{"id":5700,"date":"2021-07-25T15:36:29","date_gmt":"2021-07-25T08:36:29","guid":{"rendered":"https:\/\/douongvietnam.net\/?p=5700"},"modified":"2021-07-25T15:36:29","modified_gmt":"2021-07-25T08:36:29","slug":"the-gioi-nguong-mo-va-mong-nguoi-phu-nu-nay-doat-giai-nobel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/douongvietnam.net\/?p=5700","title":{"rendered":"Th\u1ebf gi\u1edbi ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9 v\u00e0 mong ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef n\u00e0y \u0111o\u1ea1t gi\u1ea3i Nobel"},"content":{"rendered":"<p><strong>Con COVID-19 \u0111ang g\u00e2y ra th\u1ea3m ho\u1ea1 to\u00e0n c\u1ea7u. Nh\u01b0ng nh\u1edd s\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee7a con virus qu\u00e1i \u00e1c n\u00e0y m\u00e0 ch\u00fang ta s\u1edbm \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng th\u00e0nh qu\u1ea3 c\u1ee7a c\u00f4ng ngh\u1ec7 mRNA l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra vaccine ph\u00f2ng COVID-19 ti\u00ean ti\u1ebfn nh\u1ea5t tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, kh\u00e1c bi\u1ec7t vaccine truy\u1ec1n th\u1ed1ng.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Kariko Katalin, ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef \u0111\u00e3 t\u1eebng b\u1ecb ch\u00ea c\u01b0\u1eddi, \u0111\u00e3 t\u1eebng nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u1ecb ng\u0103n c\u1ea3n, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean b\u1ecb sa th\u1ea3i, l\u00ed l\u1ecbch c\u1ee7a b\u00e0 \u0111\u1ea7y r\u1eaby nh\u1eefng th\u1ea5t b\u1ea1i v\u00e0 \u0111au kh\u1ed5. Nh\u01b0ng h\u00f4m nay, b\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u00e1t minh ra c\u00f4ng ngh\u1ec7 mRNA, t\u1eeb \u0111\u00f3 t\u1ea1o ra vaccine COVID-19 ti\u00ean ti\u1ebfn nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi.<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-5701 aligncenter\" src=\"https:\/\/douongvietnam.net\/images\/2021\/07\/Moderna-1.jpg\" alt=\"\" width=\"1200\" height=\"675\" srcset=\"https:\/\/douongvietnam.net\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Moderna-1.jpg 1200w, https:\/\/douongvietnam.net\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Moderna-1-768x432.jpg 768w, https:\/\/douongvietnam.net\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Moderna-1-750x422.jpg 750w, https:\/\/douongvietnam.net\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Moderna-1-1140x641.jpg 1140w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><\/p>\n<p>Cu\u1ed9c \u0111\u1eddi Kariko Katalin kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1eeb d\u1ec5 d\u00e0ng, nh\u01b0ng \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 ni\u1ec1m tin v\u00f4 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n v\u00e0o m\u1ed9t \u00fd t\u01b0\u1edfng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i c\u1ea3 th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n<p><strong>Khi th\u1ebf gi\u1edbi mong \u0111\u1ee3i vaccine COVID-19 <\/strong><\/p>\n<p>\u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1edd \u0111\u1ee3i nh\u1ea5t l\u00e0 vaccine c\u00f4ng ngh\u1ec7 mRNA, C\u1ee5c Qu\u1ea3n l\u00ed Th\u1ef1c ph\u1ea9m v\u00e0 D\u01b0\u1ee3c ph\u1ea9m Hoa K\u1ef3 \u0111\u1ee9ng ngo\u00e0i c\u1eeda \u0111\u00f3n l\u00f5ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean, nhanh ch\u00f3ng c\u1ea5p th\u1ebb xanh. So v\u1edbi c\u00f4ng ngh\u1ec7 vaccine truy\u1ec1n th\u1ed1ng, mRNA h\u1ee9a h\u1eb9n hi\u1ec7u qu\u1ea3 h\u01a1n, nhanh h\u01a1n, an to\u00e0n h\u01a1n, \u00edt t\u00e1c d\u1ee5ng ph\u1ee5 h\u01a1n; c\u00f3 th\u1ec3 so s\u00e1nh s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1ed1ng nh\u01b0 xe m\u00e1y v\u00e0 chuy\u00ean c\u01a1.