Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI), tự động hóa và công nghệ số đang đặt ra những yêu cầu mới đối với giáo dục đại học. Không chỉ đào tạo người học đáp ứng nhu cầu hiện tại của thị trường lao động, các trường đại học ngày nay còn phải chuẩn bị cho những ngành nghề và mô hình công việc chưa từng xuất hiện. Trong bối cảnh đó, Trường Đại học Hùng Vương TP. Hồ Chí Minh (DHV) đang từng bước xây dựng hệ sinh thái đào tạo – nghiên cứu – doanh nghiệp nhằm tạo nền tảng cho thế hệ nhân lực công nghệ tương lai.
Khi đại học không chỉ là nơi truyền đạt kiến thức
Những năm gần đây, giáo dục đại học trên thế giới chứng kiến sự chuyển dịch mạnh mẽ từ mô hình đào tạo truyền thống sang mô hình đại học đổi mới sáng tạo. Trong mô hình này, nhà trường không chỉ cung cấp kiến thức mà còn đóng vai trò trung tâm nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và kết nối nguồn lực xã hội.
Theo các chuyên gia giáo dục, khoảng cách giữa kiến thức trên giảng đường và yêu cầu thực tiễn của doanh nghiệp đang ngày càng thu hẹp. Điều đó đòi hỏi các trường đại học phải đổi mới phương thức đào tạo, tăng cường thực hành, nghiên cứu ứng dụng và tạo môi trường để sinh viên tham gia giải quyết các bài toán thực tế ngay trong quá trình học tập. Đây cũng là định hướng mà Trường Đại học Hùng Vương TP. Hồ Chí Minh lựa chọn trong chiến lược phát triển mới, với trọng tâm là xây dựng Hệ sinh thái Công nghệ và Học thuật thuộc Viện Công nghệ Tiên tiến và Trí tuệ nhân tạo.
Không gian để sinh viên làm chủ công nghệ
Một trong những nền tảng quan trọng của hệ sinh thái này là việc đưa vào hoạt động ba phòng thí nghiệm chuyên sâu gồm AI & Big Data Lab, Smart Factory Lab và Aero Space Lab. Khác với mô hình phòng thực hành truyền thống, các phòng thí nghiệm được định hướng trở thành môi trường nghiên cứu mở, nơi sinh viên, giảng viên, chuyên gia và doanh nghiệp cùng tham gia phát triển các ý tưởng sáng tạo, sản phẩm công nghệ và dự án ứng dụng.
Tại đây, người học có cơ hội tiếp cận các lĩnh vực đang được xem là động lực phát triển của nền kinh tế số như trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, robot thông minh, tự động hóa, thiết bị bay không người lái (UAV) và công nghệ vệ tinh.
Theo TS. Nguyễn Thị Mỹ Dung – Phó Hiệu trưởng phụ trách Trường Đại học Hùng Vương TP. Hồ Chí Minh, việc đầu tư các phòng thí nghiệm công nghệ không chỉ nhằm nâng cao chất lượng đào tạo mà còn thể hiện quyết tâm của Nhà trường trong việc thúc đẩy nghiên cứu và ứng dụng các công nghệ chiến lược. “Người học ngày nay cần được chuẩn bị năng lực thích ứng với tương lai, nơi công nghệ thay đổi từng ngày. Đại học không chỉ đào tạo người sử dụng công nghệ mà còn phải tạo điều kiện để sinh viên tham gia kiến tạo công nghệ”, bà nhấn mạnh.
Kết nối doanh nghiệp ngay từ trong nhà trường
Một trong những thách thức lớn nhất của giáo dục đại học hiện nay là làm sao để sinh viên tốt nghiệp có thể nhanh chóng thích nghi với môi trường làm việc thực tế. Để giải quyết bài toán này, DHV lựa chọn hướng đi xây dựng mạng lưới liên kết chặt chẽ với doanh nghiệp. Trong khuôn khổ lễ ra mắt Hệ sinh thái Công nghệ và Học thuật, Nhà trường đã ký kết hợp tác với nhiều doanh nghiệp và tổ chức chuyên môn hoạt động trong lĩnh vực công nghệ, chuyển đổi số và nghiên cứu ứng dụng.
Các chương trình hợp tác tập trung vào đào tạo, nghiên cứu khoa học, thực tập doanh nghiệp, chuyển giao công nghệ và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm tạo ra môi trường học tập gắn với thực tiễn, đồng thời giúp sinh viên có cơ hội tiếp xúc với doanh nghiệp từ sớm.
Theo đại diện nhà trường, mục tiêu cuối cùng không chỉ là nâng cao khả năng tìm kiếm việc làm sau tốt nghiệp mà còn giúp sinh viên hiểu cách vận hành của doanh nghiệp, tiếp cận công nghệ mới và phát triển tư duy đổi mới sáng tạo.
STEM và công nghệ chiến lược – chìa khóa cho tương lai
Bên cạnh việc đầu tư hạ tầng nghiên cứu, DHV cũng thành lập các câu lạc bộ về AI, Robotics và UAV nhằm lan tỏa tinh thần nghiên cứu khoa học và STEM trong học sinh, sinh viên. Nhiều chuyên gia cho rằng STEM không còn đơn thuần là phương pháp giáo dục mà đã trở thành nền tảng để hình thành tư duy giải quyết vấn đề, khả năng sáng tạo và năng lực thích ứng trong môi trường làm việc hiện đại.
Trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy chiến lược phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, việc tạo dựng môi trường học tập khuyến khích nghiên cứu và trải nghiệm công nghệ từ sớm sẽ góp phần hình thành nguồn nhân lực có khả năng cạnh tranh trong khu vực và trên thế giới.
Hướng đến đại học đổi mới sáng tạo
Sự ra đời của Hệ sinh thái Công nghệ và Học thuật không chỉ là một dấu mốc phát triển của Trường Đại học Hùng Vương TP.HCM mà còn phản ánh xu hướng đổi mới đang diễn ra trong giáo dục đại học Việt Nam. Khi công nghệ ngày càng trở thành động lực tăng trưởng của nền kinh tế, vai trò của các cơ sở giáo dục không còn dừng lại ở việc đào tạo nguồn nhân lực mà còn phải tham gia trực tiếp vào quá trình nghiên cứu, sáng tạo và chuyển giao tri thức.
Với định hướng lấy công nghệ, đổi mới sáng tạo và kết nối doanh nghiệp làm trung tâm, DHV đang từng bước xây dựng mô hình đại học ứng dụng hiện đại, nơi người học được trang bị không chỉ kiến thức chuyên môn mà còn năng lực thích ứng, sáng tạo và hội nhập trong kỷ nguyên số.
Nart Thái
