{"id":3142,"date":"2019-12-17T16:14:14","date_gmt":"2019-12-17T09:14:14","guid":{"rendered":"https:\/\/tapchidouong.com.vn\/?p=3142"},"modified":"2019-12-17T16:14:14","modified_gmt":"2019-12-17T09:14:14","slug":"tinh-than-danh-du-qui-toc-cua-nguoi-viet-nam","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/douongvietnam.net\/?p=3142","title":{"rendered":"Tinh th\u1ea7n danh d\u1ef1 qu\u00ed t\u1ed9c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam"},"content":{"rendered":"<p><strong><em>Ch\u00e0o c\u00e1c b\u1ea1n th\u00e2n m\u1ebfn. Tr\u1eeb Nh\u1eadt B\u1ea3n, \u1edf Ch\u00e2u \u00c1 n\u00f3i chung v\u00e0 \u1edf Vi\u1ec7t Nam n\u00f3i ri\u00eang kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 phong ki\u1ebfn bao g\u1ed3m c\u00e1c l\u00e3nh ch\u00faa s\u1edf h\u1eefu \u0111i\u1ec1n trang th\u00e1i \u1ea5p nh\u01b0 \u1edf Ch\u00e2u \u00c2u. T\u1eeb th\u1eddi H\u1ed3 Qu\u00ed Ly, vi\u1ec7c thi h\u00e0nh tri\u1ec7t \u0111\u1ec3 ch\u00ednh s\u00e1ch \u201ch\u1ea1n \u0111i\u1ec1n h\u1ea1n n\u00f4\u201d \u0111\u00e3 khi\u1ebfn cho t\u1ea7ng l\u1edbp qu\u00ed t\u1ed9c non tr\u1ebb nh\u00e0 Tr\u1ea7n \u0111\u00e3 bi\u1ebfn m\u1ea5t ho\u00e0n to\u00e0n. V\u00ec v\u1eady, trong ch\u1ebf \u0111\u1ed9 qu\u00e2n ch\u1ee7 chuy\u00ean ch\u1ebf \u1edf Vi\u1ec7t Nam, kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ea7ng l\u1edbp qu\u00ed t\u1ed9c ki\u1ec3u Ch\u00e2u \u00c2u, m\u00e0 ch\u1ec9 c\u00f3 t\u1ea7ng l\u1edbp th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-3144 aligncenter\" src=\"https:\/\/tapchidouong.com.vn\/images\/2019\/12\/z1662223507957_7906927d701918c41e8ad1f774c42b4d.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"507\" srcset=\"https:\/\/douongvietnam.net\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/z1662223507957_7906927d701918c41e8ad1f774c42b4d.jpg 800w, https:\/\/douongvietnam.net\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/z1662223507957_7906927d701918c41e8ad1f774c42b4d-768x487.jpg 768w, https:\/\/douongvietnam.net\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/z1662223507957_7906927d701918c41e8ad1f774c42b4d-250x158.jpg 250w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/p>\n<p>\u0110\u1ed3ng th\u1eddi c\u0169ng t\u1eeb th\u1eddi H\u1ed3 Qu\u00ed Ly, vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn quan ch\u1ee9c v\u00e0o b\u1ed9 m\u00e1y ch\u00ednh quy\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn h\u00e0nh ch\u1eb7t ch\u1ebd th\u00f4ng qua nh\u1eefng cu\u1ed9c thi c\u1eed Nho h\u1ecdc v\u00e0 kh\u1ea3o h\u1ea1ch c\u00e1c nh\u00e0 khoa b\u1ea3ng. T\u1eeb \u0111\u00f3, trong t\u1ea7ng l\u1edbp th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u Vi\u1ec7t Nam ng\u00e0y x\u01b0a, ch\u1ec9 c\u00f2n l\u1ea1i c\u00e1c quan ch\u1ee9c l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m c\u00f4ng \u0103n l\u01b0\u01a1ng, h\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng l\u1ed9c c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u00f9ng m\u1ed9t s\u1ed1 v\u01b0\u01a1ng th\u00e2n qu\u1ed1c th\u00edch.<\/p>\n<p>Nh\u00ecn chung v\u01b0\u01a1ng th\u00e2n qu\u1ed1c th\u00edch, quan ch\u1ee9c c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u Vi\u1ec7t Nam c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng l\u1ed9c r\u1ea5t khi\u00eam t\u1ed1n. Ch\u1eb3ng ai \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p c\u00f3 \u0111i\u1ec1n trang th\u00e1i \u1ea5p, n\u00f4ng n\u00f4, t\u01b0\u1edbc qu\u00ed t\u1ed9c c\u0169ng ch\u1ec9 t\u1eadp \u1ea5m \u0111\u01b0\u1ee3c 3 \u0111\u1eddi, m\u1ed7i \u0111\u1eddi gi\u1ea3m m\u1ed9t tr\u1eadt.<\/p>\n<p>M\u1eb7t kh\u00e1c c\u0169ng ch\u1eb3ng ai b\u1eaft h\u1ecd ph\u1ea3i c\u00f3 nh\u1eefng truy\u1ec1n th\u1ed1ng, qui t\u1eafc h\u00e0nh x\u1eed v\u00e0 s\u1ed1ng ch\u1ebft v\u00ec danh d\u1ef1, ph\u1ea9m gi\u00e1, nh\u01b0 c\u00e1c nh\u00e0 qu\u00ed t\u1ed9c Ch\u00e2u \u00c2u. B\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u1eddi nh\u00e0 L\u00ea \u201cth\u00e1i b\u00ecnh v\u0103n tr\u1ecb\u201d, \u1edf Th\u0103ng Long ch\u1ec9 nh\u1eefng ai kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0m th\u01a1 (m\u00e0 lo\u1ea1i n\u00e0y th\u00ec th\u1ef1c l\u00e0 hi\u1ebfm) m\u1edbi cam t\u00e2m \u0111i l\u00e0m quan v\u00f5. L\u1eddi Th\u00e1nh hi\u1ec1n d\u1eb7n \u201cQu\u00e2n t\u1eed (th\u1eadt, r\u1ecfm kh\u00f4ng quan tr\u1ecdng) \u0111\u1ed9ng kh\u1ea9u, kh\u00f4ng \u0111\u1ed9ng th\u1ee7\u201d, ch\u00ednh l\u00e0 c\u00e2u n\u1eb1m l\u00f2ng c\u1ee7a gi\u1edbi th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u Th\u0103ng Long \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, trong gi\u1edbi th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u v\u1eabn c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfp