{"id":1046,"date":"2018-03-03T09:19:36","date_gmt":"2018-03-03T02:19:36","guid":{"rendered":"https:\/\/tapchidouong.com.vn\/?p=1046"},"modified":"2018-03-03T09:19:36","modified_gmt":"2018-03-03T02:19:36","slug":"tho-ca-cuu-roi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/douongvietnam.net\/?p=1046","title":{"rendered":"Th\u01a1 ca c\u1ee9u r\u1ed7i"},"content":{"rendered":"<p><strong><em>N\u0103m 2017, Th\u01b0 vi\u1ec7n Th\u01a1 ca Qu\u1ed1c gia thu\u1ed9c Southbank Centre (Anh) \u0111\u00e3 ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng d\u1ef1 \u00e1n Endangered Poetry v\u1edbi m\u1ee5c \u0111\u00edch t\u1eadp h\u1ee3p th\u01a1 ca c\u1ee7a h\u00e0ng ngh\u00ecn ng\u00f4n ng\u1eef \u0111ang c\u00f3 nguy c\u01a1 bi\u1ebfn m\u1ea5t, v\u00e0 b\u1ea3o t\u1ed3n ch\u00fang cho th\u1ebf h\u1ec7 t\u01b0\u01a1ng lai. K\u00eau g\u1ecdi s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng, d\u1ef1 \u00e1n mong mu\u1ed1n s\u1ebd b\u1ea3o t\u1ed3n \u0111\u01b0\u1ee3c \u00edt nh\u1ea5t m\u1ed7i ng\u00f4n ng\u1eef m\u1ed9t b\u00e0i th\u01a1, song song v\u1edbi b\u1ea3n d\u1ecbch ti\u1ebfng Anh.<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-1047 aligncenter\" src=\"https:\/\/tapchidouong.com.vn\/tapchidouong\/uploads\/2018\/03\/Suc-manh-tho-ca-bao-ton-truyen-thong.jpg\" alt=\"\" width=\"705\" height=\"252\" \/><em>B\u1ea3o t\u1ed3n truy\u1ec1n th\u1ed1ng th\u01a1 ca cho c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7 sau<\/em><\/p>\n<p><strong>H\u00e0nh tr\u00ecnh gian nan<\/strong><\/p>\n<p><em>&#8220;H\u1ecd bay t\u1edbi Port Moresby \u1edf Papua New Guinea, sau \u0111\u00f3 b\u1eaft chuy\u1ebfn xe bu\u00fdt ba ng\u00e0y, r\u1ed3i \u0111i b\u1ed9 qua m\u1ed9t ng\u1ecdn n\u00fai, ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111i ca n\u00f4 \u0111\u1ebfn c\u00e1i v\u1ecbnh nh\u1ecf ch\u1ec9 c\u00f3 300 d\u00e2n n\u00e0y&#8221;. \u0110\u00f3 l\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a Indiana Jones &#8211; nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01a1n gi\u1ea3n nh\u01b0 \u0111i t\u00ecm kho b\u00e1u trong r\u1eebng. M\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee7a h\u00e0nh tr\u00ecnh n\u00e0y l\u00e0 thu th\u1eadp m\u1ed9t ng\u00f4n ng\u1eef \u0111ang c\u00f3 nguy c\u01a1 bi\u1ebfn m\u1ea5t. Nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi m\u1ea1o hi\u1ec3m \u0111\u1ebfn n\u01a1i xa x\u00f4i nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u00e0 th\u00e1m hi\u1ec3m, m\u00e0 theo Mandana Seyfeddinipur &#8211; ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u Trung t\u00e2m L\u01b0u tr\u1eef nh\u1eefng ng\u00f4n ng\u1eef \u0111ang g\u1eb7p nguy hi\u1ec3m (Endangered Languages Archive) \u1edf London &#8211; h\u1ecd ch\u1ec9 l\u00e0 &#8220;nh\u1eefng nghi\u00ean c\u1ee9u sinh v\u1edbi chi\u1ebfc m\u00e1y \u1ea3nh \u0111i\u1ec7n t\u1eed, m\u00e1y ghi \u00e2m k\u1ef9 thu\u1eadt s\u1ed1 v\u00e0 nh\u1eefng t\u1ea5m pin m\u1eb7t tr\u1eddi&#8221;.