{"id":874,"date":"2018-02-06T09:43:54","date_gmt":"2018-02-06T02:43:54","guid":{"rendered":"https:\/\/tapchidouong.com.vn\/?p=874"},"modified":"2018-02-06T09:44:15","modified_gmt":"2018-02-06T02:44:15","slug":"cho-mac-lua-truyen-vien-tuong","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/douongvietnam.net\/?p=874","title":{"rendered":"Ch\u1edb m\u1eafc l\u1eeba truy\u1ec7n vi\u1ec5n t\u01b0\u1edfng!"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: left;\"><em><strong>\u0110\u1ed1i v\u1edbi ch\u00fang ta, lo\u1ea1i truy\u1ec7n khoa h\u1ecdc vi\u1ec5n t\u01b0\u1edfng truy\u1ec1n th\u1ed1ng l\u00e0 ng\u1ecdn ngu\u1ed3n \u0111\u1ec3 ch\u1ecdn l\u1ea5y m\u1ed9t c\u00e1ch nh\u00ecn t\u01b0\u01a1ng lai. K\u1ebft qu\u1ea3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00e1 kh\u1ee7ng khi\u1ebfp. Nguy\u00ean nh\u00e2n ch\u00ednh c\u1ee7a nh\u1eefng th\u1ea5t b\u1ea1i l\u00e0 \u1edf d\u1ef1 b\u00e1o v\u1ec1 s\u1ef1 \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t to\u00e0n c\u1ea7u.<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-875 aligncenter\" src=\"https:\/\/tapchidouong.com.vn\/tapchidouong\/uploads\/2018\/02\/1-1.jpg\" alt=\"\" width=\"551\" height=\"274\" \/><em>Ch\u1ec9 l\u00e0 phim hay s\u1ebd c\u00f3 Chi\u1ebfn tranh gi\u1eefa c\u00e1c v\u00ec sao?<\/em><\/p>\n<p>Tr\u043eng nh\u1eefng k\u1ecbch b\u1ea3n l\u1ea1c quan nh\u1ea5t v\u1ec1 t\u01b0\u01a1ng lai c\u00f3 m\u00f4 h\u00ecnh m\u1ed9t ch\u00ednh ph\u1ee7 qu\u1ed1c t\u1ebf ho\u1eb7c ch\u00ednh ph\u1ee7 li\u00ean minh c\u00e1c h\u00e0nh tinh d\u00e2n ch\u1ee7 t\u1ef1 do. Nh\u1eefng truy\u1ec7n \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t h\u00ecnh dung bi quan v\u1ec1 t\u01b0\u01a1ng lai th\u00ec ph\u00e1c h\u1ecda ch\u00e2n dung m\u1ed9t nh\u00e0 \u0111\u1ed9c t\u00e0i to\u00e0n tr\u1ecb to\u00e0n c\u1ea7u. Nh\u1eefng truy\u1ec7n v\u1ec1 h\u1eadu ng\u00e0y t\u1eadn th\u1ebf di\u1ec5n ra sau cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh h\u1ea1t nh\u00e2n th\u00ec t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng ra c\u1ea3nh nh\u1eefng ch\u00f9m bom nhi\u1ec7t h\u1ea1ch v\u00e3i xu\u1ed1ng kh\u1eafp n\u01a1i m\u1ecdi ch\u1ed7, ngay c\u1ea3 nh\u1eefng v\u1ecb tr\u00ed r\u1ea5t xa c\u0103n c\u1ee9 c\u1ee7a nh\u1eefng k\u1ebb tham chi\u1ebfn v\u00e0 li\u00ean qu\u00e2n c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n<p>\u0110\u1ec1 xu\u1ea5t v\u1ec1 s\u1ef1 \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t c\u00e1c \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n trong th\u1ebf gi\u1edbi t\u01b0\u01a1ng lai gi\u00fap c\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3 truy\u1ec7n vi\u1ec5n t\u01b0\u1edfng tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c nhu c\u1ea7u l\u00fd gi\u1ea3i cu\u1ed9c xung \u0111\u1ed9t Trung &#8211; \u1ea4n di\u1ec5n ra v\u00e0o n\u0103m&#8230; 2345, ch\u043e ph\u00e9p h\u1ecd t\u1eadp trung ca\u043e \u0111\u1ed9 v\u00e0\u043e \u0441\u1ed1t truy\u1ec7n v\u00e0 c\u00e1c nh\u00e2n v\u1eadt ch\u00ednh. Song, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 ho\u00e0n to\u00e0n phi hi\u1ec7n th\u1ef1c.