<\/p>\n<p>Kh\u00e1i ni\u1ec7m mRNA \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc t\u1eeb l\u1edbp 9, b\u00e0i gi\u1ea3ng sinh h\u1ecdc \u0111\u00e3 d\u1ea1y mRNA c\u00f3 ch\u1ee9c n\u0103ng truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t th\u00f4ng tin quy \u0111\u1ecbnh c\u1ea5u tr\u00fac c\u1ee7a protein.<\/p>\n<p><em>Ch\u1eef m = messenger = th\u00f4ng tin.<\/em><\/p>\n<p>\u0110\u1ec3 d\u1ec5 hi\u1ec3u, c\u00f3 th\u1ec3 h\u00ecnh dung qu\u00e1 tr\u00ecnh t\u1ed5ng h\u1ee3p m\u1ed7i protein trong c\u01a1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi gi\u1ed1ng nh\u01b0 gi\u1ea3i m\u1ed9t b\u00e0i to\u00e1n ph\u1ee9c t\u1ea1p, mRNA tr\u1edf th\u00e0nh cu\u1ed1n s\u1ed5 tay nh\u1eefng c\u00f4ng th\u1ee9c to\u00e1n h\u1ecdc.<\/p>\n<p>N\u1ebfu con ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1o ra \u0111\u01b0\u1ee3c vaccine d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng mRNA nh\u00e2n t\u1ea1o, khi ti\u00eam v\u00e0o c\u01a1 th\u1ec3, mRNA s\u1ebd ngu\u1ef5 trang gi\u1ed1ng nh\u01b0 th\u1eb1ng k\u1ebb tr\u1ed9m l\u1ebbn v\u00e0o nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh th\u1ee9c ch\u1ee7 nh\u00e0, n\u00f3 \u00e2m th\u1ea7m x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng ph\u00f2ng th\u1ee7 l\u00e0 nh\u1eefng protein kh\u00e1ng th\u1ec3, \u0111\u1ec3 khi virus t\u1ea5n c\u00f4ng s\u1ebd b\u1ecb h\u1ec7 th\u1ed1ng \u1ea5y ti\u00eau di\u1ec7t.<\/p>\n<p><em>L\u00ed thuy\u1ebft \u0111\u01a1n gi\u1ea3n nh\u01b0 v\u1eady nh\u01b0ng th\u1ef1c t\u1ebf r\u1ea5t ph\u1ee9c t\u1ea1p.<\/em><\/p>\n<p>Kariko Katalin b\u1ecb \u00e1m \u1ea3nh b\u1edfi mRNA, b\u00e0 hi\u1ec3u \u0111\u00e2y l\u00e0 lo\u1ea1i RNA r\u1ea5t \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, n\u00f3 n\u1eafm t\u1ea5t c\u1ea3 b\u00ed quy\u1ebft t\u1ea1o ra h\u00e0ng t\u1ec9 t\u1ec9 protein trong c\u01a1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi. V\u1ec1 m\u1eb7t l\u00ed thuy\u1ebft, khoa h\u1ecdc ho\u00e0n to\u00e0n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n mRNA \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra lo\u1ea1i protein c\u00f3 ch\u1ee7 \u0111\u00edch, l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 th\u00ec mRNA tr\u1edf th\u00e0nh v\u0169 kh\u00ed m\u1ea1nh nh\u1ea5t kh\u1ed1ng ch\u1ebf h\u00e0ng lo\u1ea1t b\u1ec7nh t\u1eadt.<\/p>\n<p>\u00dd t\u01b0\u1edfng \u0111\u00f3 th\u1eadt \u0111\u1eb9p, nh\u01b0ng ch\u1ec9 l\u00e0 l\u00ed thuy\u1ebft, s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u1ec1 mRNA v\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m 1980 v\u1eabn c\u00f2n r\u1ea5t h\u1ea1n ch\u1ebf. V\u1ec1 m\u1eb7t nguy\u00ean t\u1eafc, khi ti\u00eam mRNA v\u00e0o c\u01a1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi, th\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 d\u1ecb nguy\u00ean, n\u00ean ngay l\u1eadp t\u1ee9c h\u1ec7 th\u1ed1ng ph\u00f2ng th\u1ee7 c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3 s\u1ebd ph\u00e1 hu\u1ef7 tr\u01b0\u1edbc khi mRNA th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e1c ch\u1ee9c n\u0103ng nhi\u1ec7m v\u1ee5.