<\/em><\/p>\n<p>Trong m\u1ed9t cu\u1ed9c tr\u1ea3 l\u1eddi ph\u1ecfng v\u1ea5n BBC Culture, Seyfeddinipur cho bi\u1ebft: <em>&#8220;H\u1ecd s\u1ed1ng v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec1u th\u00e1ng li\u00ean t\u1ee5c, x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed1i quan h\u1ec7 th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi d\u00e2n, n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u00e0 ghi \u00e2m nh\u1eefng g\u00ec h\u1ecd n\u00f3i. Khi quay l\u1ea1i, h\u1ecd \u0111\u01b0a cho t\u00f4i chi\u1ebfc th\u1ebb SD. Nh\u1eadn n\u00f3 m\u00e0 l\u00f2ng t\u00f4i n\u1eb7ng tr\u0129u, v\u00ec c\u00f3 l\u1ebd b\u1ea3n ghi \u00e2m duy nh\u1ea5t ch\u00fang t\u00f4i c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 ng\u00f4n ng\u1eef n\u00e0y n\u1eb1m trong chi\u1ebfc th\u1ebb SD nh\u1ecf x\u00edu \u1ea5y&#8221;.<\/em><\/p>\n<p>Seyfeddinipur \u0111\u00e3 l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi Th\u01b0 vi\u1ec7n Th\u01a1 ca Qu\u1ed1c gia (NPL) \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 nh\u1eefng ng\u00f4n ng\u1eef c\u00f3 nguy c\u01a1 bi\u1ebfn m\u1ea5t. Seyfeddinipur cho bi\u1ebft: <em>&#8220;V\u00e0o cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 XXI n\u00e0y, t\u1ee9c l\u00e0 trong 85 n\u0103m t\u1edbi, ch\u00fang ta s\u1ebd m\u1ea5t 3.500 ng\u00f4n ng\u1eef, \u0111\u1ed3ng ngh\u0129a v\u1edbi m\u1ed9t n\u1eeda trong s\u1ed1 7.000 ng\u00f4n ng\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3i hi\u1ec7n nay s\u1ebd r\u01a1i v\u00e0o im l\u1eb7ng. Ch\u00fang ta \u0111ang m\u1ea5t ng\u00f4n ng\u1eef b\u1eb1ng t\u1ed1c \u0111\u1ed9 th\u1ebf gi\u1edbi m\u1ea5t \u0111i nh\u1eefng con kh\u1ee7ng long \u1edf giai \u0111o\u1ea1n tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng h\u00e0ng lo\u1ea1t th\u1ee9 n\u0103m&#8221;<\/em>. M\u1eb7c d\u00f9 \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t qu\u00e1 tr\u00ecnh t\u1ef1 nhi\u00ean &#8211; <em>&#8220;con ng\u01b0\u1eddi di chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn m\u1ed9t n\u01a1i n\u00e0o \u0111\u00f3, h\u1ecd t\u1eeb b\u1ecf ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee7a m\u00ecnh, th\u00edch \u1ee9ng v\u1edbi m\u1ed9t ng\u00f4n ng\u1eef kh\u00e1c\u201d<\/em>, Seyfeddinipur l\u1eadp lu\u1eadn &#8211; nh\u01b0ng qu\u00e1 tr\u00ecnh n\u00e0y \u0111ang di\u1ec5n ra nhanh ch\u01b0a t\u1eebng th\u1ea5y. &#8220;Do to\u00e0n c\u1ea7u h\u00f3a, \u0111\u00f4 th\u1ecb h\u00f3a, bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu, m\u00e0 qu\u00e1 tr\u00ecnh n\u00e0y \u0111\u00e3 v\u01b0\u1ee3t xa nh\u1eefng g\u00ec ch\u00fang ta t\u1eebng th\u1ea5y&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Ng\u00f4n ng\u1eef m\u1edf ra th\u1ebf gi\u1edbi!