{"id":3075,"date":"2019-12-03T15:58:22","date_gmt":"2019-12-03T08:58:22","guid":{"rendered":"https:\/\/tapchidouong.com.vn\/?p=3075"},"modified":"2019-12-03T15:58:22","modified_gmt":"2019-12-03T08:58:22","slug":"3-nghi-an-chan-dong-trieu-nguyen-van-chua-co-loi-giai","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/douongvietnam.net\/?p=3075","title":{"rendered":"3 nghi \u00e1n ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n v\u1eabn ch\u01b0a c\u00f3 l\u1eddi gi\u1ea3i"},"content":{"rendered":"<p><strong><em>Nh\u1eefng nghi \u00e1n n\u00e0y \u0111\u1ec1u li\u00ean quan \u0111\u1ebfn \u201cl\u00fd l\u1ecbch\u201d c\u1ee7a c\u00e1c vua, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u quan t\u00e2m, tranh lu\u1eadn.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>D\u00f9 h\u00e0ng tr\u0103m n\u0103m tr\u00f4i qua, nh\u01b0ng 3 nghi \u00e1n d\u01b0\u1edbi tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n: vua Minh M\u1ea1ng tri\u1ec7t d\u00f2ng \u0111\u00edch ho\u00e0ng t\u1eed C\u1ea3nh, vua T\u1ef1 \u0110\u1ee9c l\u00e0 con ai, vua B\u1ea3o \u0110\u1ea1i l\u00e0 con ai v\u1eabn c\u00f2n nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u b\u00ed \u1ea9n, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i cho h\u1eadu th\u1ebf bi\u1ebft bao th\u1eafc m\u1eafc.<\/p>\n<p><strong>Vua Minh M\u1ea1ng tri\u1ec7t d\u00f2ng \u0111\u00edch ho\u00e0ng t\u1eed C\u1ea3nh?<\/strong><\/p>\n<figure id=\"attachment_3080\" aria-describedby=\"caption-attachment-3080\" style=\"width: 408px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-3080 \" src=\"https:\/\/tapchidouong.com.vn\/images\/2019\/12\/Nghi-\u00e1n-chan-dong-Trieu-Nguyen-van-chua-co-loi-giai.jpg\" alt=\"\" width=\"408\" height=\"622\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-3080\" class=\"wp-caption-text\">Ho\u00e0ng t\u1eed C\u1ea3nh h\u1ed3i l\u00e0m con tin \u1edf b\u00ean Ph\u00e1p<\/figcaption><\/figure>\n<p>V\u1ee5 M\u1ef9 \u0110\u01b0\u1eddng (con trai ho\u00e0ng t\u1eed C\u1ea3nh) th\u00f4ng d\u00e2m v\u1edbi m\u1eb9 \u0111\u1ebb x\u1ea3y ra d\u01b0\u1edbi tri\u1ec1u vua Minh M\u1ea1ng \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t ra c\u00e2u h\u1ecfi, li\u1ec7u vua c\u00f3 d\u1ef1ng n\u00ean c\u00e2u chuy\u1ec7n t\u1ed9i l\u1ed7i n\u00e0y \u0111\u1ec3 tri\u1ec7t d\u00f2ng \u0111\u00edch ho\u00e0ng t\u1eed C\u1ea3nh (con tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a vua Gia Long v\u00e0 Th\u1eeba Thi\u00ean Cao ho\u00e0ng h\u1eadu T\u1ed1ng Th\u1ecb Lan)?<\/p>\n<p>Theo \u0110\u1ea1i Nam li\u1ec7t truy\u1ec7n, M\u1ef9 \u0110\u01b0\u1eddng, con trai l\u1edbn c\u1ee7a Ho\u00e0ng t\u1eed C\u1ea3nh v\u00e0 b\u00e0 T\u1ed1ng Th\u1ecb Quy\u00ean (con trai th\u1ee9 hai l\u00e0 M\u1ef9 Th\u00f9y). Theo truy\u1ec1n th\u1ed1ng \u201cph\u1ee5 truy\u1ec1n t\u1eed k\u1ebf\u201d, ho\u00e0ng t\u1eed C\u1ea3nh s\u1ebd n\u1ed1i nghi\u1ec7p Gia Long. Nh\u01b0ng kh\u00f4ng may, ho\u00e0ng t\u1eed m\u1ea5t tr\u01b0\u1edbc khi th\u00e2n ph\u1ee5 l\u00ean ng\u00f4i (n\u0103m 1801) khi m\u1edbi 21 tu\u1ed5i. Khi vua Gia Long \u1edf ng\u00f4i, tu\u1ed5i \u0111\u00e3 cao, c\u00e1c quan xin d\u1ef1ng ng\u00f4i Tr\u1eeb nh\u1ecb (ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1 b\u1ecb \u0111\u1ec3 n\u1ed1i ng\u00f4i vua). C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xin l\u1eadp ho\u00e0ng t\u00f4n M\u1ef9 \u0110\u01b0\u1eddng, vua kh\u00f4ng nghe. N\u0103m 1820, vua qua \u0111\u1eddi, Ho\u00e0ng t\u1eed \u0110\u1ea3m l\u00ean ng\u00f4i l\u1ea5y ni\u00ean hi\u1ec7u l\u00e0 Minh M\u1ea1ng.