{"id":687,"date":"2018-01-11T15:58:53","date_gmt":"2018-01-11T08:58:53","guid":{"rendered":"https:\/\/tapchidouong.com.vn\/?p=687"},"modified":"2018-01-11T15:58:53","modified_gmt":"2018-01-11T08:58:53","slug":"am-duong-ngu-hanh-trong-van-hoa-am-thuc-viet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/douongvietnam.net\/?p=687","title":{"rendered":"\u00c2m d\u01b0\u01a1ng &#8211; Ng\u0169 h\u00e0nh trong v\u0103n h\u00f3a \u1ea9m th\u1ef1c Vi\u1ec7t"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Trong v\u0103n h\u00f3a truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t,\u00a0\u00e2m d\u01b0\u01a1ng &#8211; ng\u0169\u00a0h\u00e0nh v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 nguy\u00ean t\u1eafc t\u1ea1o n\u00ean s\u1ef1 c\u00e2n \u0111\u1ed1i, h\u00e0i h\u00f2a c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n r\u1ea5t r\u00f5 trong v\u0103n h\u00f3a \u1ea9m th\u1ef1c. T\u1eeb d\u1ee5ng c\u1ee5, th\u1ee9c \u0103n, \u0111\u1ed3 u\u1ed1ng v\u00e0 c\u1ea3 nh\u1eefng phong t\u1ee5c \u0103n u\u1ed1ng. V\u00ed nh\u01b0 t\u1ee5c \u0103n tr\u1ea7u, \u1edf \u0111\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec7n tri\u1ebft l\u00fd v\u1ec1 s\u1ef1 h\u00f2a h\u1ee3p \u00e2m &#8211; d\u01b0\u01a1ng th\u1eadt s\u00e2u s\u1eafc. C\u00e2y cau th\u1eb3ng \u0111\u1ee9ng, h\u01b0\u1edbng l\u00ean tr\u1eddi, bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng d\u01b0\u01a1ng, v\u00f4i l\u00e0 \u0111\u00e1 (h\u00ecnh ph\u1eb3ng), bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a \u00e2m. <\/strong><\/em><\/p>\n<p>S\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p c\u1ee7a cau v\u1edbi v\u00f4i b\u1edfi d\u00e2y tr\u1ea7u m\u1ec1m qu\u1ea5n qu\u00fdt \u00a0t\u1ea1o n\u00ean m\u1ed9t ch\u1ea5t k\u00edch th\u00edch l\u00e0m cho th\u01a1m mi\u1ec7ng, \u0111\u1ecf m\u00f4i v\u00e0 ch\u00fat h\u01b0ng ph\u1ea5n. V\u00ed nh\u01b0 c\u1eb7p b\u00e1nh phu th\u00ea c\u1ee7a ng\u00e0y c\u01b0\u1edbi. B\u00e1nh h\u00ecnh tr\u00f2n (\u00e2m) b\u1ecdc trong khu\u00f4n h\u00ecnh vu\u00f4ng, bu\u1ed9c l\u1ea1t \u0111\u1ecf (d\u01b0\u01a1ng). \u0110\u00f3 l\u00e0 bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng cho t\u00ecnh c\u1ea3m v\u1ee3 ch\u1ed3ng g\u1eafn b\u00f3, \u0103n \u0111\u1eddi \u1edf ki\u1ebfp v\u1edbi nhau, cho s\u1ef1 v\u1eb9n to\u00e0n, h\u00f2a h\u1ee3p c\u1ee7a \u0111\u1ea5t tr\u1eddi v\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>V\u00ed nh\u01b0 c\u1eb7p b\u00e1nh ch\u01b0ng, b\u00e1nh d\u00e0y (t\u01b0\u1ee3ng cho Tr\u1eddi v\u00e0 \u0110\u1ea5t, \u00e2m v\u00e0 d\u01b0\u01a1ng), lo\u1ea1i th\u1ee9c \u0103n \u0111\u00e3 \u0111i v\u00e0o \u0111\u1eddi s\u1ed1ng t\u00e2m linh\u2026 Nh\u1eefng d\u1ee5ng