<\/p>\n<p>Ngh\u0129a l\u00e0 vaccine mRNA d\u00f9 ngu\u1ef5 trang t\u00e0i t\u00ecnh \u0111\u1ebfn m\u1ea5y th\u00ec v\u1eabn l\u00e0 th\u1eb1ng k\u1ebb tr\u1ed9m, khi \u0111\u1ed9t nh\u1eadp n\u00f3 s\u1ebd \u0111\u00e1nh th\u1ee9c ch\u1ee7 nh\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c v\u00e2y b\u1eaft v\u00e0 ti\u00eau di\u1ec7t. Nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u nghi\u00eam tr\u1ecdng h\u01a1n, \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u01a1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi ch\u1ed1ng l\u1ea1i th\u1eb1ng k\u1ebb tr\u1ed9m theo c\u00e1ch b\u1ea3n n\u0103ng qu\u00e1 m\u1ea1nh m\u1ebd, t\u1ea1o ra ph\u1ea3n \u1ee9ng mi\u1ec5n d\u1ecbch nghi\u00eam tr\u1ecdng, c\u00f3 nguy c\u01a1 t\u1eed vong.<\/p>\n<p>Sau r\u1ea5t nhi\u1ec1u th\u1ea5t b\u1ea1i, h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111\u00e3 b\u1ecf cu\u1ed9c, ch\u1eb3ng ai c\u00f2n quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn mRNA, ki\u1ebfn th\u1ee9c \u0111\u00f3 ch\u1ec9 n\u1eb1m tr\u00ean trang s\u00e1ch gi\u00e1o khoa sinh h\u1ecdc l\u1edbp 9 v\u00e0 l\u1edbp 10, \u0111\u1ec3 h\u1ecdc sinh thi v\u1edbi nh\u1eefng c\u00e2u h\u1ecfi r\u1ea5t nh\u00e0m ch\u00e1n.<\/p>\n<p><em>Kariko Katalin kh\u00f4ng b\u1ecb khu\u1ea5t ph\u1ee5c.<\/em><\/p>\n<p>B\u00e0 lao \u0111\u1ea7u v\u00e0o nghi\u00ean c\u1ee9u, nh\u1eefng c\u00f4ng tr\u00ecnh c\u1ee7a b\u00e0 \u0111\u00e3 g\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 ch\u00fa \u00fd c\u1ee7a hai c\u00f4ng ti non tr\u1ebb Modena (Canada) v\u00e0 BioNTech (\u0110\u1ee9c), c\u00f9ng v\u1edbi \u00f4ng l\u1edbn Pfizer (M\u1ef9) quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ea7u t\u01b0 s\u1ea3n xu\u1ea5t vaccine COVID-19 theo c\u00f4ng ngh\u1ec7 mRNA, \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00fa \u00e1p phe kh\u00f4ng kh\u00e1c g\u00ec m\u1ed9t chuy\u1ebfn du h\u00e0nh l\u00ean sao ho\u1ea3.<\/p>\n<p>C\u00f4ng ngh\u1ec7 mRNA s\u1ebd kh\u00f4ng d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf s\u1ea3n xu\u1ea5t vaccine, m\u00e0 trong t\u01b0\u01a1ng lai kh\u00f4ng xa, h\u00e0ng lo\u1ea1t \u201cd\u1ecbch b\u1ec7nh\u201d nh\u01b0 ung th\u01b0, \u0111\u1ed9t qu\u1ef5, hay c\u00e1c b\u1ec7nh hi\u1ec3m ngh\u00e8o kh\u00e1c c\u0169ng h\u1ee9a h\u1eb9n s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c thanh to\u00e1n.<\/p>\n<p><strong>40 n\u0103m tr\u00ean b\u0103ng gh\u1ebf l\u1ea1nh l\u1ebdo <\/strong><\/p>\n<p>Kariko Katalin sinh ng\u00e0y 17 th\u00e1ng 1 n\u0103m 1955 \u1edf Szolnok (Hungari), trong m\u1ed9t ng\u00f4i nh\u00e0 tranh kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ec7n nghi, nh\u01b0ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 t\u00ecnh th\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a t\u1ed5 \u1ea5m gia \u0111\u00ecnh. Kariko Katalin th\u1eeba h\u01b0\u1edfng gen y\u00eau th\u00edch sinh h\u1ecdc c\u1ee7a b\u1ed1 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ngh\u1ec1 b\u00e1n th\u1ecbt l\u1ee3n, gen ki\u00ean tr\u00ec nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a m\u1eb9 l\u00e0 m\u1ed9t k\u1ebf to\u00e1n vi\u00ean, \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng s\u1ef1 gi\u00e1o d\u1ee5c ni\u1ec1m say m\u00ea sinh h\u1ecdc t\u1eeb c\u00e1c gi\u00e1o vi\u00ean tr\u01b0\u1eddng kis\u00fajsz\u00e1ll\u00e1si.