<\/p>\n<p>Sau khi l\u00ean ng\u00f4i, vua Minh M\u1ea1ng \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n nhi\u1ec1u c\u1ea3i c\u00e1ch l\u1edbn c\u1ea3 trong l\u1eabn ngo\u00e0i. Trong vi\u1ec7c gia \u0111\u00ecnh, vua cho l\u00e0m l\u1ea1i gia ph\u1ea3 nh\u00e0 Nguy\u1ec5n (ph\u00e2n bi\u1ec7t th\u00e2n s\u01a1, phi\u00ean h\u1ec7, \u0111\u1ebf h\u1ec7)<\/p>\n<p>V\u1ee5 vi\u1ec7c M\u1ef9 \u0110\u01b0\u1eddng th\u00f4ng d\u00e2m v\u1edbi m\u1eb9 \u0111\u1ebb l\u00e0 T\u1ed1ng Th\u1ecb Quy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed s\u00e1ch c\u1ee7a tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n ch\u00e9p di\u1ec5n ra v\u00e0o cu\u1ed1i n\u0103m Minh M\u1ea1ng th\u1ee9 5 (1824). S\u00e1ch \u0110\u1ea1i Nam th\u1ef1c l\u1ee5c cho bi\u1ebft: Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u00e1o M\u1ef9 \u0110\u01b0\u1eddng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2m d\u1eadt, th\u00f4ng gian v\u1edbi m\u1eb9 \u0111\u1ebb l\u00e0 T\u1ed1ng Th\u1ecb Quy\u00ean. L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t \u0111em chuy\u1ec7n t\u00e2u k\u00edn. Vua sai b\u1eaft th\u1ecb Quy\u00ean giao cho L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t d\u00ecm ch\u1ebft v\u00e0 c\u1ea5m M\u1ef9 \u0110\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o ch\u1ea7u h\u1ea7u. \u0110\u1ebfn nay M\u1ef9 \u0110\u01b0\u1eddng d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i c\u00f3 b\u1ec7nh xin n\u1ed9p tr\u1ea3 \u1ea5n s\u00e1ch v\u00e0 xin mi\u1ec5n l\u00e0m th\u1ee9 nh\u00e2n, v\u1ec1 \u1edf nh\u00e0 ri\u00eang. Vua v\u1edbi c\u00e1c c\u00f4ng th\u1ea7n v\u00e0o b\u00e0n v\u00e0 y cho. Th\u00e1ng 2 n\u0103m Minh M\u1ea1ng th\u1ee9 6 (1825), M\u1ef9 \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1ed9i \u1edf nh\u00e0 ri\u00eang, th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn th\u0103m con \u1edf x\u00e3 An H\u00f2a, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho l\u00e0 tr\u1ed1n t\u00e2u l\u00ean. Vua b\u1ea3o r\u1eb1ng: H\u00e0nh vi c\u1ee7a n\u00f3 (M\u1ef9 \u0110\u01b0\u1eddng) h\u01a1n l\u00e0 ch\u00f3 l\u1ee3n, tr\u1eabm ngh\u0129 c\u00e1i t\u00ecnh Anh Du\u1ec7 ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed kh\u00f4ng n\u1ee1 l\u00e0m t\u1ed9i, nay l\u1ea1i nghe k\u1ebb b\u1eady b\u1ea1 xui khi\u1ebfn, mu\u1ed1n l\u00e0m g\u00ec ch\u0103ng? Li\u1ec1n sai th\u1ecb v\u1ec7 b\u1eaft v\u1ec1, ph\u00e1i binh canh gi\u1eef r\u1ed3i tha.<\/p>\n<figure id=\"attachment_3076\" aria-describedby=\"caption-attachment-3076\" style=\"width: 640px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-3076 size-full\" src=\"https:\/\/tapchidouong.com.vn\/images\/2019\/12\/Nghi-\u00e1n-chan-dong-Trieu-Nguyen-van-chua-co-loi-giai-1.jpg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"478\" srcset=\"https:\/\/douongvietnam.net\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/Nghi-\u00e1n-chan-dong-Trieu-Nguyen-van-chua-co-loi-giai-1.jpg 640w, https:\/\/douongvietnam.net\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/Nghi-\u00e1n-chan-dong-Trieu-Nguyen-van-chua-co-loi-giai-1-250x187.jpg 250w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-3076\" class=\"wp-caption-text\">Ch\u00e2n