n\u1ed1i xu\u1ea5t s\u1eafc truy\u1ec1n th\u1ed1ng th\u01b0\u1ee3ng v\u00f5 v\u00e0 \u201ch\u00e0o kh\u00ed Th\u0103ng Long\u201d. H\u1eb3n l\u00e0 khi v\u00e0o tr\u1ea5n th\u1ee7 Thu\u1eadn H\u00f3a (v\u00e0 d\u1ef1 li\u1ec7u c\u00f4ng cu\u1ed9c Nam Ti\u1ebfn), \u0110oan Qu\u1eadn C\u00f4ng Nguy\u1ec5n Ho\u00e0ng, m\u1ed9t v\u00f5 t\u01b0\u1edbng tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh (34 tu\u1ed5i) \u0111\u00e3 c\u00e2n nh\u1eafc r\u1ea5t k\u1ef9, khi ch\u1ecdn nh\u1eefng gi\u00e1 tr\u1ecb Th\u0103ng Long n\u00e0o x\u1ebfp v\u00e0o h\u00e0nh trang Nam Ti\u1ebfn c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n<figure id=\"attachment_3145\" aria-describedby=\"caption-attachment-3145\" style=\"width: 660px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-3145 size-full\" src=\"https:\/\/tapchidouong.com.vn\/images\/2019\/12\/z1662223891772_5d24cd08395482904c6ca55aa4c341a0.jpg\" alt=\"\" width=\"660\" height=\"459\" srcset=\"https:\/\/douongvietnam.net\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/z1662223891772_5d24cd08395482904c6ca55aa4c341a0.jpg 660w, https:\/\/douongvietnam.net\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/z1662223891772_5d24cd08395482904c6ca55aa4c341a0-250x174.jpg 250w\" sizes=\"auto, (max-width: 660px) 100vw, 660px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-3145\" class=\"wp-caption-text\">Tr\u1eadn \u0111\u00e1nh cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Tri Ph\u01b0\u01a1ng<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong><em>Th\u1ee9 nh\u1ea5t<\/em><\/strong>, d\u1ee9t kho\u00e1t t\u1eeb b\u1ecf truy\u1ec1n th\u1ed1ng h\u01b0 h\u1ecdc khoa b\u1ea3ng Th\u0103ng Long L\u00ea Tr\u1ecbnh (h\u1ecdc \u0111\u1ec3 l\u00e0m quan), m\u00e0 ch\u1ecdn tr\u1ecdng v\u00f5 v\u00e0 \u0111\u1ec1 cao th\u1ef1c h\u1ecdc.<\/p>\n<p><strong><em>Th\u1ee9 hai<\/em><\/strong>, t\u1eeb b\u1ecf t\u01b0 t\u01b0\u1edfng tr\u1ecdng n\u00f4ng \u1ee9c th\u01b0\u01a1ng L\u00ea Tr\u1ecbnh, m\u00e0 ch\u1ecdn khuy\u1ebfn kh\u00edch th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 ngo\u1ea1i th\u01b0\u01a1ng. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi, t\u00edch c\u1ef1c h\u1ecdc t\u1eadp kinh nghi\u1ec7m s\u1ea3n xu\u1ea5t h\u00e0ng h\u00f3a \u0111\u1ec3 trao \u0111\u1ed5i bu\u00f4n b\u00e1n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Hoa.<\/p>\n<p><strong><em>Th\u1ee9 ba<\/em><\/strong>, ch\u0103m ch\u00fa h\u1ecdc t\u1eadp, th\u1eeba k\u1ebf kinh nghi\u1ec7m v\u00e0 k\u1ef9 thu\u1eadt h\u00e0ng h\u1ea3i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Ch\u0103m, x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ed9i h\u1ea3i th\u01b0\u01a1ng, h\u1ea1m \u0111\u1ed9i h\u00f9ng m\u1ea1nh.<\/p>\n<p><strong><em>Th\u1ee9 t\u01b0,<\/em><\/strong> t\u1eeb b\u1ecf T\u1ed1ng Nho \u0111\u1ed9c t\u00f4n Th\u0103ng Long, ch\u1ecdn ch\u1ea5n h\u01b0ng Ph\u1eadt Gi\u00e1o, khuy\u1ebfn kh\u00edch Ph\u1eadt Kh\u1ed5ng \u0110\u1ea1o \u0111\u1ed3ng l\u01b0u nh\u01b0 th\u1eddi L\u00fd Tr\u1ea7n. Ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng giao thoa v\u0103n h\u00f3a, k\u1ebft giao v\u00e0 h\u00f2a huy\u1ebft v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Ch\u00e0m, Hoa, Khmer, T\u00e2y Nguy\u00ean, t\u1ea1o n\u1ec1n t\u1ea3ng cho vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a m\u1edbi \u0111a nguy\u00ean, bao dung, dung n\u1ea1p h\u01a1n.<\/p>\n<p><strong><em>Th\u1ee9 n\u0103m,<\/em><\/strong> kh\u00e1c v\u1edbi cu\u1ed9c chinh ph\u1ea1t Chi\u00eam Th\u00e0nh \u0111\u1eabm m\u00e1u n\u0103m 1471 c\u1ee7a L\u00ea Th\u00e1nh T\u00f4ng, nh\u1edd nh\u1eefng ti\u1ec1n \u0111\u1ec1 \u1edf tr\u00ean v\u00e0 vi\u1ec7c k\u1ebft h\u1ee3p c\u00e1c ch\u00ednh s\u00e1ch ch\u00ednh tr\u1ecb, kinh t\u1ebf v\u00e0 qu\u00e2n s\u1ef1 kh\u00f4n ngoan, c\u00e2n b\u1eb1ng v\u00e0 h\u1ee3p l\u00fd c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Ho\u00e0ng v\u00e0 c\u00e1c Ch\u00faa Nguy\u1ec5n, m\u00e0 cu\u1ed9c Nam Ti\u1ebfn tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed9c di d\u00e2n m\u1edf \u0111\u1ea5t kh\u00e1 nh\u1ecbp nh\u00e0ng, \u00edt xung \u0111\u1ed9t.<\/p>\n<p>K\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0 cu\u1ed9c Nam Ti\u1ebfn n\u00e0y \u0111\u00e3 di\u1ec5n ra theo c\u00e1ch th\u1ee9c \u201cdi d\u00e2n \u0111i tr\u01b0\u1edbc khai ph\u00e1 l\u00e0m ch\u1ee7 \u0111\u1ea5t \u0111ai tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, ch\u00ednh quy\u1ec1n \u0111i sau \u0111\u1ecbnh ch\u1ebf h\u00f3a l\u00e3nh th\u1ed5\u201d v\u00e0 k\u1ebft th\u00fac b\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u0103m 1757, khu v\u1ef1c Nam K\u1ef3 ng\u00e0y nay \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh th\u1ee9c \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh trong c\u01b0\u01a1ng gi\u1edbi X\u1ee9 \u0110\u00e0ng Trong.