<\/p>\n<p>Do ho\u00e0n c\u1ea3nh ngh\u00e8o kh\u00f3, Kariko Katalin \u0111\u00e3 d\u1ed1c h\u1ebft t\u00e2m l\u1ef1c trong nh\u1eefng n\u0103m \u0111\u1ea1i h\u1ecdc, c\u00f4 gi\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc b\u1ed5ng C\u1ed9ng ho\u00e0 Nh\u00e2n d\u00e2n Hungary, \u0111\u00f3 l\u00e0 h\u1ecdc b\u1ed5ng danh gi\u00e1 nh\u1ea5t l\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd. Ti\u1ebfp t\u1ee5c h\u1ecdc l\u00ean ti\u1ebfn s\u0129, r\u1ed3i l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1ea1i trung t\u00e2m nghi\u00ean c\u1ee9u sinh h\u1ecdc c\u1ee7a H\u1ecdc vi\u1ec7n Khoa h\u1ecdc Hungary \u1edf Szeged.<\/p>\n<p><em>C\u00f4 theo \u0111u\u1ed5i c\u00f4ng ngh\u1ec7 mRNA.<\/em><\/p>\n<p>\u0110\u00f3 l\u00e0 l\u0129nh v\u1ef1c \u0111\u00f2i h\u1ecfi ph\u1ea3i \u0111\u1ea7u t\u01b0 r\u1ea5t nhi\u1ec1u ti\u1ec1n c\u1ee7a, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc kh\u00e1c \u0111\u00e3 b\u1ecf ch\u1ea1y, \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc Hungary nh\u1eefng n\u0103m 1980 l\u00e0 qu\u1ed1c gia t\u1ef1 do c\u1edfi m\u1edf nh\u1ea5t trong kh\u1ed1i Li\u00ean X\u00f4 c\u0169, nh\u01b0ng c\u0169ng ch\u1eb3ng c\u00f3 ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 t\u00e0i tr\u1ee3 cho nh\u1eefng nghi\u00ean c\u1ee9u l\u1edbn.<\/p>\n<p><em>Kariko Katalin b\u1ecb m\u1ea5t vi\u1ec7c \u1edf tu\u1ed5i 30.<\/em><\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u c\u00f4 t\u00ecm vi\u1ec7c l\u00e0m \u1edf kh\u1ed1i ch\u00e2u \u00c2u, nh\u01b0ng kh\u00f4ng n\u01a1i n\u00e0o ch\u1ecbu nh\u1eadn, b\u1edfi c\u00f4 ch\u1eb3ng c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch khoa h\u1ecdc g\u00ec \u0111\u00e1ng k\u1ec3.<\/p>\n<p>V\u00e0o m\u1ed9t bu\u1ed5i chi\u1ec1u n\u0103m 1985, Kariko Katalin c\u00f9ng ch\u1ed3ng \u0111\u01b0a c\u00f4 con g\u00e1i hai tu\u1ed5i c\u1ee7a h\u1ecd r\u1eddi \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc Hungary, t\u00ecm \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn Hoa K\u1ef3. T\u00e0i s\u1ea3n duy nh\u1ea5t c\u00f3 gi\u00e1 l\u00e0 chi\u1ebfc \u00f4 t\u00f4 c\u0169. B\u00e1n \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c 900 b\u1ea3ng Anh tr\u00ean th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng ch\u1ee3 \u0111en. \u0110\u1ec3 mang tr\u00f3t l\u1ecdt s\u1ed1 ti\u1ec1n \u1ea5y, Kariko Katalin ph\u1ea3i r\u1ea1ch con g\u1ea5u b\u00f4ng \u0111\u1ed3 ch\u01a1i c\u1ee7a con g\u00e1i, nh\u00e9t 900 b\u1ea3ng v\u00e0o, r\u1ed3i kh\u00e2u l\u1ea1i.<\/p>\n<p>Th\u1eddi gian \u0111\u1ea7u \u1edf M\u1ef9, Kariko Katalin \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn v\u00e0o l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Temple, nh\u01b0ng ch\u1eb3ng bao l\u00e2u sau nh\u00f3m c\u1ee7a c\u00f4 b\u1ecb gi\u1ea3i t\u00e1n v\u00ec kh\u00f4ng ki\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c kinh ph\u00ed t\u00e0i tr\u1ee3. N\u0103m 1989, Kariko Katalin l\u00e0m \u1edf khoa d\u01b0\u1ee3c \u0110a\u1ecb h\u1ecdc Pennsylvania, m\u1eb7c d\u00f9 l\u00e0 gi\u00e1o s\u01b0 ch\u00ednh th\u1ee9c, nh\u01b0ng \u0111\u00e2y l\u00e0 th\u1eddi gian kh\u00f3 kh\u0103n nh\u1ea5t, l\u01b0\u01a1ng r\u1ea5t th\u1ea5p v\u00e0 kh\u00f4ng ai tin c\u00f4. N\u0103m 1995, Kariko b\u1ecb gi\u00e1ng xu\u1ed1ng m\u1ee9c th\u1ea5p t\u1eadn c\u00f9ng, kh\u00f4ng nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e0i tr\u1ee3, kh\u00f4ng t\u00ecm n\u1ed5i d\u1ef1 \u00e1n; \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Pennsylvania quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh sa th\u1ea3i.