dung vua Minh M\u1ea1ng<\/figcaption><\/figure>\n<p>Trong cu\u1ed1n Chuy\u1ec7n c\u00e1c \u00f4ng ho\u00e0ng tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n, nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u Nguy\u1ec5n \u0110\u1eafc Xu\u00e2n cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c vua Minh M\u1ea1ng gi\u1ebft ch\u1ecb d\u00e2u v\u00e0 giam c\u00e1c ch\u00e1u l\u00e0 n\u1ed7i \u0111au c\u1ee7a ho\u00e0ng t\u1ed9c. Chuy\u1ec7n n\u00e0y c\u00f3 nhi\u1ec1u chi ti\u1ebft h\u01b0 h\u01b0 th\u1ef1c th\u1ef1c kh\u00f4ng l\u1ea5y l\u00e0m ch\u1eafc ch\u1eafn. Ngay c\u1ea3 nh\u00e0 s\u1eed h\u1ecdc Tr\u1ea7n Tr\u1ecdng Kim c\u0169ng ph\u1ea3i th\u00fa nh\u1eadn r\u1eb1ng: Vi\u1ec7c ng\u00e0i (Minh M\u1ea1ng) gi\u1ebft ch\u1ecb d\u00e2u l\u00e0 b\u00e0 v\u1ee3 ho\u00e0ng t\u1eed C\u1ea3nh v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e1u, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ea5y s\u00e1ch n\u00e0o ch\u00e9p c\u1ea3, ch\u1ec9 th\u1ea5y m\u1ed9t \u0111\u00f4i ng\u01b0\u1eddi truy\u1ec1n ng\u00f4n nh\u01b0 th\u1ebf m\u00e0 th\u00f4i. Vi\u1ec7c \u1ea5y th\u1ef1c h\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o kh\u00f4ng r\u00f5.<\/p>\n<p>\u00d4ng Xu\u00e2n c\u0169ng th\u1eeba nh\u1eadn s\u00e1ch \u0110\u1ea1i Nam th\u1ef1c l\u1ee5c c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u kh\u00f3 hi\u1ec3u. \u00d4ng \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t ra m\u1ed9t s\u1ed1 nghi v\u1ea5n nh\u01b0 sau: M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 M\u1ef9 \u0110\u01b0\u1eddng xung quanh c\u00f3 bi\u1ebft bao th\u00ea thi\u1ebfp tr\u1ebb trung, \u0111\u1eb9p \u0111\u1ebd, sao M\u1ef9 \u0110\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng th\u1ecfa m\u00e3n t\u00ednh d\u00e2m d\u1eadt \u1ea5y m\u00e0 l\u1ea1i \u0111i th\u00f4ng gian v\u1edbi m\u1eb9? N\u1ebfu vi\u1ec7c lo\u1ea1n lu\u00e2n \u1ea5y kh\u00f4ng may \u0111\u00e3 di\u1ec5n ra th\u00ec di\u1ec5n ra trong ph\u00f2ng the n\u01a1i c\u00f4ng ph\u1ee7 k\u00edn \u0111\u00e1o l\u00e0m sao c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft \u0111\u1ec3 b\u00e1o cho L\u00ea V\u0103n Duy\u1ec7t? Ph\u1ea3i ch\u0103ng \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ee7 \u0111o\u1ea1n ch\u00ednh tr\u1ecb. Vua Minh M\u1ea1ng d\u1ef1ng ra chuy\u1ec7n t\u1ed9i l\u1ed7i \u1ea5y \u0111\u1ec3 tri\u1ec7t d\u00f2ng \u0111\u00edch ho\u00e0ng t\u1eed C\u1ea3nh? Vi\u1ec7c l\u00e0m n\u00e0y c\u00f3 li\u00ean quan g\u00ec \u0111\u1ebfn s\u1ef1 ki\u1ec7n vua Minh M\u1ea1ng cho l\u00e0m l\u1ea1i gia ph\u1ea3 nh\u00e0 Nguy\u1ec5n (ph\u00e2n bi\u1ec7t th\u00e2n s\u01a1, phi\u00ean h\u1ec7, \u0111\u1ebf h\u1ec7) kh\u00f4ng? D\u1eabu v\u1eady, \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn ch\u01b0a c\u00f3 nh\u00e0 s\u1eed h\u1ecdc n\u00e0o th\u00e1o g\u1ee1 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i \u00e1n n\u00e0y c\u1ea3.<\/p>\n<p><strong>Vua T\u1ef1 \u0110\u1ee9c l\u00e0 con ai?<\/strong><\/p>\n<p>L\u00fac c\u00f2n \u1edf ng\u00f4i, vua Thi\u1ec7u Tr\u1ecb lu\u00f4n canh c\u00e1nh b\u00ean l\u00f2ng ch\u1ecdn H\u1ed3ng B\u1ea3o, con l\u1edbn c\u1ee7a v\u1ee3 th\u1ee9 (Qu\u00fd nh\u00e2n \u0110inh Th\u1ecb H\u1ea1nh) hay H\u1ed3ng Nh\u1eadm con Qu\u00fd Phi Ph\u1ea1m Th\u1ecb H\u1eb1ng (T\u1eeb D\u0169 Th\u00e1i h\u1eadu) k\u1ebf v\u1ecb. Th\u00e1ng 11 n\u0103m 1847 vua b\u0103ng h\u00e0, \u0111\u00ecnh th\u1ea7n tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n, \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u0103ng Qu\u1ebf theo di hu\u1ea5n c\u1ee7a vua \u0111\u01b0a H\u1ed3ng Nh\u1eadm l\u00ean ng\u00f4i, l\u1ea5y ni\u00ean hi\u1ec7u l\u00e0 T\u1ef1 \u0110\u1ee9c.