<\/p>\n<figure id=\"attachment_3148\" aria-describedby=\"caption-attachment-3148\" style=\"width: 660px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-3148 size-full\" src=\"https:\/\/tapchidouong.com.vn\/images\/2019\/12\/z1662226091860_234ec4fe788645c446513f598b40ee01.jpg\" alt=\"\" width=\"660\" height=\"426\" srcset=\"https:\/\/douongvietnam.net\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/z1662226091860_234ec4fe788645c446513f598b40ee01.jpg 660w, https:\/\/douongvietnam.net\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/z1662226091860_234ec4fe788645c446513f598b40ee01-250x161.jpg 250w\" sizes=\"auto, (max-width: 660px) 100vw, 660px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-3148\" class=\"wp-caption-text\">L\u1ec5 l\u00ean ng\u00f4i c\u1ee7a Vua Nguy\u1ec5n \u00c1nh<\/figcaption><\/figure>\n<p>Trong l\u1ecbch s\u1eed Vi\u1ec7t Nam, n\u1eeda sau th\u1ebf k\u1ef7 18 l\u00e0 m\u1ed9t giai \u0111o\u1ea1n \u0111\u1ea7y \u1eafp nh\u1eefng s\u1ef1 ki\u1ec7n \u201cv\u1eadt \u0111\u1ed5i sao d\u1eddi\u201d \u1edf \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t. \u1ede X\u1ee9 \u0110\u00e0ng Trong, \u0111\u00f3 l\u00e0 n\u1ea1n quy\u1ec1n th\u1ea7n Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u00fac Loan (1765) v\u00e0 cu\u1ed9c kh\u1edfi ngh\u0129a T\u00e2y S\u01a1n (1771), nh\u00e0 Tr\u1ecbnh \u0111\u01b0a qu\u00e2n v\u00e0o Ph\u00fa Xu\u00e2n (1775), Nguy\u1ec5n Nh\u1ea1c l\u00ean ng\u00f4i vua (1778), Nguy\u1ec5n \u00c1nh x\u01b0ng v\u01b0\u01a1ng \u1edf Gia \u0110\u1ecbnh (1780), qu\u00e2n T\u00e2y S\u01a1n \u0111\u00e1nh th\u1eafng tr\u1eadn R\u1ea1ch G\u1ea7m-Xo\u00e0i M\u00fat (1785) v\u00e0 \u0111u\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e2n Xi\u00eam ra kh\u1ecfi \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t, qu\u00e2n T\u00e2y S\u01a1n chi\u1ebfm l\u1ea1i Ph\u00fa Xu\u00e2n (1786), Nguy\u1ec5n \u00c1nh chi\u1ebfm l\u1ea1i Gia \u0110\u1ecbnh (1787).<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Trong khi \u0111\u00f3 \u1edf Th\u0103ng Long, sau khi Tr\u1ecbnh S\u00e2m ch\u1ebft (1782), ki\u00eau binh Thanh Ngh\u1ec7 gi\u1ebft Qu\u1eadn Huy v\u00e0 t\u1ef1 chuy\u00ean l\u1eadp Tr\u1ecbnh Kh\u1ea3i thay Tr\u1ecbnh C\u00e1n, Nguy\u1ec5n H\u1eefu Ch\u1ec9nh b\u1ecf ch\u1ea1y v\u00e0o \u0110\u00e0ng Trong, \u201cc\u00f5ng\u201d Nguy\u1ec5n Hu\u1ec7 ti\u1ebfn qu\u00e2n ra Th\u0103ng Long (1786) \u201cph\u00f9 L\u00ea di\u1ec7t Tr\u1ecbnh\u201d, Nguy\u1ec5n Hu\u1ec7 ra B\u1eafc l\u1ea7n 2 d\u1eb9p Nguy\u1ec5n H\u1eefu Ch\u1ec9nh v\u00e0 V\u0169 V\u0103n Nh\u1eadm, L\u00ea Chi\u00eau Th\u1ed1ng b\u1ecf ch\u1ea1y sang China c\u1ea7u vi\u1ec7n nh\u00e0 Thanh (1788).<\/p>\n<p>Ti\u1ebfp theo l\u00e0 T\u00f4n S\u1ef9 Ngh\u1ecb v\u00e0o Th\u0103ng Long (1788), Nguy\u1ec5n Hu\u1ec7 l\u00ean ng\u00f4i Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf (1788) v\u00e0 \u0111\u01b0a qu\u00e2n T\u00e2y S\u01a1n ra B\u1eafc \u0111u\u1ed5i qu\u00e2n Thanh ra kh\u1ecfi Th\u0103ng Long (1789), Nguy\u1ec5n Hu\u1ec7 th\u00e0nh l\u1eadp nh\u00e0 T\u00e2y S\u01a1n t\u1eeb L\u1ea1ng S\u01a1n \u0111\u1ebfn Ph\u00fa Y\u00ean (1789), v\u00e0 \u00f4ng m\u1ea5t kh\u00f4ng l\u00e2u sau \u0111\u00f3 (1792).<\/p>\n<p>Cu\u1ed1i c\u00f9ng, l\u00e0 vi\u1ec7c V\u00f5 T\u00e1nh \u0111\u01b0a \u0111\u1ea1o qu\u00e2n 10.000 ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a m\u00ecnh v\u1ec1 h\u1ed9i qu\u00e2n v\u1edbi Nguy\u1ec5n \u00c1nh \u1edf N\u01b0\u1edbc Xo\u00e1y Sa \u0110\u00e9c (1788) l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i c\u1ee5c di\u1ec7n cu\u1ed9c chi\u1ebfn T\u00e2y S\u01a1n \u2013 Nh\u00e0 Nguy\u1ec5n. T\u1eeb \u0111\u00f3 qu\u00e2n T\u00e2y S\u01a1n kh\u00f4ng bao gi\u1edd ti\u1ebfn qu\u00e2n v\u00e0o Nam K\u1ef3 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eefa.<\/p>\n<p>Trong n\u1eeda cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 18, c\u00f9ng v\u1edbi nh\u1eefng di\u1ec5n ti\u1ebfn l\u1ecbch s\u1eed kh\u1ed1c li\u1ec7t \u1edf \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t, l\u00e0 s\u1ef1 \u0111\u1ea3o l\u1ed9n gh\u00ea g\u1edbm c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c tinh th\u1ea7n c\u1ed1t l\u00f5i Kh\u1ed5ng Nho. T\u00f4i xin ph\u00e9p \u0111i\u1ec3m l\u1ea1i m\u1ed9t v\u00e0i s\u1ef1 ki\u1ec7n ti\u00eau bi\u1ec3u. Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, l\u00e0 s\u1ef1 tha h\u00f3a c\u1ee7a quan ch\u1ee9c cu\u1ed1i th\u1eddi c\u00e1c Ch\u00faa Nguy\u1ec5n.