c\u1ee5 nh\u01b0\u00a0m\u00e2m, b\u00e1t, \u0111\u0169a,\u00a0c\u0169ng mang nhi\u1ec1u\u00a0\u00fd\u00a0ngh\u0129a t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho th\u1ebf\u00a0c\u00e2n b\u1eb1ng \u00e2m d\u01b0\u01a1ng. M\u00e2m, b\u00e1t, \u0111\u0129a h\u00ecnh tr\u00f2n l\u00e0\u00a0\u00e2m, \u0111\u00f4i \u0111\u0169a d\u00e0i v\u00e0 \u0111\u1ed9ng l\u00e0\u00a0d\u01b0\u01a1ng (m\u00e2m, b\u00e1t, \u0111\u0129a ch\u1ec9\u00a0 \u0111\u1ec3 ch\u1ee9a, \u0111\u1ef1ng, c\u00f2n\u00a0\u0111\u0169a d\u00f9ng \u0111\u1ec3 x\u1ebb, x\u00e9, g\u1eafp, d\u1ea7m, qu\u1ea5y tr\u1ed9n\u2026) Ph\u1ea3i c\u00f3 s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p \u00e2m-d\u01b0\u01a1ng nh\u01b0\u00a0v\u1eady m\u1edbi th\u1ef1c hi\u1ec7n\u00a0\u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c\u00a0\u0111\u1ed9ng th\u00e1i\u00a0\u0103n u\u1ed1ng\u2026<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-688 aligncenter\" src=\"https:\/\/tapchidouong.com.vn\/tapchidouong\/uploads\/2018\/01\/12999740_1603245033331168_548111174_o.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"260\" \/><\/p>\n<p>\u00c2m d\u01b0\u01a1ng &#8211; ng\u0169 h\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111em v\u00e0o v\u0103n h\u00f3a \u1ea9m th\u1ef1c v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 nh\u1eefng nguy\u00ean t\u1eafc c\u1ee7a \u0103n u\u1ed1ng ngon &#8211; l\u00e0nh v\u00e0 d\u01b0\u1ee1ng sinh, tr\u1ecb b\u1ec7nh. N\u00f3 bao g\u1ed3m 3 m\u1eb7t quan h\u1ec7 h\u1ebft s\u1ee9c m\u1eadt thi\u1ebft v\u1edbi nhau. \u0110\u00f3 l\u00e0: c\u00e2n b\u1eb1ng \u00e2m d\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a c\u00e1c lo\u1ea1i th\u1ef1c ph\u1ea9m trong c\u00e1c m\u00f3n \u0103n; c\u00e2n b\u1eb1ng \u00e2m d\u01b0\u01a1ng gi\u1eefa c\u00e1c m\u00f3n \u0103n v\u1edbi th\u1ec3 t\u1ea1ng m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 c\u00e2n b\u1eb1ng \u00e2m d\u01b0\u01a1ng, thu\u1eadn theo ng\u0169 h\u00e0nh con ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng n\u01b0\u01a1ng theo m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng t\u1ef1 nhi\u00ean<\/p>\n<p>M\u00f3n \u0103n Vi\u1ec7t truy\u1ec1n th\u1ed1ng \u0111a ph\u1ea7n l\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng nguy\u00ean li\u1ec7u mang nhi\u1ec1u t\u00ednh \u00e2m v\u00e0 h\u00e0nh th\u1ee7y (g\u1ea1o, rau, c\u00e1\u2026) n\u00ean trong b\u1eefa \u0103n, b\u1eefa c\u1ed7 th\u01b0\u1eddng u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u g\u1ea1o (d\u01b0\u01a1ng). \u0102n u\u1ed1ng, d\u00f9\u00a0l\u00e0\u00a0m\u00e2m cao c\u1ed7 \u0111\u1ea7y trong c\u00e1c d\u1ecbp l\u1ec5\u00a0t\u1ebft hay b\u1eefa\u00a0\u0103n