<\/p>\n<p>L\u1ea7n cu\u1ed1i c\u00f9ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u \u1edf tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 c\u00f4ng ngh\u1ec7 v\u00e0 thi\u1ebft ch\u1ebf x\u00e3 h\u1ed9i \u00edt nhi\u1ec1u ngang nhau l\u00e0 \u1edf th\u1eddi \u0111\u1ea1i \u0111\u1ed3 \u0111\u00e1 c\u0169. S\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a n\u00f4ng nghi\u1ec7p m\u1edf ra mi\u1ec7ng v\u1ef1c ng\u0103n c\u00e1ch r\u1ea5t l\u1edbn gi\u1eefa c\u00e1c \u0111i\u1ec1n tr\u1ea1i v\u1edbi s\u0103n b\u1eaft h\u00e1i l\u01b0\u1ee3m l\u1ed7i th\u1eddi. C\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng l\u00e0m ngh\u1ec1 n\u00f4ng c\u0169ng ch\u1ecbu s\u1ef1 chia r\u1ebd s\u00e2u s\u1eafc. M\u1ed9t s\u1ed1 th\u00ec r\u01a1i xu\u1ed1ng m\u1ee9c c\u1ee7a x\u00f3m th\u00f4n th\u1eddi \u0111\u1ea1i \u0111\u1ed3 \u0111\u00e1 m\u1edbi, s\u1ed1 kh\u00e1c l\u1ea1i ph\u00e1t tri\u1ec3n r\u1ea5t h\u043e\u00e0n h\u1ea3o, ph\u00e2n chia th\u00e0nh \u0111\u1eb3ng c\u1ea5p, t\u1ea7ng l\u1edbp trong c\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i \u1edf \u00c1, Trung C\u1eadn \u0110\u00f4ng v\u00e0 \u00c2u.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-876 aligncenter\" src=\"https:\/\/tapchidouong.com.vn\/tapchidouong\/uploads\/2018\/02\/2-1.jpg\" alt=\"\" width=\"515\" height=\"304\" \/><em>C\u1ea3nh trong phim T\u1ed9i ph\u1ea1m nh\u00e2n b\u1ea3n<\/em><\/p>\n<p>Cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng c\u00f4ng nghi\u1ec7p kh\u1edfi \u0111\u1ea7u \u1edf Anh h\u1ed3i th\u1ebf k\u1ef7 XIX b\u1eaft \u0111\u1ea7u lan r\u1ed9ng ra T\u00e2y \u00c2u v\u00e0 B\u1eafc M\u1ef9 c\u0169ng tr\u1edf th\u00e0nh nguy\u00ean nh\u00e2n c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ef1 ph\u00e2n h\u00f3a n\u1eefa. V\u00e0\u043e kh\u043e\u1ea3ng n\u0103m 1900, s\u1ef1 ph\u00e2n bi\u1ec7t gi\u1eefa c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng d\u00e2n c\u01b0 tr\u1edf n\u00ean m\u1ea1nh m\u1ebd, r\u00f5 r\u1ec7t h\u01a1n b\u1ea5t c\u1ee9 khi n\u00e0o. C\u00f3 nh\u1eefng c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng th\u1ecb d\u00e2n, c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng th\u1ee3 thuy\u1ec1n, c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng n\u00f4ng d\u00e2n canh t\u00e1c theo truy\u1ec1n th\u1ed1ng v\u00e0 c\u1ea3 nh\u1eefng qu\u1ea7n th\u1ec3 nh\u1ecf b\u00e9 c\u01b0 d\u00e2n duy tr\u00ec th\u00f3i quen t\u1eeb th\u1eddi \u0110\u1ed3 \u0111\u00e1, sinh s\u1ed1ng b\u1eb1ng s\u0103n b\u1eaft h\u00e1i l\u01b0\u1ee3m.