<\/strong><\/p>\n<p>D\u1ef1 \u00e1n Endangered Poetry \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec3n khai v\u1edbi m\u1ee5c \u0111\u00edch kh\u1eafc ph\u1ee5c ph\u1ea7n n\u00e0o nh\u1eefng m\u1ea5t m\u00e1t \u0111\u00f3. Chris McCabe, th\u1ee7 th\u01b0 t\u1ea1i NPL cho bi\u1ebft: <em>&#8220;Ng\u00f4n ng\u1eef \u0111ang ch\u1ebft v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 kinh ng\u1ea1c, trung b\u00ecnh hai tu\u1ea7n c\u00f3 m\u1ed9t ng\u00f4n ng\u1eef bi\u1ebfn m\u1ea5t. M\u1ed7i ng\u00f4n ng\u1eef \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1ea5t th\u01a1, d\u00f9 \u1edf d\u1ea1ng vi\u1ebft hay n\u00f3i, v\u00e0 ch\u1ea5t th\u01a1 \u1edf d\u1ea1ng n\u00f3i ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00e1c v\u1ec1 c\u00e1ch ti\u1ebfp c\u1eadn, phong c\u00e1ch so v\u1edbi d\u1ea1ng vi\u1ebft. Ch\u1ea5t th\u01a1 \u1ea5y c\u00f3 th\u1ec3 k\u1ec3 cho b\u1ea1n bi\u1ebft v\u1ec1 nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi \u0111ang d\u00f9ng n\u00f3, h\u1ecd th\u00edch g\u00ec, quan t\u00e2m \u0111i\u1ec1u g\u00ec&#8221;.<\/em><\/p>\n<p>D\u1ef1 \u00e1n k\u00eau g\u1ecdi c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng g\u1eedi t\u1edbi nh\u1eefng b\u00e0i th\u01a1 s\u00e1ng t\u00e1c b\u1eb1ng ng\u00f4n ng\u1eef \u0111ang g\u1eb7p nguy hi\u1ec3m ho\u1eb7c nguy c\u01a1 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng cao. McCabe cho bi\u1ebft: <em>&#8220;Trong tu\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean, ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n ch\u1ee5c b\u00e0i b\u1eb1ng kho\u1ea3ng m\u01b0\u1eddi ng\u00f4n ng\u1eef. Bao g\u1ed3m c\u1ea3 nh\u1eefng b\u00e0i b\u1eb1ng ti\u1ebfng Breton v\u00e0 Vannes (ph\u01b0\u01a1ng ng\u1eef c\u1ee7a ti\u1ebfng Breton). Ch\u00fang t\u00f4i nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t b\u00e0i b\u1eb1ng ti\u1ebfng Alsatian, v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ng\u1eef Logudorese (c\u1ee7a ti\u1ebfng Sardinian). Ch\u00fang t\u00f4i c\u0169ng quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn nh\u1eefng bi\u1ebfn th\u1ec3 c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u00f4n ng\u1eef khi n\u00f3i \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i kh\u00e1c nhau&#8221;.<\/em><\/p>\n<p>Th\u01a1 ca ti\u1ebft l\u1ed9 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i th\u1ee9 ng\u00f4n ng\u1eef \u1ea5y. <em>&#8220;C\u00e1c b\u00e0i th\u01a1 ch\u00fang t\u00f4i nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb Sardinia t\u1eadp trung v\u00e0o nh\u1eefng d\u00e3y n\u00fai \u1edf \u0111\u00f3&#8221;<\/em>, McCabe chia s\u1ebb th\u00eam.<em> &#8220;\u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 cho th\u1ea5y, con ng\u01b0\u1eddi \u1edf \u0111\u00e2y r\u1ea5t y\u00eau m\u1ebfn nh\u1eefng ng\u1ecdn n\u00fai, ch\u00fang l\u00e0 ngu\u1ed3n thi h\u1ee9ng c\u1ee7a h\u1ecd. T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, nh\u1eefng b\u00e0i th\u01a1 b\u1eb1ng ti\u1ebfng Gaelic \u0111\u1ecdc l\u00ean nghe m\u1edbi tr\u1eef t\u00ecnh l\u00e0m sao, \u0111i\u1ec7p ng\u1eef li\u00ean t\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng, t\u1ef1a m\u1ed9t kh\u00fac ca. Trong nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m n\u00e0y, s\u1ef1 t\u00e1ch b\u1ea1ch gi\u1eefa th\u01a1 v\u00e0 nh\u1ea1c l\u00e0 r\u1ea5t nh\u1ecf. Th\u01a1 ca cho ch\u00fang ta th\u1ea5y, nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi \u1edf \u0111\u00e2y th\u00edch tr\u1ea3i nghi\u1ec7m ngh\u1ec7 thu\u1eadt n\u00e0o, nh\u1eefng g\u00ec quan tr\u1ecdng v\u1edbi h\u1ecd tr\u00ean m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t n\u00e0y\u201d.