b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng h\u00e0ng ng\u00e0y nh\u1ea5t thi\u1ebft kh\u00f4ng th\u1ec3\u00a0thi\u1ebfu c\u01a1m v\u00e0 canh. C\u01a1m\u00a0\u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ea5u t\u1eeb\u00a0g\u1ea1o, \u0111\u01b0\u1ee3c quan ni\u1ec7m l\u00e0\u00a0tinh hoa c\u1ee7a\u00a0\u0111\u1ea5t, rau xanh \u0111\u1ec3 n\u1ea5u canh \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0\u00a0tinh hoa c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc. \u0110\u1ea5t l\u00e0\u00a0h\u00e0nh Th\u1ed5, n\u01b0\u1edbc l\u00e0\u00a0h\u00e0nh Th\u1ee7y\u00a0\u2013\u00a0l\u00e0\u00a0trung t\u00e2m, l\u00e0\u00a0kh\u1edfi \u0111\u1ea7u c\u1ee7a thuy\u1ebft ng\u0169\u00a0h\u00e0nh..<\/p>\n<p>C\u00e1c lo\u1ea1i nguy\u00ean li\u1ec7u c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n bi\u1ec7t th\u00e0nh n\u0103m m\u1ee9c \u00e2m-d\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi ng\u0169\u00a0h\u00e0nh. H\u00e0n (l\u1ea1nh, \u00e2m nhi\u1ec1u, h\u00e0nh th\u1ee7y); nhi\u1ec7t (n\u00f3ng, d\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec1u, h\u00e0nh h\u1ecfa); \u00f4n (\u1ea5m, d\u01b0\u01a1ng \u00edt, h\u00e0nh m\u1ed9c); l\u01b0\u01a1ng (m\u00e1t, \u00e2m \u00edt, h\u00e0nh kim); b\u00ecnh (trung t\u00ednh, h\u00e0nh th\u1ed5) hay c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t nh\u01b0 sau: chua thu\u1ed9c m\u1ed9c, \u0111\u1eafng thu\u1ed9c h\u1ecfa, ng\u1ecdt thu\u1ed9c th\u1ed5, cay thu\u1ed9c kim v\u00e0 m\u1eb7n thu\u1ed9c th\u1ee7y. V\u00ed\u00a0d\u1ee5\u00a0m\u1ed9t ch\u00fat chua c\u1ee7a chanh, m\u1ed9t ch\u00fat cay c\u1ee7a\u00a0\u1edbt, m\u1ed9t ch\u00fat ng\u1ecdt c\u1ee7a\u00a0\u0111\u01b0\u1eddng, m\u1ed9t ch\u00fat m\u1eb7n c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc m\u1eafm trong b\u00e1t n\u01b0\u1edbc m\u1eafm pha ch\u1ebf\u00a0 th\u1ec3\u00a0hi\u1ec7n r\u00f5\u00a0\u0111\u1eb7c t\u00ednh v\u1eeba n\u00eau (ta c\u00f2n th\u1ea5y ki\u1ec3u pha ch\u1ebf\u00a0n\u00e0y trong r\u1ea5t nhi\u1ec1u m\u00f3n\u00a0\u0103n kh\u00e1c nh\u01b0\u00a0 canh ri\u00eau c\u00e1, ri\u00eau cua, n\u1ed9m, kh\u00f4\u00a0b\u00f2\u2026).<\/p>\n<p>C\u00e1c m\u00f3n \u0103n l\u00e0\u00a0s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p t\u00e0i t\u00ecnh c\u1ee7a nguy\u00ean t\u1eafc t\u01b0\u01a1ng sinh, t\u01b0\u01a1ng kh\u1eafc, t\u01b0\u01a1ng h\u00f2a, ch\u1ebf\u00a0h\u00f3a c\u1ee7a thuy\u1ebft\u00a0\u00e2m d\u01b0\u01a1ng ng\u0169\u00a0h\u00e0nh. S\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p c\u00e1c lo\u1ea1i gia v\u1ecb trong m\u00f3n \u0103n c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng k\u00edch th\u00edch d\u1ecbch v\u1ecb, l\u00e0m d\u1eady m\u00f9i th\u01a1m ngon c\u1ee7a th\u1ee9c \u0103n. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n g\u1eebng n\u00f3ng (d\u01b0\u01a1ng) n\u00ean\u00a0\u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng l\u00e0m gia v\u1ecb\u00a0\u0111i k\u00e8m v\u1edbi nh\u1eefng th\u1ef1c ph\u1ea9m c\u00f3\u00a0 t\u00ednh h\u00e0n (\u00e2m) nh\u01b0\u00a0b\u00ed\u00a0\u0111ao, rau c\u1ea3i, c\u1ea3i b\u1eafp, c\u00e1, th\u1ecbt b\u00f2\u2026\u00a0\u1edat, ti\u00eau\u00a0c\u00f3 t\u00ednh d\u01b0\u01a1ng m\u1ea1nh, \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng nhi\u1ec1u cho c\u00e1c lo\u1ea1i th\u1ee9c\u00a0\u0103n th\u1ee7y s\u1ea3n nh\u01b0\u00a0c\u00e1, t\u00f4m, m\u1ef1c, \u1ed1c\u2026\u00a0l\u00e0\u00a0nh\u1eefng th\u1ee9\u00a0v\u1eeba h\u00e0n, b\u00ecnh, v\u1eeba c\u00f3\u00a0nhi\u1ec1u m\u00f9i tanh.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-689 aligncenter\" src=\"https:\/\/tapchidouong.com.vn\/tapchidouong\/uploads\/2018\/01\/traucau_Fotor.jpg\" alt=\"\" width=\"400\" height=\"533\" \/><\/p>\n<p>T\u00f9y theo t\u1eebng lo\u1ea1i th\u1ef1c ph\u1ea9m,\u00a0lo\u1ea1i h\u00e0n nhi\u1ec1u (\u00e2m nhi\u1ec1u) th\u00ec\u00a0cho th\u00eam nhi\u1ec1u v\u1ecb\u00a0n\u00f3ng (d\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec1u) ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0\u00a0m\u00f3n\u00a0\u1ed1c ngo\u00e0i\u00a0\u1edbt, ti\u00eau ng\u01b0\u1eddi ta cho nhi\u1ec1u lo\u1ea1i gia v\u1ecb\u00a0kh\u00e1c nh\u01b0\u00a0g\u1eebng, x\u1ea3; th\u1ecbt v\u1ecbt (\u00e2m) ph\u1ea3i ch\u1ea5m n\u01b0\u1edbc m\u1eafm g\u1eebng, t\u1ecfi, \u1edbt (d\u01b0\u01a1ng); tr\u1ee9ng v\u1ecbt l\u1ed9n (\u00e2m) \u0103n v\u1edbi rau r\u0103m, mu\u1ed1i ti\u00eau, g\u1eebng (d\u01b0\u01a1ng)\u2026 Nguy\u00ean t\u1eafc c\u00e2n b\u1eb1ng \u00e2m d\u01b0\u01a1ng th\u1ea5m nhu\u1ea7n v\u00ec th\u1ebf n\u00f3 \u0111i c\u1ea3 v\u00e0o trong ca dao: <em>Con g\u00e0\u00a0c\u1ee5c t\u00e1c l\u00e1\u00a0chanh.<\/em> <em>Con l\u1ee3n\u00a0\u1ee7n\u00a0\u1ec9n mua h\u00e0nh cho t\u00f4i.<\/em> <em>Con ch\u00f3\u00a0kh\u00f3c\u00a0\u0111\u1ee9ng kh\u00f3c ng\u1ed3i<\/em>. <em>M\u1eb9\u00a0 \u01a1i, \u0111i ch\u1ee3\u00a0mua t\u00f4i\u00a0\u0111\u1ed3ng ri\u1ec1ng<\/em>. <em>Con tr\u00e2u ng\u00f3\u00a0ng\u00f3\u00a0nghi\u00eang nghi\u00eang<\/em>. <em>M\u00ecnh \u0111\u00e3 c\u00f3\u00a0ri\u1ec1ng \u0111\u1ec3 t\u1ecfi cho t\u00f4i.<\/em>\u00a0Th\u1ecbt g\u00e0 (\u00f4n, \u1ea5m, d\u01b0\u01a1ng \u00edt) + chanh (b\u00ecnh, m\u00e1t, \u00e2m \u00edt), th\u1ecbt l\u1ee3n (b\u00ecnh, m\u00e1t, \u00e2m \u00edt) + h\u00e0nh (\u00f4n, \u1ea5m, d\u01b0\u01a1ng \u00edt), th\u1ecbt ch\u00f3 (n\u00f3ng, d\u01b0\u01a1ng) + ri\u1ec1ng (\u00f4n, d\u01b0\u01a1ng \u00edt) th\u00eam m\u1ebb (b\u00ecnh, m\u00e1t, \u00e2m), th\u1ecbt tr\u00e2u (b\u00ecnh, m\u00e1t, \u00e2m) + t\u1ecfi (n\u00f3ng \u2013 d\u01b0\u01a1ng).