<\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn n\u0103m 2100 ho\u1eb7c n\u0103m 2200, ph\u1ea7n l\u1edbn c\u01b0 d\u00e2n s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f4 th\u1ecb, d\u1ec5 d\u00e0ng ti\u1ebfp c\u1eadn c\u00f4ng ngh\u1ec7 hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, ch\u1ee9 kh\u00f4ng th\u00e0nh ch\u1ee7 \u0111i\u1ec1n tr\u1ea1i. Nh\u01b0ng khi \u0111\u00e3 c\u00f4ng nghi\u1ec7p h\u00f3a, trong th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a nh\u1eefng c\u00f4ng nh\u00e2n l\u00e0m thu\u00ea v\u00e0 c\u1ee7a nh\u1eefng \u0111\u00f4 th\u1ecb l\u1edbn, kho\u1ea3ng c\u00e1ch gi\u1eefa khu v\u1ef1c gi\u00e0u v\u00e0 khu v\u1ef1c ngh\u00e8o ch\u1eafc s\u1ebd v\u1eabn l\u00e0 r\u1ea5t l\u1edbn. Hi\u1ec7n th\u1eddi nh\u1eefng v\u00f9ng k\u00e9m ph\u00e1t tri\u1ec3n s\u1ebd c\u1ed1 g\u1eafng ti\u1ebfn m\u1ea1nh l\u00ean, nh\u1eefng v\u00f9ng ti\u00ean ti\u1ebfn l\u1ea1i b\u1ee9t xa h\u01a1n.<\/p>\n<p>S\u1ef1 kh\u00e1c nh\u0430u gi\u1eefa c\u00e1c x\u00e3 h\u1ed9i v\u1ec1 \u0111\u1ed9 th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb ngang b\u1eb1ng v\u1edbi s\u1ef1 kh\u00e1c nhau v\u1ec1 l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng. \u1ede th\u1eddi \u0111\u1ea1i \u0111\u1ed3 \u0111\u00e1 m\u1edbi, kinh t\u1ebf n\u00f4ng nghi\u1ec7p cho ph\u00e9p nh\u1eefng \u0441\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng canh t\u00e1c ch\u00e8n \u00e9p ho\u1eb7c ti\u00eau di\u1ec7t nh\u1eefng \u0441\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng s\u0103n b\u1eaft h\u00e1i l\u01b0\u1ee3m v\u1ed1n nh\u1ecf b\u00e9 h\u01a1n. \u1ede th\u1eddi \u0111\u1ea1i ch\u00fang ta, ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2u \u00c2u \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 xu\u1ea5t th\u00e2n ch\u1ee7 y\u1ebfu t\u1eeb nh\u1eefng \u0111i\u1ec1n ch\u1ee7 c\u1ee7a th\u1eddi \u0111\u1ea1i \u0111\u1ed3 \u0111\u00e1 m\u1edbi, t\u1eeb m\u1ea5y ng\u00e0n n\u0103m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 di c\u01b0 t\u1eeb Trung C\u1eadn \u0110\u00f4ng sang ch\u00e2u \u00c2u, mang theo t\u1ea1ng gien t\u1eeb d\u00e2n th\u1ea3o nguy\u00ean du m\u1ee5c (c\u00f3 l\u1ebd truy\u1ec1n t\u1eeb \u0111\u1eddi ti\u1ec1n nh\u00e2n thu\u1ed9c d\u00f2ng ng\u00f4n ng\u1eef \u1ea4n &#8211; \u00c2u).<\/p>\n<p>Nh\u1eefng cu\u1ed9c di c\u01b0 \u1ed3 \u1ea1t, \u0441h\u1eaf\u0441 l\u00e0 th\u1ebf, s\u1ebd l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i di\u1ec7n m\u1ea1o th\u1ebf gi\u1edbi trong t\u01b0\u01a1ng lai, nh\u01b0 \u0111\u00e3 t\u1eebng x\u1ea3y ra trong qu\u00e1 kh\u1ee9. Nh\u1edd k\u1ebft h\u1ee3p ki\u1ec3m so\u00e1t sinh s\u1ea3n v\u1edbi ch\u1ee7 ngh\u0129a c\u00e1 nh\u00e2n t\u1ef1 do m\u00e0 \u1edf ph\u1ea7n l\u1edbn nh\u1eefng x\u00e3 h\u1ed9i ph\u00e1t tri\u1ec3n, m\u1ee9c sinh s\u1ea3n th\u1ea5p h\u01a1n ti\u00eau chu\u1ea9n. Nh\u1eefng cu\u1ed9c tranh c\u00e3i ch\u00ednh tr\u1ecb n\u1ed9i b\u1ed9 ch\u1ee7 y\u1ebfu \u1edf M\u1ef9, \u00c2u di\u1ec5n ra xung quanh v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y: m\u1ed9t qu\u1ed1c gia c\u00f3 t\u1ef7 l\u1ec7 sinh s\u1ea3n th\u1ea5p c\u00f3 n\u00ean t\u0103ng d\u00e2n s\u1ed1 v\u00e0 s\u1ee9c lao \u0111\u1ed9ng b\u1eb1ng c\u00e1ch nh\u1eadn nhi\u1ec1u h\u01a1n n\u1eefa d\u00e2n nh\u1eadp c\u01b0? Do ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadp c\u01b0 xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb nh\u1eefng m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng v\u0103n h\u00f3a h\u1ebft s\u1ee9c kh\u00e1c nhau, v\u1eady c\u00f3 n\u00ean dung n\u1ea1p h\u1ecd v\u00e0o, v\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ea5y l\u00ean nh\u1eefng x\u00edch m\u00edch ch\u00ednh tr\u1ecb?