<\/p>\n<figure id=\"attachment_3077\" aria-describedby=\"caption-attachment-3077\" style=\"width: 610px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-3077 size-full\" src=\"https:\/\/tapchidouong.com.vn\/images\/2019\/12\/Nghi-\u00e1n-chan-dong-Trieu-Nguyen-van-chua-co-loi-giai-2.jpg\" alt=\"\" width=\"610\" height=\"448\" srcset=\"https:\/\/douongvietnam.net\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/Nghi-\u00e1n-chan-dong-Trieu-Nguyen-van-chua-co-loi-giai-2.jpg 610w, https:\/\/douongvietnam.net\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/Nghi-\u00e1n-chan-dong-Trieu-Nguyen-van-chua-co-loi-giai-2-250x184.jpg 250w\" sizes=\"auto, (max-width: 610px) 100vw, 610px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-3077\" class=\"wp-caption-text\">Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu T\u1eeb D\u1ee5, th\u00e2n m\u1eabu c\u1ee7a vua T\u1ef1 \u0110\u1ee9c<\/figcaption><\/figure>\n<p>Li\u1ec1n ngay sau \u0111\u00f3, d\u01b0 lu\u1eadn th\u1eddi b\u1ea5y gi\u1edd \u0111\u00e3 d\u1ea5y l\u00ean th\u00f4ng tin cho r\u1eb1ng: H\u1ed3ng Nh\u1eadm l\u00e0 con \u0111\u1ebb c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u0103ng Qu\u1ebf, ho\u1eb7c Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u0103ng Qu\u1ebf t\u01b0 th\u00f4ng v\u1edbi b\u00e0 Ph\u1ea1m Th\u1ecb H\u1eb1ng, H\u1ed3ng Nh\u1eadm l\u00e0 con \u0111\u1ebb c\u1ee7a hai ng\u01b0\u1eddi. H\u1ed3ng Nh\u1eadm l\u00ean ng\u00f4i l\u00e0 do Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u0103ng Qu\u1ebf s\u1eafp \u0111\u1eb7t<\/p>\n<p>Trong cu\u1ed1n N\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1i Nam \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi Ph\u00e1p v\u00e0 Trung Hoa, t\u00e1c gi\u1ea3 Yoshiharu Tsuboi c\u00f3 d\u1eabn l\u1eddi c\u1ee7a Gi\u00e1o s\u0129 Paul Gally trong b\u1ee9c th\u01b0 g\u1eedi gi\u00e1o s\u0129 Barrau c\u1ee7a H\u1ed9i Th\u1eeba sai Paris (15.1.1852), c\u00f3 \u0111o\u1ea1n vi\u1ebft: \u201c\u00d4ng ho\u00e0ng B\u1ea3o, c\u0169ng g\u1ecdi l\u00e0 An Phong, v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 tr\u01b0\u1edfng nam c\u1ee7a vua Thi\u1ec7u Tr\u1ecb, t\u1ef1 nhi\u00ean \u0111\u00e1ng l\u1ebd ph\u1ea3i k\u1ebf v\u1ecb nh\u00e0 vua&#8230; Nh\u01b0ng \u00f4ng Cai Tr\u01b0\u01a1ng, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta th\u01b0\u1eddng g\u1ecdi l\u00e0 \u00d4ng Qu\u1ebf, v\u1ecb th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 \u0111\u1ea7y quy\u1ec1n l\u1ef1c \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 c\u01b0\u1edbp ng\u00f4i c\u1ee7a \u00f4ng, \u0111\u1ec3 d\u00e0nh cho con r\u1ec3 c\u1ee7a \u00f4ng ta l\u00e0 T\u1ef1 \u0110\u1ee9c\u201d.<\/p>\n<p>S\u00e1ch Nguy\u1ec5n Ph\u00fac t\u1ed9c th\u1ebf ph\u1ea3 th\u00ec cho bi\u1ebft: \u201cS\u1eed nh\u00e0 Nguy\u1ec5n ch\u00e9p v\u1ec1 vi\u1ec7c c\u1ee7a An Phong qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng qu\u00e1 v\u1eafn t\u1eaft, ch\u1ee9ng t\u1ecf thi\u1ebfu minh b\u1ea1ch. Di chi\u1ebfu \u0111\u1ee9c Hi\u1ebfn T\u1ed5 (vua Thi\u1ec7u Tr\u1ecb), tuy c\u00f3 ch\u00e9p trong Qu\u1ed1c tri\u1ec1u ch\u00ednh bi\u00ean, nh\u01b0ng d\u00ednh v\u00e0o vi\u1ec7c ph\u1ebf tru\u1ea5t \u00f4ng \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean ph\u1ea3i c\u00f3 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u0103ng Qu\u1ebf v\u00e0 b\u00e0 T\u1eeb D\u0169\u201d.