<\/p>\n<p>C\u00e2n b\u1eb1ng \u00e2m d\u01b0\u01a1ng c\u00f2n theo \u0111\u1eb7c t\u00ednh c\u1ee7a th\u1ee9c \u0103n v\u1edbi c\u01a1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi.\u00a0Ng\u01b0\u1eddi \u1ed1m do qu\u00e1\u00a0\u00e2m c\u1ea7n\u00a0\u0111\u01b0\u1ee3c \u0103n\u00a0\u0111\u1ed3 d\u01b0\u01a1ng v\u00e0\u00a0ng\u01b0\u1eddi \u1ed1m do qu\u00e1\u00a0d\u01b0\u01a1ng s\u1ebd\u00a0\u0111\u01b0\u1ee3c cho \u0103n\u00a0\u0111\u1ed3\u00a0\u00e2m\u00a0\u0111\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i s\u1ef1\u00a0 th\u0103ng b\u1eb1ng \u0111\u00e3 m\u1ea5t. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n\u00a0\u0111au b\u1ee5ng do nhi\u1ec7t (d\u01b0\u01a1ng th\u00ec\u00a0c\u1ea7n\u00a0\u0103n nh\u1eefng th\u1ee9\u00a0m\u00e1t), h\u00e0n (\u00e2m) nh\u01b0\u00a0l\u00e1\u00a0m\u01a1, b\u1ed9t s\u1eafn d\u00e2y, n\u01b0\u1edbc \u0111\u1eadu \u0111en s\u1eafc\u2026\u00a0 \u0111au b\u1ee5ng do l\u1ea1nh, s\u00f4i b\u1ee5ng (\u00e2m) th\u00ec\u00a0d\u00f9ng nh\u1eefng th\u1ee9\u00a0 n\u00f3ng (d\u01b0\u01a1ng) nh\u01b0\u00a0qu\u1ebf\u00a0chi, g\u1eebng\u2026, r\u1ed3i c\u1ea3m n\u1eafng, c\u1ea3m l\u1ea1nh, s\u1ed1t\u2026\u00a0\u0111\u1ec1u c\u00f3\u00a0nh\u1eefng th\u1ee9c\u00a0\u0103n t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng \u0111\u1ec3 ch\u1eefa tr\u1ecb\u00a0b\u1eb1ng nguy\u00ean t\u1eafc c\u00e2n b\u1eb1ng \u00e2m\u00a0\u2013\u00a0d\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>D\u00e2n gian c\u0169ng nh\u01b0 y h\u1ecdc c\u00f3\u00a0nh\u1eefng b\u00e0i thu\u1ed1c d\u00f9ng c\u00e2y c\u1ecf, th\u1ea3o m\u1ed9c\u00a0theo nguy\u00ean t\u1eafc c\u00e2n b\u1eb1ng \u00e2m \u2013 d\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 ch\u1eefa b\u1ec7nh, d\u00f9ng th\u1ee9c\u00a0\u0103n v\u00e0\u00a0s\u1ef1\u00a0ki\u00eang c\u1eef\u00a0\u0111\u1ec3 ph\u00f2ng b\u1ec7nh, tr\u1ecb\u00a0b\u1ec7nh. Nh\u1eefng b\u00e0i thu\u1ed1c tuy \u0111\u01a1n gi\u1ea3n nh\u01b0ng kh\u00e1 hi\u1ec7u nghi\u1ec7m nh\u01b0\u00a0d\u00f9ng h\u1ea1t k\u00e9\u00a0\u0111\u1ea7u ng\u1ef1a, chu\u1ed1i h\u1ed9t hay rau ng\u1ed5\u00a0\u0111\u1ec3 tr\u1ecb\u00a0s\u1ecfi th\u1eadn; d\u00f9ng tr\u1ee9ng g\u00e0, l\u00e1\u00a0m\u01a1\u00a0\u0111\u1ec3 tr\u1ecb\u00a0ki\u1ebft l\u1ef5; d\u00f9ng m\u01b0\u1edbp \u0111\u1eafng \u0111\u1ec3 tr\u1ecb\u00a0ti\u1ec3u\u00a0\u0111\u01b0\u1eddng; d\u00f9ng b\u01b0\u1edfi \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng b\u00e9o m\u1eadp, tr\u1ecb\u00a0t\u00e1o b\u00f3n; d\u00f9ng g\u1eebng, t\u1ecfi\u00a0\u0111\u1ec3 tr\u1ecb\u00a0 ch\u1ee9ng \u0111\u1ea7y