<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-877 aligncenter\" src=\"https:\/\/tapchidouong.com.vn\/tapchidouong\/uploads\/2018\/02\/3-1.jpg\" alt=\"\" width=\"586\" height=\"210\" \/><em>\u0110i\u1ec1u g\u00ec di\u1ec5n ra khi Tr\u1edf l\u1ea1i t\u01b0\u01a1ng lai?<\/em><\/p>\n<p>C\u00e1c cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh n\u00f3ng ho\u1eb7c l\u1ea1nh c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea3n \u00e1nh \u0111\u1ee7 trong c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m khoa h\u1ecdc vi\u1ec5n t\u01b0\u1edfng v\u1ec1 t\u01b0\u01a1ng lai. Chi\u1ebfn tranh gi\u1eefa c\u00e1c h\u00e0nh tinh c\u0169ng nh\u01b0 chi\u1ebfn tranh b\u1eb1ng robot hay b\u1eb1ng x\u00e1c s\u1ed1ng \u0111\u1ec1u ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh \u0111\u1ebfn. \u1ede \u0111\u00e2y mu\u1ed1n n\u00f3i \u0111\u1ebfn chi\u1ebfn tranh gi\u1eefa c\u00e1c qu\u1ed1c gia &#8211; d\u00e2n t\u1ed9c, gi\u1eefa c\u00e1c li\u00ean qu\u00e2n to\u00e0n c\u1ea7u hay gi\u1eefa c\u00e1c kh\u1ed1i trong c\u00f9ng m\u1ed9t v\u00f9ng. Ti\u1ec3u thuy\u1ebft <em>1984<\/em> nh\u00e0 v\u0103n Anh George Orwell (1903-1950) \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi c\u00f3 ba kh\u1ed1i to\u00e0n tr\u1ecb (t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng) c\u00e1t c\u1ee9: \u0111\u00f3 l\u00e0 Oceania \u2013 kh\u1ed1i li\u00ean hi\u1ec7p ch\u00ednh tr\u1ecb qu\u00e2n s\u1ef1 ch\u00e2u \u0110\u1ea1i D\u01b0\u01a1ng, Eurasia \u2013 m\u1ed9t qu\u1ed1c gia \u00c1-\u00c2u v\u1eeba th\u00f9 \u0111\u1ecbch v\u1eeba th\u00e2n thi\u1ec7n v\u00e0 Eastasia \u2013 m\u1ed9t tr\u043eng nh\u1eefng t\u00ean g\u1ecdi v\u00f9ng \u0110\u00f4ng B\u1eafc \u00c1, c\u0169ng th\u00e2n thi\u1ec7n \u0111\u1ea5y m\u00e0 th\u00f9 \u0111\u1ecbch \u0111\u1ea5y. H\u1eb3n l\u00e0 nh\u00e0 v\u0103n c\u00f3 ph\u1ea7n l\u1ea5y c\u1ea3m h\u1ee9ng t\u1eeb cu\u1ed1n s\u00e1ch n\u1ed5i ti\u1ebfng <em>The Managerial Revolution<\/em> (t\u1ea1m d\u1ecbch <em>Cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng qu\u1ea3n l\u00fd<\/em>) c\u1ee7a James Burnham (1905-1987, tri\u1ebft gia M\u1ef9, ch\u1ee7 thuy\u1ebft c\u1ee7a ch\u1ee7 ngh\u0129a b\u1ea3o th\u1ee7). Ngo\u00e0i ra, ch\u01b0a th\u1ea5y cu\u1ed1n truy\u1ec7n khoa h\u1ecdc vi\u1ec5n t\u01b0\u1edfng n\u00e0o kh\u00e1c \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 \u0111\u1ecba ch\u00ednh tr\u1ecb.