<\/p>\n<p>Theo L\u00ea Qu\u00fd \u0110\u00f4n trong Ph\u1ee7 bi\u00ean t\u1ea1p l\u1ee5c \u201c\u2026 t\u1eeb quan to \u0111\u1ebfn quan nh\u1ecf, nh\u00e0 c\u1eeda ch\u1ea1m tr\u1ed5, t\u01b0\u1eddng x\u00e2y b\u1eb1ng g\u1ea1ch \u0111\u00e1, tr\u01b0\u1edbng v\u00f3c m\u00e0n the, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng to\u00e0n b\u1eb1ng \u0111\u1ed3ng, b\u1eb1ng s\u1ee9, b\u00e0n gh\u1ebf b\u1eb1ng g\u1ed7 \u0111\u00e0n, g\u1ed7 tr\u1eafc, \u1ea5m ch\u00e9n b\u1eb1ng s\u1ee9, y\u00ean ng\u1ef1a \u2013 d\u00e2y c\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u n\u1ea1m v\u00e0ng, n\u1ea1m b\u1ea1c, qu\u1ea7n \u00e1o l\u00e0 l\u01b0\u1ee3t, n\u1ec7m hoa, chi\u1ebfu m\u00e2y, l\u1ea5y ph\u00fa qu\u00fd phong l\u01b0u \u0111\u1ec3 khoe khoang l\u1eabn nhau\u2026 H\u1ecd coi v\u00e0ng b\u1ea1c nh\u01b0 c\u00e1t, th\u00f3c g\u1ea1o nh\u01b0 b\u00f9n, hoang ph\u00ed v\u00f4 c\u00f9ng\u2026\u201d.<\/p>\n<figure id=\"attachment_3146\" aria-describedby=\"caption-attachment-3146\" style=\"width: 647px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-3146\" src=\"https:\/\/tapchidouong.com.vn\/images\/2019\/12\/z1662224593530_887c06cf392f70287039f77bd6d1d8dc.jpg\" alt=\"\" width=\"647\" height=\"386\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-3146\" class=\"wp-caption-text\">Ho\u00e0ng Th\u00e1i H\u1eadu tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n<\/figcaption><\/figure>\n<p>C\u00f2n \u1edf Th\u0103ng Long, th\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c l\u1ed9ng h\u00e0nh (hay l\u00e0 v\u0103n h\u00f3a m\u00f5 l\u00ean ng\u00f4i) c\u1ee7a ch\u1ecb em \u0110\u1eb7ng Th\u1ecb Hu\u1ec7. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, \u0110\u1eb7ng M\u1eadu L\u00e2n \u0111\u00e3 d\u00e1m qu\u00e2y m\u00e0n tr\u01b0\u1edbng ban ng\u00e0y gi\u1eefa ph\u1ed1 \u0111\u1ec3 x\u00e2m h\u1ea1i \u0111\u00e0n b\u00e0 con g\u00e1i, m\u00e0 Tr\u1ecbnh S\u00e2m v\u1eabn ph\u1ea3i l\u00e0m thinh v\u00e0 nh\u1eadn l\u00e0m ph\u00f2 m\u00e3. C\u00f2n ki\u00eau binh Thanh Ngh\u1ec7 kh\u00f4ng nh\u1eefng d\u00e1m l\u1ed9ng h\u00e0nh c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 c\u1ee7a c\u00e1c quan, m\u00e0 c\u00f2n d\u00e1m \u201cph\u1ebf Ch\u00faa Tr\u1ecbnh C\u00e1n, l\u1eadp Ch\u00faa Tr\u1ecbnh Kh\u1ea3i\u201d.<\/p>\n<p>B\u1ea3n th\u00e2n L\u00ea Chi\u00eau Th\u1ed1ng c\u0169ng \u201cquy\u1ebft li\u1ec7t tr\u1ea3 th\u00f9\u201d c\u00e1c Ch\u00faa Tr\u1ecbnh. \u00d4ng n\u00e0y cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed1t Ph\u1ee7 Ch\u00faa, m\u1ed9t c\u00f4ng tr\u00ecnh ki\u1ebfn tr\u00fac \u0111\u1eb9p \u0111\u1ebd k\u1ef3 v\u1ef9 b\u1eadc nh\u1ea5t trong l\u1ecbch s\u1eed Th\u0103ng Long, ch\u00e1y \u0111\u1ebfn h\u01a1n 10 ng\u00e0y ch\u01b0a t\u1eaft.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh nh\u1ea5t, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 Nguy\u1ec5n Khang h\u1ecdc tr\u00f2 L\u00fd Tr\u1ea7n Qu\u00e1n. \u0110\u01b0\u1ee3c L\u00fd Tr\u1ea7n Qu\u00e1n nh\u1edd coi s\u00f3c Tr\u1ecbnh Kh\u1ea3i \u0111ang l\u1ea9n tr\u1ed1n qu\u00e2n T\u00e2y S\u01a1n, Nguy\u1ec5n Khang \u0111\u00e3 b\u00e1o qu\u00e2n T\u00e2y S\u01a1n b\u1eaft \u00f4ng n\u00e0y. Khi b\u1ecb L\u00fd Tr\u1ea7n Qu\u00e1n tr\u00e1ch m\u1eafng, y \u0111\u00e3 ph\u00e1t bi\u1ec3u xanh r\u1eddn \u201cS\u1ee3 th\u1ea7y kh\u00f4ng b\u1eb1ng s\u1ee3 gi\u1eb7c, y\u00eau ch\u00faa kh\u00f4ng b\u1eb1ng y\u00eau m\u00ecnh\u201d.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, \u1edf m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u1eadn trong t\u1ea7ng l\u1edbp th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u x\u00e3 h\u1ed9i Vi\u1ec7t Nam, tinh th\u1ea7n qu\u00ed t\u1ed9c b\u1ea3o to\u00e0n danh d\u1ef1 v\u00e0 ph\u1ea9m gi\u00e1 v\u1eabn lu\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o t\u1ed3n v\u00e0 truy\u1ec1n t\u1eeb \u0111\u1eddi n\u00e0y, sang \u0111\u1eddi kh\u00e1c. Trong m\u1ed9t s\u1ed1 ho\u00e0n c\u1ea3nh v\u00e0 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m l\u1ecbch s\u1eed nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, m\u1ed9t v\u00e0i c\u00e1 nh\u00e2n \u0111\u00e3 th\u1ec3 hi\u1ec7n tinh th\u1ea7n qu\u00ed t\u1ed9c b\u1ea3o to\u00e0n danh d\u1ef1 n\u00e0y m\u1ed9t c\u00e1ch m\u1ea1nh m\u1ebd. Nh\u1edd v\u1eady, nh\u1eefng truy\u1ec1n th\u1ed1ng n\u00e0y kh\u00f4ng bao gi\u1edd m\u1ea5t \u0111i ho\u00e0n to\u00e0n.<\/p>\n<p>C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p ti\u00eau bi\u1ec3u nh\u1ea5t c\u1ee7a tinh th\u1ea7n qu\u00ed t\u1ed9c b\u1ea3o to\u00e0n danh d\u1ef1 l\u00e0 V\u00f5 T\u00e1nh (1768-1801). \u00d4ng l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t th\u00e2n b\u00ecnh d\u00e2n (con ch\u00e1u c\u00e1c v\u00f5 quan trung c\u1ea5p nh\u00e0 Nguy\u1ec5n), v\u1ec1 sau tr\u1edf th\u00e0nh \u0110\u1ea1i T\u01b0\u1edbng c\u1ee7a Nguy\u1ec5n \u00c1nh, gi\u1eef ch\u1ee9c Ch\u01b0\u1edfng H\u1eadu qu\u00e2n, t\u01b0\u1edbc Qu\u1eadn C\u00f4ng. \u00d4ng c\u0169ng l\u00e0 Ph\u00f2 m\u00e3, ch\u1ed3ng C\u00f4ng ch\u00faa Ng\u1ecdc Du em g\u00e1i Nguy\u1ec5n \u00c1nh.