<\/em><\/p>\n<p>Theo Seyfeddinipur, nh\u1eefng b\u00e0i th\u01a1 c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i cho \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 bi\u1ebft v\u1ec1 b\u1ea3n th\u00e2n m\u00ecnh. Seyfeddinipur nh\u1edb l\u1ea1i: <em>&#8220;N\u1ebfu t\u00ecm hi\u1ec3u v\u1ec1 c\u00e1c ph\u00e9p \u1ea9n d\u1ee5 m\u00e0 h\u1ecd s\u1eed d\u1ee5ng, s\u1ebd \u0111\u01b0a b\u1ea1n \u0111\u1ebfn v\u1edbi m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi quan kh\u00e1c. T\u00f4i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Iran, l\u1edbn l\u00ean \u1edf \u0110\u1ee9c, khi \u0111\u1ebfn M\u1ef9, t\u00f4i r\u1ea5t l\u1ea1 khi bi\u1ebft m\u00e0u xanh (blue) l\u00e0 n\u00f3i \u0111\u1ebfn n\u1ed7i bu\u1ed3n. Nghe \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean, t\u00f4i g\u1ea7n nh\u01b0 th\u1ed1t l\u00ean: &#8216;G\u00ec c\u01a1? V\u1edbi t\u00f4i, m\u00e0u xanh l\u00e0 hy v\u1ecdng, l\u00e0 bi\u1ec3n, l\u00e0 tr\u1eddi&#8217;. Quan ni\u1ec7m m\u00e0u s\u1eafc \u0111\u00f3 ho\u00e0n to\u00e0n xa l\u1ea1 v\u1edbi t\u00f4i. Trong v\u0103n h\u00f3a M\u1ef9, m\u00e0u xanh c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 tr\u1ea7m c\u1ea3m &#8211; tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 t\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 li\u00ean t\u01b0\u1edfng nh\u01b0 v\u1eady. \u0110\u00fang l\u00e0 ng\u00f4n ng\u1eef m\u1edf ra th\u1ebf gi\u1edbi, m\u1edf ra nh\u1eefng quan \u0111i\u1ec3m&#8221;.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-1048 aligncenter\" src=\"https:\/\/tapchidouong.com.vn\/tapchidouong\/uploads\/2018\/03\/Suc-manh-tho-ca-thu-vien-tho-ca-quoc-gia-London.jpg\" alt=\"\" width=\"635\" height=\"341\" \/><em>Th\u01b0 vi\u1ec7n Th\u01a1 ca Qu\u1ed1c gia \u1edf London<\/em><\/p>\n<p><strong>Th\u1ebf gi\u1edbi m\u1edf ra theo c\u00e1ch b\u1ea1n nh\u00ecn<\/strong><\/p>\n<p>Seyfeddinipur tin r\u1eb1ng, c\u1ea7n b\u1ea3o v\u1ec7 kh\u1ea9n c\u1ea5p lo\u1ea1i h\u00ecnh ngh\u1ec7 thu\u1eadt \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t n\u00e0y.<em> &#8220;Th\u01a1 ca l\u00e0 m\u1ed9t bi\u1ec3u th\u1ecb ph\u1ee9c t\u1ea1p c\u1ee7a ng\u00f4n ng\u1eef v\u00e0 n\u00f3 \u0111ang bi\u1ebfn m\u1ea5t. (Con ng\u01b0\u1eddi trong t\u1eebng c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra nh\u1eefng bi\u1ec3u th\u1ecb c\u00f2n ph\u1ee9c t\u1ea1p h\u01a1n th\u1ebf c\u1ee7a ng\u00f4n ng\u1eef, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u00fd ngh\u0129a v\u1ebb \u0111\u1eb9p c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi trong ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee7a m\u00ecnh). Nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n, nghi l\u1ec5 t\u00f4 \u0111i\u1ec3m cho c\u00e1c di s\u1ea3n v\u0103n h\u00f3a, nh\u01b0ng