<\/p>\n<p>Th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, c\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3 truy\u1ec7n, phim khoa h\u1ecdc vi\u1ec5n t\u01b0\u1edfng th\u00edch \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t ch\u00ednh ph\u1ee7 to\u00e0n c\u1ea7u \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh c\u1ea3 th\u1ebf gi\u1edbi, ch\u00ednh ph\u1ee7 \u0111\u00f3 ho\u1eb7c nh\u00e2n t\u1eeb, ho\u1eb7c t\u00e0n b\u1ea1o. C\u0169ng nh\u01b0 th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a ch\u00fang ta hi\u1ec7n nay v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n chia, th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0m sao \u0111\u1ec3 k\u1ebft th\u00e0nh m\u1ed9t kh\u1ed1i \u2013 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y hi\u1ebfm khi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00fd gi\u1ea3i. C\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3 ch\u1ec9 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng, \u0111\u1ec3 l\u1ea5p l\u1ed7 h\u1ed5ng trong c\u1ed1t truy\u1ec7n ph\u1ea3i c\u00f3 nh\u1eefng quy tr\u00ecnh, c\u00f4ng ngh\u1ec7 m\u1edbi v\u00e0 \u0111\u00e3 l\u00e0 m\u1ed9t Li\u00ean bang To\u00e0n c\u1ea7u th\u00ec n\u1ec1n ch\u00ednh tr\u1ecb c\u0169ng ph\u1ea3i t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng v\u1edbi quy tr\u00ecnh, c\u00f4ng ngh\u1ec7 \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>Vi\u1ec7c th\u1ed1ng nh\u1ea5t h\u00f3a ch\u00ednh tr\u1ecb to\u00e0n c\u1ea7u \u0111ang tr\u1edf n\u00ean \u00edt kh\u1ea3 thi h\u01a1n. N\u0103m 1900, ph\u1ea7n l\u1edbn nh\u00e2n lo\u1ea1i n\u1eb1m d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh c\u1ee7a Anh, Ph\u00e1p v\u00e0 nh\u1eefng n\u01b0\u1edbc th\u1ef1c d\u00e2n kh\u00e1c \u1edf ch\u00e2u \u00c2u, ngo\u1ea1i tr\u1eeb M\u1ef9 v\u00e0 nh\u1eefng n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 Latin t\u1eebng l\u00e0 thu\u1ed9c \u0111\u1ecba \u0111\u00e3 gi\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed9c l\u1eadp. N\u1ebfu nh\u01b0 n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ee9c Qu\u1ed1c X\u00e3 chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e2u \u00c2u th\u00ec h\u1eb3n qu\u1ed1c gia n\u00e0y \u0111\u00e3 th\u1ed1ng tr\u1ecb c\u1ea3 th\u1ebf gi\u1edbi. \u0110\u1ebfn th\u1eadp ni\u00ean 1930 Hitler m\u1edbi ti\u1ebfn h\u00e0nh \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm th\u1ebf gi\u1edbi th\u00ec \u0111\u00e3 qu\u00e1 mu\u1ed9n. C\u00f4ng cu\u1ed9c c\u00f4ng nghi\u1ec7p h\u00f3a \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a Li\u00ean X\u00f4 v\u00e0 Nh\u1eadt B\u1ea3n l\u00ean h\u00e0ng si\u00eau c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c \u1edf ngo\u00e0i ranh gi\u1edbi T\u00e2y \u00c2u, l\u1ea1i th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3 l\u00e0 M\u1ef9 \u0111ang mu\u1ed1n ch\u1ee9ng t\u1ecf ti\u1ec1m n\u0103ng c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc h\u00f9ng m\u1ea1nh nh\u1ea5t. Li\u00ean X\u00f4 l\u00e0 m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda ch\u1ee7 y\u1ebfu, nh\u01b0ng l\u1ea1i ch\u01b0a bao gi\u1edd c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i th\u1ed1ng tr\u1ecb th\u1ebf gi\u1edbi. Th\u1eadp ni\u00ean 1970, c\u00e1c nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o Li\u00ean X\u00f4 ph\u1ea5n \u0111\u1ea5u \u0111\u01b0a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc l\u00ean ngang h\u1ea1ng v\u1edbi si\u00eau c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c, nh\u01b0ng n\u1ec1n t\u1ea3ng kinh t\u1ebf v\u00e0 c\u00f4ng nghi\u1ec7p qu\u1ed1c ph\u00f2ng c\u1ee7a h\u1ecd kh\u00f4ng gi\u1eef n\u1ed5i th\u1ee9 h\u1ea1ng \u0111\u00f3. Sau khi t\u1eeb gi\u00e3 cu\u1ed9c \u0111ua v\u00e0 Li\u00ean X\u00f4 tan r\u00e3, kho\u1ea3ng gi\u1eefa nh\u1eefng n\u0103m 1989-1991, m\u1ed9t s\u1ed1 v\u1ecb thu\u1ed9c c\u1ee1 \u201cdi\u1ec1u h\u00e2u\u201d theo ch\u1ee7 ngh\u0129a t\u1ef1 do v\u00e0 t\u00e2n b\u1ea3o th\u1ee7 \u0111\u00e3 th\u1ea3 tr\u00ed t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng v\u1ec1 s\u1ef1 th\u00e0nh l\u1eadp kh\u00f4ng ch\u00ednh th\u1ee9c m\u1ed9t ch\u00ednh quy\u1ec1n to\u00e0n c\u1ea7u theo M\u1ef9. Nh\u01b0ng c\u00e1i gi\u00e1 c\u1ee7a hai cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh \u1edf Iraq v\u00e0 Afghanistan bu\u1ed9c c\u00f4ng ch\u00fang ph\u1ea3i qu\u00ean ngay nh\u1eefng t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00f3. S\u1ef1 t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng nh\u1eefng hi\u1ec7p \u01b0\u1edbc ch\u1ed1ng M\u1ef9 &#8211; do nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc c\u00f4ng nghi\u1ec7p m\u1edbi nh\u01b0 Trung Qu\u1ed1c, Nga, Iran v\u00e0 nh\u1eefng qu\u1ed1c gia kh\u00e1c k\u00fd k\u1ebft v\u1edbi nhau &#8211; \u0111ang bu\u1ed9c M\u1ef9 ph\u1ea3i l\u1ef1a ch\u1ecdn gi\u1eefa c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p kinh t\u1ebf v\u1edbi c\u00e1i gi\u00e1 qu\u00e1 l\u1edbn \u0111\u1ec3 b\u1ea3o to\u00e0n nh\u1eefng quan \u0111i\u1ec3m g\u00e2y \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng to\u00e0n c\u1ea7u nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc. C\u00f9ng v\u1edbi th\u1eddi gian, m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc c\u00e0ng ng\u00e0y c\u00e0ng gi\u00e0u v\u00e0 m\u1ea1nh nh\u01b0 \u1ea4n \u0110\u1ed9 c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f9ng v\u1edbi M\u1ef9 v\u00e0 Trung Qu\u1ed1c l\u00e0m n\u00ean m\u1ed9t khu\u00f4n m\u1eabu m\u1edbi nh\u01b0 nh\u00e0 v\u0103n khoa h\u1ecdc vi\u1ec5n t\u01b0\u1edfng George Orwell \u0111\u00e3 s\u00e1ng t\u00e1c, t\u1ea1o th\u00e0nh b\u1ed9 ba si\u00eau c\u01b0\u1eddng: \u201cOceania\u201d, \u201cEastasia\u201d v\u00e0 Nam \u00c1.<\/p>\n<p>S\u1ef1 th\u00f9 \u0111\u1ecbch gi\u1eefa c\u00e1c si\u00eau c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c, \u00e1p l\u1ef1c d\u00e2n s\u1ed1, c\u00e1c cu\u1ed9c di c\u01b0 \u1ed3 \u1ea1t \u2013 ba trong s\u1ed1 c\u01b0\u1eddng l\u1ef1c m\u1ea1nh nh\u1ea5t t\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn di\u1ec7n m\u1ea1o th\u1ebf gi\u1edbi \u2013 h\u1ea7u nh\u01b0 v\u1eafng b\u00f3ng ho\u00e0n to\u00e0n trong truy\u1ec7n, phim khoa h\u1ecdc vi\u1ec5n t\u01b0\u1edfng c\u1ed5 \u0111i\u1ec3n v\u00e0 nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m g\u1ea7n \u0111\u00e2y t\u1eebng t\u1ea1o