<\/p>\n<p>N\u0103m 1799, sau khi qu\u00e2n nh\u00e0 Nguy\u1ec5n do V\u00f5 T\u00e1nh th\u1ed1ng l\u0129nh chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh Qui Nh\u01a1n c\u1ee7a T\u00e2y S\u01a1n, Nguy\u1ec5n \u00c1nh \u0111\u1ed5i t\u00ean th\u00e0nh l\u00e0 B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh v\u00e0 giao cho V\u00f5 T\u00e1nh c\u00f9ng L\u1ec5 b\u1ed9 tham tri Ng\u00f4 T\u00f9ng Ch\u00e2u \u1edf l\u1ea1i tr\u1ea5n gi\u1eef. V\u00ec th\u00e0nh Qui Nh\u01a1n l\u00e0 \u0111\u1ea5t ph\u00e1t t\u00edch c\u1ee7a nh\u00e0 T\u00e2y S\u01a1n, n\u00ean Quang To\u00e0n l\u1eadp t\u1ee9c sai Thi\u1ebfu ph\u00f3 Tr\u1ea7n Quang Di\u1ec7u mang h\u01a1n 45.000 qu\u00e2n b\u1ed9 v\u00e0 \u0110\u1ea1i T\u01b0 \u0111\u1ed3 V\u00f5 V\u0103n D\u0169ng mang 24.000 th\u1ee7y binh t\u00ecm c\u00e1ch gi\u00e0nh l\u1ea1i.<\/p>\n<p>Do l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng qu\u00e1 ch\u00eanh l\u1ec7ch (qu\u00e2n nh\u00e0 Nguy\u1ec5n \u1edf Qui Nh\u01a1n ch\u1ec9 kho\u1ea3ng h\u01a1n 10.000 ng\u01b0\u1eddi), V\u00f5 T\u00e1nh \u0111\u00e3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u00f3ng ch\u1eb7t c\u1eeda th\u00e0nh ph\u00f2ng th\u1ee7. Tr\u1ea7n Quang Di\u1ec7u \u0111\u00e3 cho qu\u00e2n \u0111\u1eafp l\u0169y v\u00e2y ch\u1eb7t th\u00e0nh Qui Nh\u01a1n, c\u00f2n H\u1ea1m \u0111\u1ed9i c\u1ee7a V\u00f5 V\u0103n D\u0169ng kh\u00f3a ch\u1eb7t c\u1eeda bi\u1ec3n Th\u1ecb N\u1ea1i Qui Nh\u01a1n.<\/p>\n<p>Tuy Nguy\u1ec5n \u00c1nh v\u00e0 L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ngay qu\u00e2n ra gi\u1ea3i v\u00e2y Qui Nh\u01a1n, nh\u01b0ng cu\u1ed9c chi\u1ebfn k\u00e9o d\u00e0i su\u1ed1t n\u0103m 1799 kh\u00f4ng k\u1ebft qu\u1ea3. Ng\u00e0y 27\/02\/1801, trong m\u1ed9t tr\u1eadn th\u1ee7y chi\u1ebfn kh\u1ed1c li\u1ec7t \u1edf \u0111\u1ea7m Th\u1ecb N\u1ea1i (c\u0169ng l\u00e0 tr\u1eadn th\u1ee7y chi\u1ebfn l\u1edbn nh\u1ea5t trong l\u1ecbch s\u1eed Vi\u1ec7t Nam), th\u1ee7y qu\u00e2n nh\u00e0 Nguy\u1ec5n do L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t ch\u1ec9 huy \u0111\u00e3 ti\u00eau di\u1ec7t h\u1ea7u nh\u01b0 to\u00e0n b\u1ed9 H\u1ea1m \u0111\u1ed9i T\u00e2y S\u01a1n c\u1ee7a V\u00f5 V\u0103n D\u0169ng. Tuy nhi\u00ean Nguy\u1ec5n \u00c1nh v\u00e0 L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t v\u1eabn kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o gi\u1ea3i v\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh Qui Nh\u01a1n.<\/p>\n<p>Nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecnh h\u00ecnh, V\u00f5 T\u00e1nh \u0111\u00e3 c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a th\u01b0 ra cho Nguy\u1ec5n \u00c1nh. Trong th\u01b0, \u00f4ng khuy\u00ean Nguy\u1ec5n \u00c1nh nh\u00e2n l\u00fac binh l\u1ef1c T\u00e2y S\u01a1n t\u1eadp trung \u1edf Qui Nh\u01a1n v\u00e0 h\u1ea3i qu\u00e2n T\u00e2y S\u01a1n \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0111\u00e1nh tan, n\u00ean l\u1eadp t\u1ee9c k\u00e9o qu\u00e2n \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n ra \u0111\u00e1nh Ph\u00fa Xu\u00e2n. Nghe l\u1eddi V\u00f5 T\u00e1nh, Nguy\u1ec5n \u00c1nh \u0111\u01b0a qu\u00e2n ra Ph\u00fa Xu\u00e2n \u0111\u00e1nh Quang To\u1ea3n v\u00e0 chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c Ph\u00fa Xu\u00e2n ng\u00e0y 13\/06\/1801. Quang To\u00e0n ph\u1ea3i ch\u1ea1y ra B\u1eafc H\u00e0.<\/p>\n<p>Sau khi th\u1ea5t b\u1ea1i trong vi\u1ec7c \u0111\u01b0a qu\u00e2n ra Ph\u00fa Xu\u00e2n c\u1ee9u vi\u1ec7n, Tr\u1ea7n Quang Di\u1ec7u d\u1ed3n to\u00e0n l\u1ef1c t\u1eadp trung ng\u00e0y \u0111\u00eam \u0111\u00e1nh th\u00e0nh Qui Nh\u01a1n. Sau 14 th\u00e1ng b\u1ecb v\u00e2y h\u00e3m, trong th\u00e0nh Qui Nh\u01a1n binh l\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 c\u1ea1n, qu\u00e2n l\u00ednh \u1ed1m \u0111au nhi\u1ec1u. C\u00f9ng l\u00fac \u0111\u00f3, V\u00f5 T\u00e1nh l\u1ea1i nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c tin Nguy\u1ec5n \u00c1nh \u0111\u00e3 chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c Ph\u00fa Xu\u00e2n v\u00e0 cu\u1ed9c chi\u1ebfn 25 n\u0103m T\u00e2y S\u01a1n &#8211; Nh\u00e0 Nguy\u1ec5n coi nh\u01b0 \u0111\u00e3 ng\u00e3 ng\u0169.<\/p>\n<p>V\u00f5 T\u00e1nh quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng ph\u00e1 v\u00e2y do l\u1ef1c l\u01b0\u01a1ng qu\u00e1 ch\u00eanh l\u1ec7ch, qu\u00e2n d\u00e2n Qui Nh\u01a1n ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd ch\u1ebft h\u1ebft. Khi thu\u1ed9c h\u1ea1 khuy\u00ean V\u00f5 T\u00e1nh n\u00ean v\u01b0\u1ee3t v\u00f2ng v\u00e2y tr\u1ed1n tho\u00e1t, \u00f4ng n\u00f3i &#8220;Kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c. Ta ph\u1ee5ng m\u1ea1ng gi\u1eef th\u00e0nh n\u00e0y, n\u00ean th\u1ec1 v\u1edbi th\u00e0nh c\u00f9ng s\u1ed1ng ch\u1ebft. N\u1ebfu b\u1ecf th\u00e0nh m\u00e0 h\u00e8n nh\u00e1t tr\u1ed1n l\u1ea5y m\u1ed9t m\u00ecnh, th\u00ec sau n\u00e0y c\u00f2n m\u1eb7t m\u0169i n\u00e0o tr\u00f4ng th\u1ea5y ch\u00faa th\u01b0\u1ee3ng?