<\/p>\n<p>Theo cu\u1ed1n T\u1eeb \u0111i\u1ec3n nh\u00e2n v\u1eadt l\u1ecbch s\u1eed Vi\u1ec7t Nam c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Q.Th\u1eafng &#8211; Nguy\u1ec5n B\u00e1 Th\u1ebf: \u201cD\u01b0 lu\u1eadn \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi cho r\u1eb1ng Tr\u01b0\u01a1ng Quang \u0110\u1ea3n (con Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u0103ng Qu\u1ebf) l\u00e0 con vua Thi\u1ec7u Tr\u1ecb, c\u00f2n T\u1ef1 \u0110\u1ee9c m\u1edbi l\u00e0 con c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u0103ng Qu\u1ebf t\u01b0 th\u00f4ng v\u1edbi b\u00e0 T\u1eeb D\u0169\u201d.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng th\u00f4ng tin tr\u00ean, c\u00f3 l\u1ebd xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb m\u1ed9t lo\u1ea1t c\u00e1c s\u1ef1 ki\u1ec7n li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c tranh gi\u00e0nh quy\u1ec1n l\u1ef1c gi\u1eefa hai anh em H\u1ed3ng B\u1ea3o v\u00e0 H\u1ed3ng Nh\u1eadm.<\/p>\n<p>Trong cu\u1ed1n Vua tr\u1ebb trong l\u1ecbch s\u1eed Vi\u1ec7t Nam, t\u00e1c gi\u1ea3 V\u0169 Ng\u1ecdc Kh\u00e1nh c\u00f3 l\u00fd gi\u1ea3i vi\u1ec7c n\u00e0y nh\u01b0 sau: Ngay h\u00f4m \u0111\u0103ng quang, l\u1ea5y ni\u00ean hi\u1ec7u l\u00e0 T\u1ef1 \u0110\u1ee9c, ch\u00e0ng trai tr\u1ebb Nguy\u1ec5n Ph\u00fac H\u1ed3ng Nh\u1eadm \u0111\u00e3 ph\u1ea3i ch\u1ee9ng ki\u1ebfn c\u1ea3nh t\u01b0\u1ee3ng bi \u0111\u00e1t, anh trai ch\u00e0ng l\u00e0 Nguy\u1ec5n Ph\u00fac H\u1ed3ng B\u1ea3o u\u1ea5t \u1ee9c ng\u1ea5t (c\u00f3 t\u01b0 li\u1ec7u n\u00f3i th\u1ed5 huy\u1ebft) gi\u1eefa tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1eddng. Ph\u00e1i H\u1ed3ng B\u1ea3o sau \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 tung nhi\u1ec1u tin t\u1ee9c g\u00e2y d\u01b0 lu\u1eadn kh\u00f4ng hay cho T\u1ef1 \u0110\u1ee9c nh\u01b0 chuy\u1ec7n g\u00e2y m\u1ed1i ng\u1edd T\u1ef1 \u0110\u1ee9c kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 con vua Thi\u1ec7u Tr\u1ecb, m\u00e0 ch\u00ednh l\u00e0 con c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u0103ng Qu\u1ebf. B\u00e0 v\u1ee3 \u00f4ng n\u00e0y ch\u01a1i th\u00e2n v\u1edbi b\u00e0 Ph\u1ea1m Th\u1ecb H\u1eb1ng, \u0111\u00e3 t\u00ecm c\u00e1ch \u0111\u00e1nh tr\u00e1o \u0111\u00f4i tr\u1ebb s\u01a1 sinh, \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a con h\u1ecd Tr\u01b0\u01a1ng v\u00e0o th\u1ebf ch\u1ed7, gi\u00e0nh ngai v\u00e0ng.<\/p>\n<p>Th\u1ef1c h\u01b0 chuy\u1ec7n n\u00e0y th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn ch\u01b0a ai r\u00f5. Nh\u01b0ng t\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn nay, nghi \u00e1n vua T\u1ef1 \u0110\u1ee9c l\u00e0 con ai v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u quan t\u00e2m.<\/p>\n<p><strong>Vua B\u1ea3o \u0110\u1ea1i l\u00e0 con ai?