n\u00ean g\u00f3c nh\u00ecn c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u1ec3 lo\u1ea1i \u0111\u00f3. Ph\u1ea7n l\u1edbn c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m khoa h\u1ecdc vi\u1ec5n t\u01b0\u1edfng kh\u00f4ng l\u00e0m vi\u1ec7c ph\u00e2n t\u00edch c\u00e1c xu h\u01b0\u1edbng ch\u00ednh tr\u1ecb, m\u00e0 ch\u1ec9 \u0111\u1ec1 c\u1eadp kh\u00eda c\u1ea1nh \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c ho\u1eb7c ph\u00fang d\u1ee5 ch\u00ednh tr\u1ecb, nh\u01b0 m\u1ed9t t\u00e1c gi\u1ea3 M\u1ef9 gi\u1eef nhi\u1ec1u gi\u1ea3i th\u01b0\u1edfng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng Thomas M. Disch (1940-2008) nh\u1eadn x\u00e9t trong cu\u1ed1n s\u00e1ch cu\u1ed1i \u0111\u1eddi m\u00ecnh <em>The Dreams Our Stuff is Made Of<\/em> (<em>Nh\u1eefng \u01b0\u1edbc m\u01a1 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m n\u00ean t\u1eeb ch\u00fang ta<\/em>). Ng\u043e\u00e0i ra, nh\u00e0 v\u0103n c\u00f2n ch\u1ec9 th\u1eb3ng, r\u1eb1ng \u0111\u1ea5y ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ea1ng v\u0103n h\u1ecdc cho thi\u1ebfu nhi.<\/p>\n<p>\u0110\u00e1ng ti\u1ebfc, nh\u1eefng h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng trong truy\u1ec7n, phim khoa h\u1ecdc vi\u1ec5n t\u01b0\u1edfng v\u1eabn c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 gi\u1edbi ch\u00ednh tr\u1ecb c\u0169ng kh\u00f4ng l\u00e0 ngo\u1ea1i l\u1ec7.<\/p>\n<p>\u0110\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XX \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XXI, nhi\u1ec1u v\u1ecb theo ch\u1ee7 ngh\u0129a t\u1ef1 do c\u1ef1c \u0111oan \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t hy v\u1ecdng v\u00e0o nh\u1eefng c\u01a1 quan qu\u1ed1c t\u1ebf nh\u01b0 H\u1ed9i Qu\u1ed1c Li\u00ean, Li\u00ean Hi\u1ec7p Qu\u1ed1c hay m\u1edbi \u0111\u00e2y th\u00f4i, nh\u1eefng d\u1ef1 \u00e1n li\u00ean k\u1ebft xuy\u00ean qu\u1ed1c gia trong c\u00f9ng m\u1ed9t khu v\u1ef1c, ki\u1ec3u Li\u00ean minh Ch\u00e2u \u00c2u. Nh\u1eefng cu\u1ed9c tranh \u0111o\u1ea1t quy\u1ec1n l\u1ef1c \u0111\u00e3 g\u1ea1t ra b\u00ean l\u1ec1 c\u1ea3 H\u1ed9i Qu\u1ed1c Li\u00ean, c\u1ea3 Li\u00ean Hi\u1ec7p Qu\u1ed1c, c\u00f2n ph\u00e1i theo ch\u1ee7 ngh\u0129a d\u00e2n t\u00fay trong d\u00e2n ch\u00fang ch\u00e2u \u00c2u, nh\u01b0 nhi\u1ec1u c\u00f4ng d\u00e2n Anh b\u1ecf phi\u1ebfu thu\u1eadn cho d\u1ef1 lu\u1eadt Brexit, b\u00e2y gi\u1edd l\u1ea1i mu\u1ed1n EU ph\u1ea3i h\u1ea1n ch\u1ebf ho\u1eb7c r\u00fat b\u1ecf quy\u1ec1n l\u1ef1c.<\/p>\n<p>Theo quan \u0111i\u1ec3m m\u1ed9t c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng to\u00e0n c\u1ea7u t\u01b0\u01a1ng lai, nh\u1eefng v\u1ecb \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u c\u1ee7a gi\u1edbi tinh hoa hi\u1ec7n \u0111ang c\u1ed1 g\u1eafng thuy\u1ebft ph\u1ee5c nh\u1eefng nh\u00e0 d\u00e2n t\u00fay, d\u00e2n t\u1ed9c ch\u1ee7 ngh\u0129a r\u1eb1ng h\u1ecd \u0111ang \u0111\u1ee9ng v\u1ec1 ph\u00eda kh\u00f4ng chu\u1ea9n c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed. Nh\u01b0ng