&#8221;.<\/p>\n<p>Sau khi b\u00e0n b\u1ea1c v\u1edbi Ng\u00f4 T\u00f9ng Ch\u00e2u, V\u00f5 T\u00e1nh quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh m\u1edf c\u1eeda th\u00e0nh Qui Nh\u01a1n \u0111\u1ea7u h\u00e0ng Tr\u1ea7n Quang Di\u1ec7u. \u00d4ng g\u1eedi cho Tr\u1ea7n Quang Di\u1ec7u m\u1ed9t b\u1ee9c th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng s\u1ebd m\u1edf c\u1eeda th\u00e0nh \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, nh\u01b0ng th\u1ec9nh c\u1ea7u Tr\u1ea7n Quang Di\u1ec7u kh\u00f4ng gi\u1ebft h\u1ea1i qu\u00e2n d\u00e2n Qui Nh\u01a1n.<\/p>\n<p>Sau khi bi\u1ebft ch\u1eafc Tr\u1ea7n Quang Di\u1ec7u \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0, V\u00f5 T\u00e1nh n\u00f3i v\u1edbi Ng\u00f4 T\u00f9ng Ch\u00e2u, l\u00e0 s\u1ebd t\u1ef1 s\u00e1t \u0111\u1ec3 b\u1ea3o to\u00e0n kh\u00ed ti\u1ebft, v\u00e0 khuy\u00ean Ng\u00f4 T\u00f9ng Ch\u00e2u kh\u00f4ng c\u1ea7n l\u00e0m nh\u01b0 \u00f4ng, v\u00ec Ng\u00f4 T\u00f9ng Ch\u00e2u l\u00e0 quan v\u0103n. Nh\u01b0ng Ng\u00f4 T\u00f9ng Ch\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, \u00f4ng n\u00f3i r\u1eb1ng v\u0103n v\u00f5 c\u00f3 g\u00ec kh\u00e1c nhau, \u00f4ng c\u0169ng s\u1ebd t\u1ef1 s\u00e1t \u0111\u1ec3 b\u1ea3o to\u00e0n kh\u00ed ti\u1ebft.<\/p>\n<p>Sau khi t\u1eeb bi\u1ec7t V\u00f5 T\u00e1nh, Ng\u00f4 T\u00f9ng Ch\u00e2u v\u1ec1 nh\u00e0 s\u1eeda m\u00ecnh, m\u1eb7c l\u1ec5 ph\u1ee5c, r\u1ed3i t\u1eeb bi\u1ec7t gia quy\u1ebfn v\u00e0 u\u1ed1ng thu\u1ed1c \u0111\u1ed9c t\u1ef1 v\u1eabn. C\u00f2n V\u00f5 T\u00e1nh sau khi m\u1eb7c l\u1ec5 ph\u1ee5c, \u0111\u00e3 l\u00ean L\u1ea7u B\u00e1t Gi\u00e1c ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n th\u00e0nh Qui Nh\u01a1n sai qu\u00e2n ch\u1ea5t r\u01a1m v\u00e0 c\u1ee7i kh\u00f4, r\u1eafc thu\u1ed1c s\u00fang, r\u1ed3i b\u00ecnh th\u1ea3n ng\u1ed3i ch\u00e2m l\u1eeda t\u1ef1 thi\u00eau, \u0111\u00f3 l\u00e0 ng\u00e0y 27\/07\/1801.<\/p>\n<p>Khi v\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh Qui Nh\u01a1n, Tr\u1ea7n Quang Di\u1ec7u t\u1ecf ra r\u1ea5t x\u00fac \u0111\u1ed9ng tr\u01b0\u1edbc s\u1ef1 trung d\u0169ng c\u1ee7a V\u00f5 T\u00e1nh v\u00e0 Ng\u00f4 T\u00f9ng Ch\u00e2u. \u00d4ng sai ng\u01b0\u1eddi t\u1ea9m li\u1ec7m chu \u0111\u00e1o thi h\u00e0i hai \u00f4ng v\u00e0 ch\u00f4n c\u1ea5t t\u1eed t\u1ebf, r\u1ed3i theo l\u1eddi y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a V\u00f5 T\u00e1nh, v\u00e0 kh\u00f4ng gi\u1ebft h\u1ea1i h\u00e0ng binh nh\u00e0 Nguy\u1ec5n.<\/p>\n<p>Ph\u1ea3i n\u00f3i l\u00e0 \u1edf th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3, vi\u1ec7c V\u00f5 T\u00e1nh v\u00e0 Ng\u00f4 T\u00f9ng Ch\u00e2u tu\u1eabn ti\u1ebft l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 ki\u1ec7n r\u1ea5t \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 trong l\u1ecbch s\u1eed Vi\u1ec7t Nam. \u00dd ngh\u0129a tr\u1ef1c ti\u1ebfp c\u1ee7a s\u1ef1 ki\u1ec7n n\u00e0y, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u00e0 vi\u1ec7c h\u00e0ng ch\u1ee5c ng\u00e0n sinh m\u1ea1ng binh l\u00ednh nh\u00e0 Nguy\u1ec5n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u tho\u00e1t, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 h\u00e0ng ng\u00e0n con em G\u00f2 C\u00f4ng, \u0111\u1ea5t ph\u00e1t t\u00edch c\u1ee7a V\u00f5 T\u00e1nh.<\/p>\n<figure id=\"attachment_3147\" aria-describedby=\"caption-attachment-3147\" style=\"width: 450px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-3147 size-full\" src=\"https:\/\/tapchidouong.com.vn\/images\/2019\/12\/z1662225369114_e70bf46ee5bd008a14c5432220838f0a.jpg\" alt=\"\" width=\"450\" height=\"337\" srcset=\"https:\/\/douongvietnam.net\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/z1662225369114_e70bf46ee5bd008a14c5432220838f0a.jpg 450w, https:\/\/douongvietnam.net\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/z1662225369114_e70bf46ee5bd008a14c5432220838f0a-250x187.jpg 250w\" sizes=\"auto, (max-width: 450px) 100vw, 450px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-3147\" class=\"wp-caption-text\">\u1ea2nh Nguy\u1ec5n Tri Ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi sau v\u1ebd l\u1ea1i<\/figcaption><\/figure>\n<p>Trong l\u1ecbch s\u1eed 25 n\u0103m n\u1ed9i chi\u1ebfn T\u00e2y S\u01a1n-Nguy\u1ec5n \u00c1nh, \u0111\u00e3 c\u00f3 kh\u00f4ng \u00edt tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p qu\u00e2n t\u01b0\u1edbng hai b\u00ean ch\u1ea1y sang h\u00e0ng ng\u0169 nhau. Ch\u00e2u V\u0103n Ti\u1ebfp, Nguy\u1ec5n V\u0103n Tr\u01b0\u01a1ng, L\u00ea Ch\u1ea5t c\u00e1c danh t\u01b0\u1edbng c\u1ee7a Nguy\u1ec5n \u00c1nh \u0111\u1ec1u v\u1ed1n l\u00e0 nh\u1eefng h\u00e0ng t\u01b0\u1edbng T\u00e2y S\u01a1n. Ri\u00eang L\u00ea Ch\u1ea5t v\u1ec1 sau c\u00f2n thay V\u00f5 T\u00e1nh l\u00e0m Ch\u01b0\u1edfng H\u1eadu qu\u00e2n v\u00e0 thay Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh l\u00e0m T\u1ed5ng tr\u1ea5n B\u1eafc H\u00e0.