<\/strong><\/p>\n<p>Vua Kh\u1ea3i \u0110\u1ecbnh c\u00f3 t\u1ea5t c\u1ea3 12 b\u00e0 v\u1ee3, nh\u01b0ng ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t con trai duy nh\u1ea5t l\u00e0 Nguy\u1ec5n Ph\u00fac V\u0129nh Th\u1ee5y (sau n\u00e0y l\u00e0 vua B\u1ea3o \u0110\u1ea1i), con b\u00e0 Ho\u00e0ng Th\u1ecb C\u00fac (\u0110\u1ee9c T\u1eeb Cung). Theo m\u1ed9t s\u1ed1 nghi\u00ean c\u1ee9u, vua Kh\u1ea3i \u0110\u1ecbnh b\u1ea5t l\u1ef1c, kh\u00f4ng th\u00edch g\u1ea7n \u0111\u00e0n b\u00e0, ch\u1ec9 th\u00edch \u0111\u00e0n \u00f4ng. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00e3 g\u00e2y ra nhi\u1ec1u \u0111\u1ed3n \u0111\u1ea1i v\u1ec1 vi\u1ec7c ai l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi cha th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a vua B\u1ea3o \u0110\u1ea1i.<\/p>\n<figure id=\"attachment_3078\" aria-describedby=\"caption-attachment-3078\" style=\"width: 510px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-3078 \" src=\"https:\/\/tapchidouong.com.vn\/images\/2019\/12\/Nghi-\u00e1n-chan-dong-Trieu-Nguyen-van-chua-co-loi-giai-3.jpg\" alt=\"\" width=\"510\" height=\"891\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-3078\" class=\"wp-caption-text\">Ch\u00e2n dung vua Kh\u1ea3i \u0110\u1ecbnh<\/figcaption><\/figure>\n<p>Trong s\u00e1ch Chuy\u1ec7n c\u00e1c b\u00e0 trong cung, nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u Nguy\u1ec5n \u0110\u1eafc Xu\u00e2n cho bi\u1ebft, \u00f4ng Ph\u1ee5ng h\u00f3a C\u00f4ng B\u1eedu \u0110\u1ea3o v\u1ed1n b\u1ecb mang ti\u1ebfng l\u00e0 b\u1ea5t l\u1ef1c. V\u1ee3 \u0111\u1ea7u c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 b\u00e0 ph\u1ee7 thi\u1ebfp Tr\u01b0\u01a1ng Nh\u01b0 Th\u1ecb T\u1ecbnh kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i \u00f4ng \u0111\u00e3 d\u1ee9t \u00e1o \u0111i tu.<\/p>\n<p>N\u0103m 1907, sau khi vua Th\u00e0nh Th\u00e1i b\u1ecb ph\u1ebf tru\u1ea5t, ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0a B\u1eedu \u0110\u1ea3o l\u00ean ng\u00f4i, nh\u01b0ng ng\u1eb7t m\u1ed9t n\u1ed7i \u00f4ng \u0111\u00e3 23 tu\u1ed5i m\u00e0 v\u1eabn kh\u00f4ng c\u00f3 con. \u0110\u00ecnh th\u1ea7n kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u1eb7t l\u00ean ngai v\u00e0ng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 h\u1eadu nh\u01b0 v\u1eady n\u00ean ph\u1ea3i ch\u1ea5p nh\u1eadn \u0111\u01b0a Duy T\u00e2n l\u00e0 con vua Th\u00e0nh Th\u00e1i l\u00ean ng\u00f4i vua.<\/p>\n<p>N\u0103m 1912, m\u1ed9t ph\u00e9p l\u1ea1 \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra, b\u00e0 Ho\u00e0ng Th\u1ecb C\u00fac (\u0110\u1ee9c T\u1eeb cung) ph\u1ee7 thi\u1ebfp c\u1ee7a \u00f4ng Ph\u1ee5ng h\u00f3a C\u00f4ng c\u00f3 thai (sau sinh ra Nguy\u1ec5n Ph\u00fac V\u0129nh Th\u1ee5y) v\u00e0 nh\u1eadn l\u00e0 c\u1ee7a \u00f4ng ho\u00e0ng. S\u1ef1 ki\u1ec7n n\u00e0y \u0111\u00e3 d\u1ea5y l\u00ean nh\u1eefng m\u1ed1i ho\u00e0i nghi ngay b\u00ean trong ho\u00e0ng t\u1ed9c ai l\u00e0 t\u00e1c gi\u1ea3 c\u00e1i b\u00e0o thai \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>\u0110\u1ec3 x\u00e1c minh th\u1ef1c h\u01b0, b\u00e0 Ti\u00ean cung (m\u1eb9 B\u1eedu \u0110\u1ea3o) v\u00e0 b\u00e0 Th\u00e1nh cung (ch\u00ednh th\u1ea5t c\u1ee7a vua \u0110\u1ed3ng Kh\u00e1nh) \u0111\u00e3 sai \u0111\u00e0o m\u1ed9t c\u00e1i h\u1ed1 (s\u00e2u kho\u1ea3ng 2 t\u1ea5c), b\u1ea3o c\u00f4 C\u00fac n\u1eb1m s\u1ea5p, \u0111\u1ec3 c\u00e1i b\u1ee5ng c\u00f3 mang n\u1eb1m l\u1ecdt d\u01b0\u1edbi h\u1ed1, r\u1ed3i d\u00f9ng roi \u0111\u00e1nh tra h\u1ecfi c\u00f4 C\u00fac l\u1ea5y ai m\u00e0 vu cho \u00f4ng Ph\u1ee5ng h\u00f3a c\u00f4ng. C\u00f4 C\u00fac c\u1eafn r\u0103ng ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng h\u00ecnh ph\u1ea1t v\u00e0 ch\u1ec9 \u0111inh ninh m\u1ed9t l\u1eddi khai \u0111\u00edch th\u1ecb c\u00f3 mang v\u1edbi B\u1eedu \u0110\u1ea3o. Th\u1ebf l\u00e0 c\u00e1c b\u00e0 m\u1eebng r\u1ee1 c\u00f4ng b\u1ed1 cho ho\u00e0ng t\u1ed9c bi\u1ebft Ph\u1ee5ng h\u00f3a c\u00f4ng s\u1eafp c\u00f3 con.