<\/p>\n<p><em>\u0110\u00f3 l\u00e0 qu\u00e3ng th\u1eddi gian kinh kh\u1ee7ng.<\/em><\/p>\n<p>C\u0103n ph\u00f2ng c\u00f4 \u1edf b\u1ecb d\u1ed9t n\u00e1t trong m\u1ed7i c\u01a1n m\u01b0a chi\u1ec1u t\u1ed1i, c\u00f4 l\u1ea1i b\u1ecb m\u1eafc c\u0103n b\u1ec7nh ung th\u01b0 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n, ch\u1ed3ng c\u00f4 \u0111ang \u1edf Hungary kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ebfn M\u1ef9 v\u00ec v\u1ea5n \u0111\u1ec1 Visa, c\u00f4ng vi\u1ec7c d\u00e0nh bao nhi\u00eau th\u1eddi gian v\u00e0 t\u00e2m huy\u1ebft d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 \u0111ang tu\u1ed9t kh\u1ecfi t\u1ea7m tay.<\/p>\n<p>Kariko Katalin n\u00f3i: \u201cT\u00f4i b\u1eaft \u0111\u1ea7u nghi ng\u1edd r\u1eb1ng c\u00f3 l\u1ebd m\u00ecnh kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 gi\u1ecfi, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 th\u00f4ng minh. V\u00e0 t\u00f4i c\u1ed1 g\u1eafng t\u1ef1 nh\u1ee7 r\u1eb1ng m\u1ecdi th\u1ee9 \u0111\u00e3 \u1edf \u0111\u00e2y, t\u00f4i ch\u1ec9 c\u1ea7n th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e1c th\u00ed nghi\u1ec7m t\u1ed1t h\u01a1n.\u201d<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-5702\" src=\"https:\/\/douongvietnam.net\/images\/2021\/07\/IMG_70011.jpg\" alt=\"\" width=\"960\" height=\"620\" srcset=\"https:\/\/douongvietnam.net\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/IMG_70011.jpg 960w, https:\/\/douongvietnam.net\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/IMG_70011-768x496.jpg 768w, https:\/\/douongvietnam.net\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/IMG_70011-750x484.jpg 750w\" sizes=\"auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><\/p>\n<p><strong>\u0110\u1ed5i \u0111\u1eddi\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><\/p>\n<p><em>V\u00e0o n\u0103m 1998, Kariko Katalin cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c kho\u1ea3n ti\u1ec1n t\u00e0i tr\u1ee3 \u0111\u1ea7u ti\u00ean, \u0111\u00f3 l\u00e0 100 ng\u00e0n \u0111\u00f4 la.<\/em><\/p>\n<p>Th\u1eadt k\u00ec l\u1ea1, n\u0103m \u0111\u00f3 c\u00f4 c\u0169ng g\u1eb7p \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng c\u1ee7a cu\u1ed9c \u0111\u1eddi. \u0110\u00f3 l\u00e0 bu\u1ed5i chi\u1ec1u \u0111\u1ecbnh m\u1ec7nh, Kariko Katalin \u0111i ph\u00f4 t\u00f4 t\u00e0i li\u1ec7u, c\u00f4 g\u1eb7p Drew Weissmen, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p m\u1edbi v\u1eeba chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn t\u1eeb Vi\u1ec7n Y t\u1ebf Qu\u1ed1c gia.<\/p>\n<p>Trong l\u00fac ch\u1edd ph\u00f4 t\u00f4, Kariko Katalin k\u1ec3 v\u1edbi Weissmen v\u1ec1 \u00fd t\u01b0\u1edfng t\u1ea1o ra mRNA, theo \u0111\u00fang mong mu\u1ed1n. Ngay l\u1eadp t\u1ee9c Weissmen nh\u00ecn th\u1ea5y tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft m\u00ecnh l\u00e0 m\u1ed9t kh\u1ed1i t\u00e0i s\u1ea3n v\u00f4 gi\u00e1. Anh quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ea7u t\u01b0, c\u1ed9ng t\u00e1c c\u00f9ng Kariko Katalin, quy\u1ebft t\u00e2m ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u00f4ng ngh\u1ec7 mRNA trong l\u0129nh v\u1ef1c y sinh h\u1ecdc.