<\/p>\n<p>C\u00f2n Ch\u01b0\u1edfng H\u1eefu qu\u00e2n Nguy\u1ec5n Hu\u1ef3nh \u0110\u1ee9c c\u1ee7a Nguy\u1ec5n \u00c1nh, ng\u01b0\u1eddi theo Nguy\u1ec5n \u00c1nh t\u1eeb ng\u00e0y \u0111\u1ea7u kh\u1edfi binh, t\u1eebng b\u1ecb T\u00e2y S\u01a1n b\u1eaft l\u00e0m t\u00f9 binh, \u00f4ng c\u0169ng \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u00e0m t\u01b0\u1edbng trong h\u00e0ng ng\u0169 T\u00e2y S\u01a1n. Ph\u1ea3i h\u01a1n 3 n\u0103m sau, Nguy\u1ec5n Hu\u1ef3nh \u0110\u1ee9c m\u1edbi tr\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 quay v\u1ec1 theo l\u1ea1i Nguy\u1ec5n \u00c1nh. Ngh\u0129a l\u00e0 vi\u1ec7c \u0111\u1ea7u h\u00e0ng \u201cphe \u0111\u1ecbch\u201d kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t bi\u1ec7t l\u1ec7.<\/p>\n<p>Nh\u01b0 v\u1eady c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, r\u1eb1ng V\u00f5 T\u00e1nh c\u00f3 \u00fd th\u1ee9c r\u1ea5t \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 v\u1ec1 danh d\u1ef1, ph\u1ea9m gi\u00e1 v\u00e0 th\u00e2n ph\u1eadn \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a m\u00ecnh. Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, \u0111\u00f3 l\u00e0 th\u00e2n ph\u1eadn c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc khi h\u1ed9i qu\u00e2n v\u1edbi Nguy\u1ec5n \u00c1nh (1788), \u0111\u00e3 t\u1eebng \u201ch\u00f9ng c\u1ee9 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng\u201d, ch\u1ed1ng l\u1ea1i c\u1ea3 T\u00e2y S\u01a1n l\u1eabn Nguy\u1ec5n \u00c1nh. Sau n\u1eefa, \u0111\u00f3 l\u00e0 th\u00e2n ph\u1eadn cao qu\u00ed c\u1ee7a m\u1ed9t Ph\u00f2 m\u00e3, m\u1ed9t th\u00e0nh vi\u00ean Ho\u00e0ng t\u1ed9c V\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n. \u00d4ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 m\u00ecnh tr\u1edf th\u00e0nh t\u00f9 binh v\u00e0 ch\u1ecbu nh\u1ee5c nh\u00e3.<\/p>\n<p>V\u00ec v\u1eady, vi\u1ec7c V\u00f5 T\u00e1nh quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh tu\u1eabn ti\u1ebft \u0111\u1ec3 c\u1ee9u sinh m\u1ea1ng qu\u00e2n d\u00e2n Qui Nh\u01a1n, \u0111\u1ec3 b\u1ea3o to\u00e0n danh d\u1ef1, ph\u1ea9m gi\u00e1 v\u00e0 ti\u1ebft th\u00e1o c\u1ee7a m\u00ecnh, l\u00e0 m\u1ed9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng v\u1edbi \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u00e1 nh\u00e2n. H\u00e0nh \u0111\u1ed9ng n\u00e0y \u0111\u00e3 tr\u1ef1c ti\u1ebfp t\u00f4n vinh s\u1ef1 ch\u00ednh danh, uy danh c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n trong con m\u1eaft ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t kh\u1eafp c\u1ea3 Nam H\u00e0 v\u00e0 B\u1eafc H\u00e0.<\/p>\n<p>Cu\u1ed1i c\u00f9ng ph\u1ea3i n\u00f3i r\u1eb1ng, vi\u1ec7c tu\u1eabn ti\u1ebft c\u1ee7a V\u00f5 T\u00e1nh v\u00e0 Ng\u00f4 T\u00f9ng Ch\u00e2u \u0111\u00e3 g\u00f3p ph\u1ea7n n\u00e2ng t\u1ea7m v\u00f3c k\u1ebb s\u1ef9 Vi\u1ec7t Nam n\u00f3i ri\u00eang v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a Vi\u1ec7t Nam n\u00f3i chung l\u00ean m\u1ed9t m\u1ee9c (chu\u1ea9n m\u1ef1c) m\u1edbi, trong quan ni\u1ec7m v\u1ec1 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m, danh d\u1ef1, ph\u1ea9m gi\u00e1, kh\u00ed ti\u1ebft v\u00e0 l\u00f2ng trung th\u00e0nh.<\/p>\n<p>M\u1ed9t chu\u1ea9n m\u1ef1c kh\u00f4ng nh\u1eefng \u0111\u00fang v\u1edbi tinh th\u1ea7n Nho gia Vi\u1ec7t Nam truy\u1ec1n th\u1ed1ng, m\u00e0 c\u00f3 l\u1ebd c\u00f2n h\u01a1n th\u1ebf nhi\u1ec1u. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t chu\u1ea9n m\u1ef1c v\u1ec1 danh d\u1ef1, ph\u1ea9m gi\u00e1, kh\u00ed ti\u1ebft, tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u00e0 l\u00f2ng trung th\u00e0nh, t\u01b0\u01a1ng x\u1ee9ng v\u1edbi tinh th\u1ea7n qu\u00ed t\u1ed9c cao qu\u00ed nh\u1ea5t \u1edf b\u1ea5t c\u1ee9 th\u1eddi \u0111\u1ea1i n\u00e0o, trong b\u1ea5t c\u1ee9 n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 \u1edf b\u1ea5t c\u1ee9 qu\u1ed1c gia n\u00e0o.<\/p>\n<figure id=\"attachment_3143\" aria-describedby=\"caption-attachment-3143\" style=\"width: 600px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-3143 size-full\" src=\"https:\/\/tapchidouong.com.vn\/images\/2019\/12\/Untitled-1.