b\u1ee5ng; d\u00f9ng \u0111\u00e2\u1ee5\u00a0b\u1eafp\u00a0\u0111\u1ec3 tr\u1ecb\u00a0 huy\u1ebft tr\u1eafng; d\u00f9ng g\u1eebng, l\u00e1\u00a0h\u1eb9, v\u1ecf\u00a0chanh, r\u1ec5 chanh tr\u1ecb\u00a0ho \u0111\u1eddm do l\u1ea1nh ph\u1ed5i hay l\u1ea1nh t\u1ef3; d\u00f9ng ngh\u1ec7 tr\u1ecb\u00a0b\u1ec7nh tr\u01b0\u1eddng phong, h\u1ea1\u00a0huy\u1ebft, b\u1ed5\u00a0m\u00e1u, k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi m\u1eadt ong tr\u1ecb\u00a0ch\u1ee9ng \u0111au d\u1ea1\u00a0d\u00e0y\u2026<\/p>\n<p>\u0102n u\u1ed1ng thu\u1eadn theo \u00e2m-d\u01b0\u01a1ng, ng\u0169 h\u00e0nh l\u00e0 \u0103n theo m\u00f9a. Ch\u00ednh l\u00e0 t\u1eadn d\u1ee5ng t\u1ed1i \u0111a m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng t\u1ef1 nhi\u00ean, t\u1ea1o n\u00ean s\u1ef1 c\u00e2n b\u1eb1ng gi\u1eefa con ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng. M\u00f9a n\u00e0o th\u1ee9c \u1ea5y, ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a \u0111\u00e3 \u0111\u00fac k\u1ebft: m\u00f9a h\u00e8 c\u00e1 s\u00f4ng, m\u00f9a \u0111\u00f4ng c\u00e1 b\u1ec3; chim ng\u00f3i m\u00f9a thu, chim cu m\u00f9a h\u00e8; \u1ed1c th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi; th\u00e1ng ch\u00edn \u0103n r\u01b0\u01a1i, th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi \u0103n ru\u1ed1c\u2026 Theo m\u00f9a, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fac s\u1ea3n v\u1eadt nhi\u1ec1u nh\u1ea5t, ngon nh\u1ea5t, \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec9nh cao c\u1ee7a dinh d\u01b0\u1ee1ng.<\/p>\n<p>C\u01a1 c\u1ea5u b\u1eefa \u0103n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t thi\u00ean v\u1ec1 th\u1ef1c v\u1eadt, c\u00e1 (\u00e2m) \u00edt \u0103n \u0111\u1ed9ng v\u1eadt (d\u01b0\u01a1ng) l\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n h\u1ee3p l\u00fd v\u1edbi x\u1ee9 nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi, t\u1ea1o n\u00ean s\u1ef1 c\u00e2n b\u1eb1ng \u00e2m d\u01b0\u01a1ng v\u1edbi m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng. M\u00f9a h\u00e8\u00a0n\u00f3ng ng\u01b0\u1eddi ta th\u01b0\u1eddng \u0103n nhi\u1ec1u lo\u1ea1i rau, qu\u1ea3, c\u00e1, t\u00f4m (nh\u1eefng th\u1ee9\u00a0b\u00ecnh, h\u00e0n, thi\u00ean v\u1ec1\u00a0\u00e2m). Khi ch\u1ebf\u00a0bi\u1ebfn th\u01b0\u1eddng lu\u1ed9c, n\u1ea5u canh, l\u00e0m n\u1ed9m, mu\u1ed1i chua (\u00e2m)\u2026\u00a0l\u00e0m cho d\u1ec5\u00a0\u0103n, ngon mi\u1ec7ng, d\u1ec5\u00a0 ti\u00eau, gi\u1ea3i nhi\u1ec7t. M\u00f9a\u00a0\u0111\u00f4ng l\u1ea1nh th\u00ec\u00a0\u0103n nhi\u1ec1u th\u1ecbt, m\u1ee1\u00a0h\u01a1n (nh\u1eefng th\u1ee9\u00a0nhi\u1ec1u d\u01b0\u01a1ng). Khi ch\u1ebf\u00a0 bi\u1ebfn th\u01b0\u1eddng