Trong bối cảnh ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu đang bước vào chu kỳ tăng trưởng mới nhờ sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) và quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng, TP.Hồ Chí Minh đang chủ động mở rộng hợp tác với Singapore nhằm thu hút đầu tư, phát triển nguồn nhân lực và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu.
Ngày 21/7/2026, tại Công viên phần mềm Quang Trung (QTSC), Diễn đàn Hợp tác Việt Nam – Singapore về Công nghiệp bán dẫn năm 2026 đã quy tụ đại diện cơ quan quản lý, hiệp hội ngành nghề, doanh nghiệp và cơ sở đào tạo của hai nước nhằm trao đổi các định hướng phát triển ngành bán dẫn trong giai đoạn mới. Không chỉ là diễn đàn chia sẻ kinh nghiệm, sự kiện còn đánh dấu bước tiến mới trong hợp tác giữa Việt Nam và Singapore thông qua các chương trình liên kết về đầu tư, phát triển chuỗi cung ứng và đào tạo nguồn nhân lực.
TP.HCM hướng đến trở thành điểm đến chiến lược của ngành bán dẫn
Phát biểu tại phiên tham luận mở đầu, ông Lý Minh Tuân – Trưởng phòng Kinh tế số – Xã hội số, Sở Khoa học và Công nghệ TP.Hồ Chí Minh, cho biết thành phố đang sở hữu nhiều lợi thế để đón đầu làn sóng dịch chuyển đầu tư công nghệ cao.
Theo ông, sau khi mở rộng không gian phát triển, TP. Hồ Chí Minh không chỉ là trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước mà còn hình thành một không gian phát triển mới với hạ tầng logistics, khu công nghiệp, cảng biển, giáo dục và nghiên cứu được kết nối đồng bộ. Đây là nền tảng quan trọng để phát triển các ngành công nghệ chiến lược, trong đó có công nghiệp bán dẫn.
Đến nay, TP.Hồ Chí Minh đã thu hút 54 dự án đầu tư trong lĩnh vực bán dẫn với tổng vốn đăng ký hơn 5,1 tỷ USD, quy tụ nhiều doanh nghiệp quốc tế hoạt động trong các lĩnh vực thiết kế vi mạch, đóng gói, kiểm thử và sản xuất thiết bị. Song song với việc thu hút doanh nghiệp, thành phố cũng đang triển khai nhiều cơ chế ưu đãi theo Nghị quyết 98/2023/QH15, Nghị quyết 260/2025/QH15 và Luật Công nghiệp công nghệ số 2025 nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các dự án R&D, sản xuất chip, vật liệu bán dẫn và phát triển doanh nghiệp đổi mới sáng tạo.
Theo ông Lý Minh Tuân, trong cuộc cạnh tranh thu hút đầu tư công nghệ cao hiện nay, lợi thế không chỉ nằm ở quỹ đất hay ưu đãi thuế mà còn ở khả năng xây dựng một hệ sinh thái hoàn chỉnh, nơi doanh nghiệp có thể tiếp cận hạ tầng, nguồn nhân lực và các chính sách hỗ trợ ngay từ giai đoạn nghiên cứu đến thương mại hóa sản phẩm. Ông nhận định: “Thành phố Hồ Chí Minh không chỉ cung cấp một thị trường rộng lớn mà còn mang đến một hệ sinh thái hoàn thiện, từ nhân lực, hạ tầng R&D đến sự đồng hành quyết liệt của chính quyền bằng các chính sách ưu đãi vượt trội.”
Tái cấu trúc chuỗi cung ứng mở ra cơ hội cho ASEAN
Ở góc độ khu vực, ông Ang Wee Seng – Giám đốc điều hành Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn Singapore (SSIA), nhận định AI đang thúc đẩy nhu cầu chip tăng trưởng với tốc độ chưa từng có, đưa quy mô thị trường bán dẫn toàn cầu lên khoảng 1.510 tỷ USD trong năm 2026. Tuy nhiên, quá trình mở rộng sản xuất đang chịu áp lực bởi sự thiếu hụt nhân lực, năng lượng, hạ tầng và năng lực đóng gói tiên tiến.
Theo ông, sự thay đổi của chuỗi cung ứng toàn cầu cũng đang tạo ra cơ hội mới cho ASEAN. Nếu tăng cường liên kết giữa các quốc gia trong khu vực, đặc biệt trong đào tạo nhân lực, phát triển hạ tầng và kết nối doanh nghiệp, ASEAN hoàn toàn có thể trở thành điểm đến hấp dẫn của dòng vốn đầu tư bán dẫn trong giai đoạn tới.
Hoàn thiện những mắt xích còn thiếu
Một trong những vấn đề được nhiều doanh nghiệp quan tâm tại diễn đàn là khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng bán dẫn thay vì chỉ tập trung vào các công đoạn lắp ráp và kiểm thử.
Theo ông Jorge Villalobos – Cố vấn cấp cao Công ty CP Giải pháp Bán dẫn Ultrasil, sự phát triển nhanh của AI đã khiến nhu cầu wafer bán dẫn tăng mạnh, trong khi nguồn cung toàn cầu vẫn chưa đáp ứng kịp. Đây là cơ hội để Việt Nam phát triển lĩnh vực sản xuất wafer – một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng bán dẫn, nếu tận dụng tốt môi trường đầu tư và chính sách hỗ trợ.
Bên cạnh hạ tầng và công nghệ, nguồn nhân lực cũng được xác định là yếu tố quyết định khả năng cạnh tranh của ngành bán dẫn. Đại diện Liên minh Phát triển Nguồn lực Công nghiệp Bán dẫn Việt Nam (SEVINA) và FPT Polytechnic cho rằng việc tăng cường hợp tác giữa nhà trường, doanh nghiệp và các đối tác Singapore sẽ góp phần đào tạo đội ngũ kỹ sư đáp ứng yêu cầu của các dự án công nghệ cao, đồng thời nâng cao năng lực của lực lượng lao động Việt Nam trong bối cảnh nhu cầu nhân lực bán dẫn ngày càng tăng.
Động lực mới cho hợp tác Việt Nam – Singapore
Không dừng lại ở các tham luận chuyên đề, diễn đàn còn ghi dấu bằng hai biên bản ghi nhớ hợp tác giữa QTSC và Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn Singapore (SSIA), cũng như giữa SSIA với Liên minh Phát triển Nguồn nhân lực Công nghiệp Bán dẫn Việt Nam (SEVINA) và FPT Polytechnic. Các thỏa thuận hướng tới thúc đẩy kết nối doanh nghiệp, hợp tác đào tạo và phát triển hệ sinh thái bán dẫn giữa hai quốc gia.
Trong bối cảnh Việt Nam xác định công nghiệp bán dẫn là một trong những ngành công nghệ chiến lược, những chương trình hợp tác như Diễn đàn Việt Nam – Singapore không chỉ góp phần tăng cường thu hút đầu tư mà còn tạo nền tảng để doanh nghiệp, cơ sở đào tạo và cơ quan quản lý cùng tham gia xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Đây cũng là tiền đề quan trọng để TP.Hồ Chí Minh và Việt Nam từng bước nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu, đồng thời tạo thêm động lực tăng trưởng cho nền kinh tế trong giai đoạn chuyển đổi số và phát triển công nghệ cao.
Nart Thái