l\u1ea1i bi\u1ebfn m\u1ea5t \u0111\u1ea7u ti\u00ean v\u00ec gi\u1edbi tr\u1ebb kh\u00f4ng th\u00edch&#8221;<\/em>, Seyfeddinipur n\u00f3i. <em>&#8220;Cha t\u00f4i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ba T\u01b0, \u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 ng\u1ed3i \u0111\u1ecdc th\u01a1 Hafez nhi\u1ec1u gi\u1edd. T\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3. \u00d4ng n\u00f3i, ch\u00fang t\u00f4i ph\u1ea3i \u0111\u1ecdc th\u01a1 Hafez, \u0111\u1ec3 (\u00edt nh\u1ea5t) bi\u1ebft m\u00ecnh \u0111ang c\u00f3 g\u00ec&#8221;.<\/em><\/p>\n<p>Southbank Centre \u0111\u00e3 \u1ee7y th\u00e1c cho b\u1ed1n nh\u00e0 th\u01a1 s\u00e1ng t\u00e1c b\u1eb1ng ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee7a b\u1ed9 t\u1ed9c m\u00ecnh, nh\u1eefng ng\u00f4n ng\u1eef \u0111ang c\u00f3 nguy c\u01a1 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng. Joy Harjo l\u00e0 m\u1ed9t trong b\u1ed1n nh\u00e0 th\u01a1 \u0111\u00f3, c\u00f4 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Mvskoke. Harjo cho bi\u1ebft:<em> &#8220;Khi t\u00f4i l\u00e0m th\u01a1, l\u00fac ch\u1ecdn t\u1eeb, r\u00f5 r\u00e0ng t\u00f4i suy ngh\u0129 b\u1eb1ng ti\u1ebfng Mvskoke, nh\u01b0ng vi\u1ebft ra l\u1ea1i l\u00e0 ti\u1ebfng Anh&#8221;<\/em>. Kh\u00f4ng d\u1ec5 d\u00e0ng ch\u00fat n\u00e0o. V\u00e0 c\u00f4 m\u1ea5t ki\u00ean nh\u1eabn, \u0111\u00e0nh l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi m\u1ed9t d\u1ecbch gi\u1ea3.<em> &#8220;T\u00f4i ch\u01b0a ph\u1ea3i m\u1ed9t nh\u00e0 th\u01a1 Mvskoke, ti\u1ebfng c\u1ee7a b\u1ed9 t\u1ed9c m\u00ecnh. T\u00f4i nh\u1eadn ra m\u00ecnh c\u00f2n r\u1ea5t nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u ch\u01b0a bi\u1ebft, nh\u01b0ng t\u00f4i \u0111ang t\u00ecm hi\u1ec3u n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a \u0111\u00f3 s\u00e2u s\u1eafc h\u01a1n&#8221;<\/em>, Harjo th\u00fa nh\u1eadn.<\/p>\n<p>Theo Seyfeddinipur,<em> &#8220;khi b\u1ea1n \u0111\u1ecdc th\u01a1, th\u1ebf gi\u1edbi m\u1edf ra theo c\u00e1ch b\u1ea1n nh\u00ecn th\u1ea5y v\u00e0 \u0111\u00f3n nh\u1eadn n\u00f3. Hi\u1ec3u ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1ch, c\u00f2n khi mu\u1ed1n tr\u1ed1n v\u00e0o m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi kh\u00e1c th\u00ec b\u1ea1n l\u1ea1i cho n\u00f3 mang ngh\u0129a ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i. N\u00f3 lu\u00f4n n\u00e9m b\u1ea1n tr\u1edf l\u1ea1i n\u01a1i b\u1ea1n \u0111ang \u0111\u1ee9ng, hay n\u01a1i b\u1ea1n sinh ra. N\u00f3 l\u00e0m suy ngh\u0129 c\u1ee7a b\u1ea1n nhanh nh\u1eb9n h\u01a1n, v\u00ec ph\u1ea3i linh ho\u1ea1t. Ngh\u0129 v\u1ec1 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng t\u1eeb <strong>&#8220;kh\u00f4ng th\u1ec3 chuy\u1ec3n ng\u1eef&#8221;<\/strong> &#8211; nh\u1eefng t\u1eeb kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u1ecbch sang ng\u00f4n ng\u1eef kh\u00e1c ch\u1ec9 b\u1eb1ng m\u1ed9t t\u1eeb \u0111\u01a1n, m\u00e0 ph\u1ea3i d\u1ecbch d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng gi\u1ea3i th\u00edch. Angst, hay zeitgeist l\u00e0 nh\u1eefng kh\u00e1i ni\u1ec7m ho\u00e0n ch\u1ec9nh, ph\u1ea3n \u00e1nh quan \u0111i\u1ec3m v\u0103n h\u00f3a v\u1ec1 th\u1ebf gi\u1edbi, v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u1ecbch \u0111\u01a1n gi\u1ea3n theo c\u00e1ch th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng\u201d.