<\/p>\n<figure id=\"attachment_3079\" aria-describedby=\"caption-attachment-3079\" style=\"width: 710px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-3079 size-full\" src=\"https:\/\/tapchidouong.com.vn\/images\/2019\/12\/Nghi-\u00e1n-chan-dong-Trieu-Nguyen-van-chua-co-loi-giai-4.jpg\" alt=\"\" width=\"710\" height=\"1024\" srcset=\"https:\/\/douongvietnam.net\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/Nghi-\u00e1n-chan-dong-Trieu-Nguyen-van-chua-co-loi-giai-4.jpg 710w, https:\/\/douongvietnam.net\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/Nghi-\u00e1n-chan-dong-Trieu-Nguyen-van-chua-co-loi-giai-4-173x250.jpg 173w\" sizes=\"auto, (max-width: 710px) 100vw, 710px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-3079\" class=\"wp-caption-text\">Vua Kh\u1ea3i \u0110\u1ecbnh v\u00e0 ho\u00e0ng t\u1eed V\u0129nh Th\u1ee5y (sau l\u00e0 vua B\u1ea3o \u0110\u1ea1i)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Tuy nhi\u00ean, theo l\u1eddi k\u1ec3 c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e2n v\u1eadt th\u00e2n t\u00edn v\u1edbi ho\u00e0ng t\u1ed9c nh\u01b0 \u00f4ng Phan V\u0103n D\u1eadt v\u00e0 \u00f4ng Ng\u0169 \u0111\u1eb3ng Th\u1ecb v\u1ec7 Nguy\u1ec5n \u0110\u1eafc V\u1ecdng, th\u00ec c\u00e1i thai trong b\u1ee5ng c\u00f4 C\u00fac kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u1ee7a Ph\u1ee5ng H\u00f3a c\u00f4ng, m\u00e0 c\u00f4 \u0111\u00e3 c\u00f3 thai v\u1edbi H\u01b0\u1eddng \u0110. t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>\u00d4ng Nguy\u1ec5n \u0110\u1eafc Xu\u00e2n cho bi\u1ebft, \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 gi\u00fap \u0111\u1ee1 c\u1ee7a B\u1eedu D\u01b0\u01a1ng, \u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc 17 cu\u1ed1n v\u1edf g\u1ed3m 1.700 trang vi\u1ebft tay c\u1ee7a th\u1ea7y \u01afng \u0110\u1ed3ng (con trai c\u1ee5 H\u01b0\u1eddng \u0110) vi\u1ebft v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed gia \u0111\u00ecnh v\u00e0 h\u1ecd h\u00e0ng nh\u00e0 m\u00ecnh. Qua t\u1eadp di c\u1ea3o \u0111\u1ed3 s\u1ed9 \u1ea5y, \u00f4ng \u0111\u00e3 l\u1ecdc ra \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ed1 chi ti\u1ebft li\u00ean quan \u0111\u1ebfn s\u1ef1 vi\u1ec7c V\u0129nh Th\u1ee5y ch\u00ednh l\u00e0 con H\u01b0\u1eddng \u0110 (H\u01b0\u1eddng \u0110\u1ec3). B\u1eedu \u0110\u1ea3o \u0111\u00e3 nh\u1edd ho\u00e0ng th\u00e2n H\u01b0\u1eddng \u0110. thu\u1ed9c b\u1eadc \u00f4ng, nh\u01b0ng tu\u1ed5i c\u00f9ng trang l\u1ee9a ch\u00e1u gi\u00fap \u0111\u1ee1, san s\u1ebb kh\u00f3 kh\u0103n kh\u00f4ng c\u00f3 con n\u1ed1i d\u00f5i, n\u00ean \u00f4ng H\u01b0\u1eddng \u0110. \u0111\u00e3 ra tay gi\u00fap ch\u00e1u.