<\/p>\n<p><em>V\u00e0o n\u0103m 2005: mRNA phi\u00ean b\u1ea3n m\u00f4 \u0111un suy y\u1ebfu ra \u0111\u1eddi<\/em>!<\/p>\n<p>Chu\u1ed7i mRNA \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5u t\u1ea1o b\u1edfi m\u1ea1ch \u0111\u01a1n, th\u1eb3ng, bao g\u1ed3m c\u00e1c nucleotid. M\u1ed7i nucleotid g\u1ed3m hai th\u00e0nh ph\u1ea7n l\u00e0 nucleoside v\u00e0 g\u1ed1c ph\u1ed1t ph\u00e1t. Nucleoside l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh b\u1eb1ng c\u00e1ch ng\u01b0ng t\u1ee5 D-ribose v\u00e0 c\u00e1c base. C\u00e1c base \u0111\u00f3 l\u00e0 Adenin, Guanin, Cytosine v\u00e0 Uracil. Kariko v\u00e0 Weissman t\u1ed5ng h\u1ee3p mRNA v\u1edbi kh\u1ea3 n\u0103ng \u201cl\u1ebbn\u201d qua m\u1ed9t s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng nh\u1ecf c\u00e1c ch\u1ea5t thay th\u1ebf base, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c h\u1ea1t nano lipid bao b\u1ecdc xung quanh, l\u00e0m cho mRNA \u0111\u01b0\u1ee3c ngu\u1ef5 trang gi\u1ed1ng nh\u01b0 t\u00ean tr\u1ed9m l\u1ebbn v\u00e0o t\u1ebf b\u00e0o c\u01a1 th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 kh\u00f4ng k\u00edch ho\u1ea1t h\u1ec7 th\u1ed1ng mi\u1ec5n d\u1ecbch b\u1ea3o v\u1ec7 n\u00e0o.<\/p>\n<p>Sau khi \u0111\u1ecdc c\u00f4ng tr\u00ecnh nghi\u00ean c\u1ee9u, Derrick Rossi, m\u1ed9t chuy\u00ean gia t\u1ebf b\u00e0o g\u1ed1c Canada \u0111ang l\u00e0m nghi\u00ean c\u1ee9u sinh t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Stanford \u0111\u00e3 v\u00f4 c\u00f9ng kinh ng\u1ea1c. Th\u1eddi c\u01a1 \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn. Nh\u1eadn th\u1ea5y c\u01a1 h\u1ed9i kinh doanh si\u00eau l\u1ee3i nhu\u1eadn, Rossi \u00e2m th\u1ea7m l\u1eb7ng l\u1ebd t\u00ecm v\u1ed1n \u0111\u1ea7u t\u01b0, \u00f4ng th\u00e0nh l\u1eadp m\u1ed9t c\u00f4ng ti b\u00e9 nh\u1ecf, l\u1ea5y t\u00ean l\u00e0 Moderna.<\/p>\n<p>T\u1ea1i \u0110\u1ee9c, m\u1ed9t nh\u00f3m nghi\u00ean c\u1ee9u m\u1edbi c\u0169ng ph\u00e1t hi\u1ec7n ra ti\u1ec1m n\u0103ng c\u1ee7a Kariko Katalin, c\u00f4ng ti m\u1edbi BioNTech \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp, l\u1ea5y tr\u1ee5 s\u1edf t\u1ea1i Hoa K\u1ef3. N\u0103m 2013, BioNTech thu\u00ea Karko Katalin l\u00e0m chuy\u00ean gia cao c\u1ea5p mRNA.<\/p>\n<p><em>Moderna v\u00e0 BioNTech ch\u01b0a l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec nhi\u1ec1u cho \u0111\u1ebfn n\u0103m 2020.<\/em><\/p>\n<p>Khi \u0111\u1ea1i d\u1ecbch COVID-19 b\u00f9ng n\u1ed5, Moderna th\u00fac \u0111\u1ea9y s\u1ea3n xu\u1ea5t vaccine theo c\u00f4ng ngh\u1ec7 mRNA, th\u00eam c\u00f4ng ti BioNTech \u0111\u01b0\u1ee3c Pfizer \u0111\u1ea7u t\u01b0 h\u00e0ng t\u1ec9 \u0111\u00f4 la quy\u1ebft t\u00e2m bi\u1ebfn \u00fd t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Kariko Katalin th\u00e0nh hi\u1ec7n th\u1ef1c.<\/p>\n<p>Ch\u1eafc ch\u1eafn Kariko Katalin c\u00f9ng v\u1edbi \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p Derrick Rossi s\u1ebd <em><strong>\u0111o\u1ea1t gi\u1ea3i th\u01b0\u1edfng Nobel<\/strong> <\/em>trong m\u1ed9t ng\u00e0y kh\u00f4ng xa.