phần trong hệ sinh thái.
Khác với nhiều tổ chức chuyên môn thiên về nghiên cứu kỹ thuật, HASEMI lựa chọn cách tiếp cận từ góc độ kinh tế và quản trị. Điều này cho thấy mục tiêu không chỉ dừng ở phát triển công nghệ mà còn hướng đến nâng cao năng lực tổ chức chuỗi giá trị, phát triển thị trường và gia tăng hiệu quả liên kết giữa các chủ thể tham gia ngành công nghiệp bán dẫn.
Bán dẫn – nền tảng của nền kinh tế số
Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo, điện toán đám mây, Internet vạn vật và sản xuất thông minh phát triển mạnh, bán dẫn đang trở thành nền tảng của hầu hết các ngành công nghệ cao. Năng lực phát triển ngành bán dẫn vì vậy không chỉ phản ánh trình độ công nghệ mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Đối với TP.HCM, nơi tập trung nhiều doanh nghiệp công nghệ, khu công nghệ cao và các trường đại học kỹ thuật lớn, việc phát triển hệ sinh thái bán dẫn được xem là một trong những hướng đi quan trọng nhằm tạo động lực tăng trưởng mới, đồng thời nâng cao khả năng thu hút đầu tư chất lượng cao.
Trong bối cảnh đó, sự xuất hiện của HASEMI được kỳ vọng sẽ tạo thêm kênh kết nối giữa doanh nghiệp với các viện nghiên cứu, trường đại học và chuyên gia, góp phần rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu, đào tạo và nhu cầu thực tiễn của thị trường.
Đầu tư vào con người để nâng cao năng lực cạnh tranh
Một trong những thách thức lớn của ngành bán dẫn hiện nay là nguồn nhân lực. Không chỉ cần đội ngũ kỹ sư thiết kế và kiểm thử vi mạch, ngành còn đòi hỏi các chuyên gia về quản trị công nghệ, chuỗi cung ứng, tài chính, đầu tư và phát triển thị trường.
Theo định hướng hoạt động, HASEMI sẽ phối hợp với các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp để triển khai các chương trình đào tạo, hội thảo chuyên đề và kết nối chuyên gia. Mục tiêu không chỉ là nâng cao chất lượng nguồn nhân lực mà còn hình thành đội ngũ có tư duy liên ngành, đáp ứng yêu cầu của ngành công nghiệp bán dẫn trong giai đoạn mới.
Đây cũng là yếu tố được nhiều doanh nghiệp quan tâm khi quyết định mở rộng đầu tư tại Việt Nam, bởi nguồn nhân lực chất lượng cao luôn là điều kiện quan trọng để nâng cao sức hấp dẫn của môi trường đầu tư.
Kỳ vọng từ sự liên kết giữa khoa học và doanh nghiệp
Đánh giá về định hướng phát triển của HASEM, GS.TS. Nguyễn Văn Phước, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật TP.HCM, ghi nhận những nỗ lực của Hội trong việc chủ động mở rộng hoạt động theo các xu hướng khoa học – công nghệ mới.
Theo ông, việc HASEM thành lập Chi hội Kinh tế Bán dẫn HASEMI là bước đi phù hợp trong bối cảnh ngành bán dẫn đang trở thành lĩnh vực chiến lược của nhiều quốc gia. Chi hội sẽ là nơi tập hợp các nhà khoa học, giảng viên, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp để tăng cường chia sẻ tri thức, mở rộng hợp tác và đóng góp vào quá trình phát triển ngành bán dẫn của Việt Nam.
Ông cũng cho biết, trong thời gian tới, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật TP.HCM sẽ triển khai nhiều chương trình khoa học hướng tới kỷ niệm ngày thành lập Liên hiệp Hội. Với nền tảng chuyên môn và mạng lưới kết nối đang được xây dựng, HASEM và HASEMI được kỳ vọng sẽ là những đơn vị tích cực tham gia, đóng góp vào các chương trình nghiên cứu và phát triển của Thành phố.
Hướng tới hệ sinh thái phát triển bền vững
Trong cuộc cạnh tranh công nghệ toàn cầu, bán dẫn không còn là câu chuyện riêng của ngành điện tử mà đã trở thành nền tảng của nền kinh tế số. Việc xây dựng hệ sinh thái bán dẫn vì thế cần sự tham gia đồng bộ của cơ quan quản lý, tổ chức khoa học, doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo.
Sự ra đời của Chi hội Kinh tế Bán dẫn HASEMI cho thấy nỗ lực của HASEM trong việc tạo dựng một đầu mối kết nối các nguồn lực này. Khi hoạt động hiệu quả, Chi hội không chỉ góp phần thúc đẩy hợp tác, phát triển nguồn nhân lực và tư vấn chính sách mà còn có thể tạo thêm động lực để TP.HCM phát huy vai trò là trung tâm đổi mới sáng tạo, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn khu vực và thế giới.
Nart Thái