<\/p>\n<p>Trong cu\u1ed1n B\u1ea3o \u0110\u1ea1i ho\u00e0ng \u0111\u1ebf cu\u1ed1i c\u00f9ng, t\u00e1c gi\u1ea3 L\u00fd Nh\u00e2n Phan Th\u1ee9 Lang \u0111\u00e3 d\u1eabn m\u1ed9t s\u1ed1 gi\u1ea3 thuy\u1ebft c\u1ee7a \u00f4ng Ph\u1ea1m Kh\u1eafc H\u00f2e (m\u1ed9t c\u1eadn th\u1ea7n c\u1ee7a vua B\u1ea3o \u0110\u1ea1i): V\u0129nh Th\u1ee5y l\u00e0 con c\u1ee7a hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7y t\u1edb ph\u1ee5c v\u1ee5 trong gia \u0111\u00ecnh Ph\u1ee5ng h\u00f3a c\u00f4ng, nam t\u00ean l\u00e0 Th\u1eeba Quang, n\u1eef t\u00ean l\u00e0 Th\u1ecb \u00dat, sau \u0111\u1ed5i l\u00e0 Th\u1ecb C\u00fac. Nh\u01b0ng \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t chuy\u1ec7n hoang \u0111\u01b0\u1eddng, sai v\u1ec1 c\u01a1 b\u1ea3n v\u00ec n\u00f3 kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn m\u1ed9t s\u1ef1 th\u1eadt l\u00e0 V\u0129nh Th\u1ee5y r\u1ea5t gi\u1ed1ng vua Kh\u1ea3i \u0110\u1ecbnh. V\u0129nh Th\u1ee5y l\u00e0 con m\u1ed9t \u00f4ng quan to \u1edf B\u1ed9 L\u1ec5 l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Qu\u1ea3ng L\u01b0\u1ee3c, em ru\u1ed9t c\u1ee7a m\u1eb9 Vua Kh\u1ea3i \u0110\u1ecbnh v\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u1eaft ngh\u0129a v\u00ec sao V\u0129nh Th\u1ee5y l\u1ea1i gi\u1ed1ng Kh\u1ea3i \u0110\u1ecbnh\u2026 Tuy c\u00f3 nhi\u1ec1u gi\u1ea3 thuy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a ra nh\u01b0ng v\u1eabn ch\u01b0a c\u00f3 l\u1eadp lu\u1eadn n\u00e0o \u0111\u1ee9ng v\u1eefng, ch\u01b0a c\u00f3 t\u00e1c gi\u1ea3 n\u00e0o d\u00e1m kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh v\u00e0 cam k\u1ebft m\u00ecnh bi\u1ebft r\u00f5 s\u1ef1 th\u1eadt ai l\u00e0 cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a B\u1ea3o \u0110\u1ea1i. Trong khi \u0111\u00f3, c\u00e1c \u0111\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 c\u00f3 \u0111\u1ee7 th\u1ea9m quy\u1ec1n tr\u1ea3 l\u1eddi v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi thi\u00ean c\u1ed5.<\/p>\n<p><strong>Theo Zing<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nh\u1eefng nghi \u00e1n n\u00e0y \u0111\u1ec1u li\u00ean quan \u0111\u1ebfn \u201cl\u00fd l\u1ecbch\u201d c\u1ee7a c\u00e1c vua, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u quan t\u00e2m, tranh lu\u1eadn. D\u00f9 h\u00e0ng tr\u0103m n\u0103m tr\u00f4i qua, nh\u01b0ng 3 nghi \u00e1n d\u01b0\u1edbi tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n: vua Minh M\u1ea1ng tri\u1ec7t d\u00f2ng \u0111\u00edch ho\u00e0ng t\u1eed C\u1ea3nh, vua T\u1ef1 \u0110\u1ee9c l\u00e0 con ai, vua B\u1ea3o \u0110\u1ea1i l\u00e0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":3076,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_override_counter":[],"footnotes":""},"categories":[8,16],"tags":[1207,1203,1206,1205,1204,1210,1209,1208],"class_list":["post-3075","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-song","category-tieu-diem","tag-3-nghi-an-chan-dong-trieu-nguyen","tag-ly-lich-cua-cac-vua","tag-nha-nghien-cuu-nguyen-dac-xuan","tag-sach-dai-nam","tag-trieu-nguyen","tag-vua-bao-dai","tag-vua-khai-dinh","tag-vua-trieu-nguyen"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3075","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3075"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3075\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3081,"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3075\/revisions\/3081"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3076"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3075"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3075"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3075"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}