<\/p>\n<p><strong><em>B\u00e1c s\u0129<\/em><\/strong><strong> Tr\u1ea7n V\u0103n Ph\u00fac<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Con COVID-19 \u0111ang g\u00e2y ra th\u1ea3m ho\u1ea1 to\u00e0n c\u1ea7u. Nh\u01b0ng nh\u1edd s\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee7a con virus qu\u00e1i \u00e1c n\u00e0y m\u00e0 ch\u00fang ta s\u1edbm \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng th\u00e0nh qu\u1ea3 c\u1ee7a c\u00f4ng ngh\u1ec7 mRNA l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra vaccine ph\u00f2ng COVID-19 ti\u00ean ti\u1ebfn nh\u1ea5t tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, kh\u00e1c bi\u1ec7t vaccine truy\u1ec1n th\u1ed1ng. Kariko Katalin, ng\u01b0\u1eddi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":5701,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"source_name":"","source_url":"","via_name":"","via_url":"","override_template":"0","override":[{"template":"1","single_blog_custom":"","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"right-sidebar","sidebar":"default-sidebar","second_sidebar":"default-sidebar","sticky_sidebar":"1","share_position":"top","share_float_style":"share-monocrhome","show_share_counter":"1","show_view_counter":"1","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"1","show_post_author_image":"1","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"1","show_post_reading_time":"0","post_reading_time_wpm":"300","show_zoom_button":"0","zoom_button_out_step":"2","zoom_button_in_step":"3","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"1","show_popup_post":"1","number_popup_post":"1","show_author_box":"0","show_post_related":"0","show_inline_post_related":"0"}],"override_image_size":"0","image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-500","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post":"0","trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post":"0","sponsored_post_label":"Sponsored by","sponsored_post_name":"","sponsored_post_url":"","sponsored_post_logo_enable":"0","sponsored_post_logo":"","sponsored_post_desc":""},"jnews_primary_category":{"id":""},"jnews_override_counter":{"override_view_counter":"0","view_counter_number":"0","override_share_counter":"0","share_counter_number":"0","override_like_counter":"0","like_counter_number":"0","override_dislike_counter":"0","dislike_counter_number":"0"},"footnotes":""},"categories":[4,8,18,16,17],"tags":[2396,2395,2369],"class_list":["post-5700","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-doanh-nghiep-thi-truong","category-song","category-su-kien-van-de","category-tieu-diem","category-tin-noi-bat","tag-ba-kariko-kstalin","tag-nguoi-tao-ra-nen-tang-lam-vaccine","tag-vaccine-covid-19"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5700","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5700"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5700\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5703,"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5700\/revisions\/5703"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5701"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5700"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5700"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5700"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}