r\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eefng nh\u00e0 d\u00e2n t\u00fay, d\u00e2n t\u1ed9c ch\u1ee7 ngh\u0129a l\u1ea1i \u0111\u1ee9ng \u1edf ph\u00eda \u0111\u00fang \u0111\u1eafn c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed m\u00e0 c\u00e1c v\u1ecb \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u c\u1ee7a gi\u1edbi tinh hoa l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb nh\u1eefng truy\u1ec7n, phim khoa h\u1ecdc vi\u1ec5n t\u01b0\u1edfng xo\u00e0ng x\u0129nh \u0111\u00e1nh l\u1eeba.<\/p>\n<p>\u0110o\u00e0n Nh\u00e2n Ch\u00ednh <em>d\u1ecbch<\/em><\/p>\n<p>Box:<\/p>\n<p><em>Michael Lind <\/em><em>s<\/em><em>i<\/em><em>nh ng\u00e0y<\/em><em> 23<\/em><em>-4-<\/em><em>1962<\/em><em>, nh\u00e0 v\u0103n, nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u M\u1ef9, gi\u00e1o s\u01b0 th\u1ec9nh gi\u1ea3ng t\u1ea1i c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng Lu\u1eadt Harvard, Johns Hopkins v\u00e0 Virginia Tech, bi\u00ean t\u1eadp vi\u00ean &#8211; nh\u00e0 b\u00ecnh lu\u1eadn c\u1ee7a Politico v\u00e0 l\u1ee3i \u00edch qu\u1ed1c gia, The New Yorker, Harper&#8217;s, v\u00e0 The New Republic. \u00d4ng \u0111\u00e3 xu\u1ea5t b\u1ea3n m\u1ed9t s\u1ed1 s\u00e1ch v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed, kinh t\u1ebf, ch\u00ednh tr\u1ecb, ch\u00ednh s\u00e1ch \u0111\u1ed1i ngo\u1ea1i v\u00e0 ti\u1ec3u thuy\u1ebft, th\u01a1, truy\u1ec7n cho thi\u1ebfu nhi. <\/em><\/p>\n<p><strong>MICHAEL LIND (M\u1ef9)<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0110\u1ed1i v\u1edbi ch\u00fang ta, lo\u1ea1i truy\u1ec7n khoa h\u1ecdc vi\u1ec5n t\u01b0\u1edfng truy\u1ec1n th\u1ed1ng l\u00e0 ng\u1ecdn ngu\u1ed3n \u0111\u1ec3 ch\u1ecdn l\u1ea5y m\u1ed9t c\u00e1ch nh\u00ecn t\u01b0\u01a1ng lai. K\u1ebft qu\u1ea3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00e1 kh\u1ee7ng khi\u1ebfp. Nguy\u00ean nh\u00e2n ch\u00ednh c\u1ee7a nh\u1eefng th\u1ea5t b\u1ea1i l\u00e0 \u1edf d\u1ef1 b\u00e1o v\u1ec1 s\u1ef1 \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t to\u00e0n c\u1ea7u. Ch\u1ec9 l\u00e0 phim hay s\u1ebd c\u00f3 Chi\u1ebfn tranh [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":875,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_override_counter":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[162],"class_list":["post-874","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-song","tag-truyen-khoa-hoc-vien-tuong"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/874","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=874"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/874\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":878,"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/874\/revisions\/878"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/875"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=874"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=874"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=874"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}