l\u00e0\u00a0kho, rang, x\u00e0o, r\u00e1n\u2026\u00a0(l\u00e0m cho th\u1ee9c\u00a0 \u0103n t\u0103ng t\u00ednh d\u01b0\u01a1ng). \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0\u00a0m\u00f9a l\u1ea1nh d\u00f9ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u gia v\u1ecb\u00a0cay, n\u00f3ng nh\u01b0\u00a0\u1edbt, ti\u00eau, g\u1eebng, t\u1ecfi, ri\u1ec1ng\u2026<\/p>\n<p>C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i,\u00a0ngh\u1ec7 thu\u1eadt \u1ea9m th\u1ef1c Vi\u1ec7t l\u00e0 s\u1ef1 h\u00f2a quy\u1ec7n c\u1ee7a c\u00e2n b\u1eb1ng \u00e2m d\u01b0\u01a1ng, thu\u1eadn theo ng\u0169 h\u00e0nh. H\u1ea7u nh\u01b0 c\u00e1c \u0111\u1ed3 \u0103n th\u1ee9c u\u1ed1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t \u1edf b\u1ea5t c\u1ee9 \u0111\u00e2u, v\u00f9ng mi\u1ec1n n\u00e0o c\u0169ng \u00edt nhi\u1ec1u th\u1ec3 hi\u1ec7n tri\u1ebft l\u00fd n\u00e0y \u0111\u1ec3 h\u00ecnh th\u00e0nh n\u00ean nh\u1eefng nguy\u00ean t\u1eafc d\u01b0\u1ee1ng sinh, ph\u00f2ng, ch\u1eefa b\u1ec7nh, gi\u1eef\u00a0g\u00ecn s\u1ee9c kh\u1ecfe, k\u00e9o d\u00e0i tu\u1ed5i th\u1ecd.<\/p>\n<p><strong>NGUY\u1ec4N \u0110\u1ee8C<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Trong v\u0103n h\u00f3a truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t,\u00a0\u00e2m d\u01b0\u01a1ng &#8211; ng\u0169\u00a0h\u00e0nh v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 nguy\u00ean t\u1eafc t\u1ea1o n\u00ean s\u1ef1 c\u00e2n \u0111\u1ed1i, h\u00e0i h\u00f2a c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n r\u1ea5t r\u00f5 trong v\u0103n h\u00f3a \u1ea9m th\u1ef1c. T\u1eeb d\u1ee5ng c\u1ee5, th\u1ee9c \u0103n, \u0111\u1ed3 u\u1ed1ng v\u00e0 c\u1ea3 nh\u1eefng phong t\u1ee5c \u0103n u\u1ed1ng. V\u00ed nh\u01b0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":688,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_override_counter":[],"footnotes":""},"categories":[8,5],"tags":[103,101,102],"class_list":["post-687","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-song","category-van-hoa-am-thuc","tag-am-duong-ngu-hanh","tag-van-hoa-am-thuc-viet-nam","tag-van-hoa-truyen-thong-viet-nam"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/687","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=687"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/687\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":690,"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/687\/revisions\/690"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/688"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=687"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=687"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=687"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}