<\/em><\/p>\n<p>Bi\u1ebft nhi\u1ec1u th\u1ee9 ti\u1ebfng \u0111\u1ed3ng ngh\u0129a v\u1edbi vi\u1ec7c ch\u00fang ta kh\u00f4ng b\u00f3 h\u1eb9p hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a m\u00ecnh. <em>&#8220;T\u1ea5t c\u1ea3 khoa h\u1ecdc ng\u00f4n ng\u1eef hi\u1ec7n nay &#8211; t\u1ea5t c\u1ea3 ki\u1ebfn th\u1ee9c v\u1ec1 nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 ph\u1ed5 qu\u00e1t ho\u1eb7c ch\u00e2n l\u00fd &#8211; xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb m\u1ed9t v\u00e0i ng\u00f4n ng\u1eef&#8221;<\/em>, Seyfeddinipur n\u00f3i. <em>&#8220;Khi ch\u00fang t\u00f4i n\u00f3i &#8216;m\u1ed7i ng\u00f4n ng\u1eef \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y&#8217;, b\u1ea1n ngh\u0129 \u0111\u1ebfn bao nhi\u00eau ng\u00f4n ng\u1eef &#8211; 20 \u01b0?&#8221;<\/em><\/p>\n<p><strong>Ng\u00f4n ng\u1eef, ch\u1ee7 quy\u1ec1n v\u00e0 t\u00ecnh y\u00eau<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-1049 aligncenter\" src=\"https:\/\/tapchidouong.com.vn\/tapchidouong\/uploads\/2018\/03\/Suc-manh-tho-ca-trich-bai-tho-cua-Harjo.jpg\" alt=\"\" width=\"635\" height=\"405\" \/><em>Tr\u00edch b\u00e0i th\u01a1 c\u1ee7a Harjo, d\u1ecbch t\u1eeb ti\u1ebfng Mvskoke<\/em><\/p>\n<p>McCabe cho bi\u1ebft:<em> &#8220;Ch\u00fang t\u00f4i \u0111ang xem danh s\u00e1ch nh\u1eefng ng\u00f4n ng\u1eef b\u1ecb \u0111e d\u1ecda c\u1ee7a UNESCO nh\u01b0ng ch\u00fang t\u00f4i c\u0169ng quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ng\u00f4n ng\u1eef \u0111ang g\u1eb7p nguy hi\u1ec3m b\u1edfi l\u00fd do kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng. C\u00f3 th\u1ec3 do h\u1ed7n lo\u1ea1n ch\u00ednh tr\u1ecb, hay h\u1ecd l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00f3m ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb g\u1ea1t ra b\u00ean ngo\u00e0i, bu\u1ed9c ph\u1ea3i tr\u1ed1n kh\u1ecfi n\u01a1i n\u00e0o \u0111\u00f3. Nh\u01b0 th\u1ebf, ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee7a h\u1ecd c\u00f3 nguy c\u01a1 b\u1ecb m\u1ea5t l\u00e0 do y\u1ebfu t\u1ed1 ch\u00ednh tr\u1ecb\u201d.<\/em><\/p>\n<p>Trong s\u1ed1 b\u1ed1n t\u00e1c gi\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c Southbank Centre \u1ee7y th\u00e1c, c\u00f2n c\u00f3 nh\u00e0 th\u01a1 Iraq Nineb Lamassu, ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m th\u01a1 b\u1eb1ng ti\u1ebfng Assyrian, ng\u00f4n ng\u1eef kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nh\u1eadn ch\u00ednh th\u1ee9c \u1edf Iraq; v\u00e0 nh\u00e0 th\u01a1 Uganda Nick Makoha, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ch\u1ecdn ng\u00f4n ng\u1eef m\u1eb9 \u0111\u1ebb l\u00e0 ti\u1ebfng Luganda, nh\u01b0ng \u00f4ng \u0111\u00e3 bu\u1ed9c ph\u1ea3i