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"400\" srcset=\"https:\/\/douongvietnam.net\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/Untitled-1.jpg 600w, https:\/\/douongvietnam.net\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/Untitled-1-250x167.jpg 250w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-3143\" class=\"wp-caption-text\">Quan c\u1ea3nh ph\u00e1p tr\u01b0\u1eddng x\u1eed t\u1eed th\u1eddi nh\u00e0 Nguy\u1ec5n<\/figcaption><\/figure>\n<p>\u0110\u1ed3ng th\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, tinh th\u1ea7n qu\u00ed t\u1ed9c c\u1ee7a V\u00f5 T\u00e1nh v\u00e0 Ng\u00f4 T\u00f9ng Ch\u00e2u l\u00e0 m\u1ed9t gi\u00e1 tr\u1ecb kh\u00f4ng \u0111\u1ed5i c\u1ee7a v\u0103n h\u00f3a Vi\u1ec7t Nam. Trong th\u1ebf k\u1ef7 19, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1eeba k\u1ebf x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng gi\u00e1 tr\u1ecb n\u00e0y, l\u00e0 Ho\u00e0ng Di\u1ec7u, Nguy\u1ec5n Tri Ph\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Phan Thanh Gi\u1ea3n. Trong th\u1ebf k\u1ef7 20, \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh \u0111\u00e3 t\u1eed ti\u1ebft trong chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p>T\u00f4i tin r\u1eb1ng, t\u00ean tu\u1ed5i v\u00e0 s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a V\u00f5 T\u00e1nh v\u00e0 Ng\u00f4 T\u00f9ng Ch\u00e2u s\u1ebd kh\u00f4ng bao gi\u1edd b\u1ecb qu\u00ean l\u00e3ng. V\u1edbi th\u1eddi gian, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ch\u1ec9 ng\u01b0\u1eddi mi\u1ec1n Nam, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t \u1edf kh\u1eafp m\u1ecdi mi\u1ec1n \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, s\u1ebd bi\u1ebft \u0111\u1ebfn t\u00ean tu\u1ed5i v\u00e0 s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a hai \u00f4ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 v\u00e0 tr\u00e2n tr\u1ecdng h\u01a1n.<\/p>\n<p>Cu\u1ed1i c\u00f9ng, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u, r\u1eb1ng kh\u00e1c v\u1edbi cu\u1ed9c chi\u1ebfn \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 Nam-B\u1eafc (1954-1975) kh\u1ed1c li\u1ec7t v\u1eeba qua, cu\u1ed9c chi\u1ebfn T\u00e2y S\u01a1n-Nh\u00e0 Nguy\u1ec5n (1777-1802) tuy c\u0169ng kh\u1ed1c li\u1ec7t, nh\u01b0ng l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh gi\u00e0nh quy\u1ec1n l\u1ef1c thu\u1ea7n t\u00fay gi\u1eefa ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam v\u1edbi nhau.<\/p>\n<p>Hai phe tham chi\u1ebfn chia s\u1ebb c\u00f9ng m\u1ed9t h\u1ec7 c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb, m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng nh\u1eadn bi\u1ebft qua quan h\u1ec7 gi\u1eefa c\u1eb7p danh t\u01b0\u1edbng V\u00f5 T\u00e1nh v\u00e0 Tr\u1ea7n Quang Di\u1ec7u. Ph\u1ea3i ch\u0103ng nh\u1edd v\u1eady, m\u00e0 tr\u1eeb vi\u1ec7c tr\u1ea3 th\u00f9 c\u00e1 nh\u00e2n c\u1ee7a Nguy\u1ec5n \u00c1nh \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u00e0 T\u00e2y S\u01a1n, vi\u1ec7c h\u00f2a gi\u1ea3i h\u00f2a h\u1ee3p h\u1eadu chi\u1ebfn gi\u1eefa hai phe di\u1ec5n ra kh\u00e1 thu\u1eadn l\u1ee3i. V\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y, t\u00f4i xin ph\u00e9p \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn trong m\u1ed9t b\u00e0i vi\u1ebft ri\u00eang.<\/p>\n<p><strong>TR\u1ea6N C\u00d4NG T\u00c2M<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ch\u00e0o c\u00e1c b\u1ea1n th\u00e2n m\u1ebfn. Tr\u1eeb Nh\u1eadt B\u1ea3n, \u1edf Ch\u00e2u \u00c1 n\u00f3i chung v\u00e0 \u1edf Vi\u1ec7t Nam n\u00f3i ri\u00eang kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 phong ki\u1ebfn bao g\u1ed3m c\u00e1c l\u00e3nh ch\u00faa s\u1edf h\u1eefu \u0111i\u1ec1n trang th\u00e1i \u1ea5p nh\u01b0 \u1edf Ch\u00e2u \u00c2u. T\u1eeb th\u1eddi H\u1ed3 Qu\u00ed Ly, vi\u1ec7c thi h\u00e0nh tri\u1ec7t \u0111\u1ec3 ch\u00ednh s\u00e1ch \u201ch\u1ea1n \u0111i\u1ec1n h\u1ea1n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":3148,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_override_counter":[],"footnotes":""},"categories":[8,16],"tags":[1250,1248,1249],"class_list":["post-3142","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-song","category-tieu-diem","tag-thi-cu-nho-hoc","tag-thoi-ho-qui-ly","tag-tinh-than-danh-du-qui-toc-cua-nguoi-viet-nam"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3142","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3142"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3142\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3151,"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3142\/revisions\/3151"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3148"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3142"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3142"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3142"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}