b\u1ecf n\u00f3 khi tr\u1ed1n kh\u1ecfi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed9c t\u00e0i Idi Amin. V\u1edbi Harjo, s\u1ef1 bi\u1ebfn m\u1ea5t c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u00f4n ng\u1eef c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ea3n th\u00e2n n\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ed9ng th\u00e1i ch\u00ednh tr\u1ecb: <em>&#8220;Trong k\u00fd \u1ee9c c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i, Mvskoke v\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec li\u00ean quan \u0111\u1ebfn n\u00f3, \u0111\u1ecba danh, l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u1ec1u b\u1ecb li\u1ec7t v\u00e0o ti\u1ebfng Mvskoke. \u1ede tr\u01b0\u1eddng n\u1ed9i tr\u00fa \u1ea4n \u0110\u1ed9 cu\u1ed1i nh\u1eefng n\u0103m 1960, m\u1eb7c d\u00f9 l\u00e0 m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng ngh\u1ec7 thu\u1eadt, kh\u00e1 ti\u1ebfn b\u1ed9, v\u1eady m\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 b\u1ecb ph\u1ea1t v\u00ec n\u00f3i ti\u1ebfng b\u1ed9 l\u1ea1c m\u00ecnh&#8221;.<\/em><\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, Harjo c\u0169ng cho r\u1eb1ng, <em>&#8220;d\u00f9ng ng\u00f4n ng\u1eef d\u00e2n t\u1ed9c m\u00ecnh l\u00e0 m\u1ed9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng bi\u1ec3u th\u1ecb ch\u1ee7 quy\u1ec1n v\u00e0 t\u00ecnh y\u00eau<\/em>&#8220;.<\/p>\n<p><em><strong>LAN H\u01af\u01a0NG<\/strong>\u00a0<strong> (theo BBC)<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u0103m 2017, Th\u01b0 vi\u1ec7n Th\u01a1 ca Qu\u1ed1c gia thu\u1ed9c Southbank Centre (Anh) \u0111\u00e3 ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng d\u1ef1 \u00e1n Endangered Poetry v\u1edbi m\u1ee5c \u0111\u00edch t\u1eadp h\u1ee3p th\u01a1 ca c\u1ee7a h\u00e0ng ngh\u00ecn ng\u00f4n ng\u1eef \u0111ang c\u00f3 nguy c\u01a1 bi\u1ebfn m\u1ea5t, v\u00e0 b\u1ea3o t\u1ed3n ch\u00fang cho th\u1ebf h\u1ec7 t\u01b0\u01a1ng lai. K\u00eau g\u1ecdi s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng, d\u1ef1 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":1048,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_override_counter":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[223,222],"class_list":["post-1046","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-song","tag-nhung-thu-vien-noi-tieng-o-anh","tag-tho-ca-cuu-roi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1046","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1046"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1046\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1050,"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1046\/revisions\/1050"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1048"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1046"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1046"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/douongvietnam.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1046"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}